opgave 1Opgave 1 − China in de Hoorn van Afrika
Wereld
Opgave 1 − China in de Hoorn van Afrika
Bij deze opgave horen de bronnen 1 en 2.
Europese landen zijn lange tijd de grootste investeerders in Afrika
geweest. De laatste jaren investeert China steeds meer in Afrika.
12pGeef twee redenen waarom China in Afrika investeert.
Gebruik de bronnen 1 en 2 en het kaartenkatern.
China heeft rondom de Indische Oceaan niet alleen havens, maar ook een
marinebasis aangelegd. Deze marinebasis is in Djibouti aangelegd.
23pGeef drie redenen waarom China deze marinebasis juist in Djibouti
aangelegd heeft.
Gebruik de bronnen 1 en 2.
De parelkettingstrategie van China heeft niet alleen betrekking op de
economische dimensie, maar ook op de politieke dimensie.
31pGeef vanuit de politieke dimensie aan dat deze Chinese strategie door de
Verenigde Staten als bedreigend ervaren wordt.
Gebruik bron 2.
42pBeredeneer waarom China wel havens aangelegd heeft in de buurlanden
van India, maar juist in India zelf niet.
opgave 2Opgave 2 − Globalisering van het internet
Bij deze opgave horen de bronnen 3 tot en met 5.
Hieronder staan drie uitspraken over globalisering.
Uitspraak 1: culturele globalisering leidt tot tegenreacties en
herwaardering van nationale en regionale identiteiten.
Uitspraak 2: culturele grenzen zijn door migratie en culturele uitwisseling
steeds moeilijker te trekken.
Uitspraak 3: economische globalisering verkleint de economische
verschillen tussen gebieden en groepen mensen.
52pGeef voor elke uitspraak aan of die juist of onjuist is.
Gebruik de bronnen 3 tot en met 5.
Sinds de introductie in 1983 heeft door diffusie globalisering van het
internet plaatsgevonden.
63pBeschrijf dit proces in drie stappen met de bronnen 3, 4 en 5.
Het internet draagt bij aan een toename van mondiale migratiestromen.
72pGeef hiervoor twee redenen.
In sommige landen beperken overheden de toegang tot sociale media als
Facebook, Instagram en YouTube.
81pGeef een reden waarom overheden dat doen.
opgave 3Opgave 3 − Graslanden in de wereld
Aarde
Opgave 3 − Graslanden in de wereld
Bij deze opgave horen de bronnen 6 en 7.
Gebruik de bronnen 6 en 7 en het kaartenkatern.
In bron 6 staan met de letters a tot en met d vier locaties aangegeven. De
klimaatgrafiek in bron 7 hoort bij een van deze locaties.
91pGeef aan welke locatie in bron 6 bij deze klimaatgrafiek hoort.
Gebruik bron 6 en het kaartenkatern.
Steppen liggen in gebieden waar weinig neerslag valt. Dit kan
verschillende oorzaken hebben.
103pGeef drie van deze oorzaken.
Gebruik bron 6 en het kaartenkatern.
Savannes liggen in het algemeen tussen de keerkringen.
112pLeg dit uit met de jaarlijkse verschuiving van luchtdrukgebieden.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
Veel graslanden zijn kwetsbaar voor verwoestijning.
123pGeef eerst een natuurlijke oorzaak waardoor graslanden steeds
kwetsbaarder worden voor verwoestijning.
Leg vervolgens uit dat ook de mens kan bijdragen aan verwoestijning van
graslanden.
Je uitleg moet een oorzaak-gevolgrelatie bevatten.
opgave 4Opgave 4 − De Mount Everest
Bij deze opgave horen de bronnen 8 tot en met 10.
Gebruik de bronnen 8 en 9.
De Mount Everest wordt elk jaar ongeveer een centimeter hoger.
131pGeef aan waardoor de Mount Everest elk jaar hoger wordt.
Betrek in je antwoord de namen van de tektonische platen.
Gebruik de bronnen 8 en 9.
De voet van de Mount Everest bestaat uit metamorf gesteente en de top
bestaat uit kalksteen.
142pGeef aan
− door welk proces het metamorf gesteente ontstaan is;
− in welk milieu de sedimenten afgezet zijn waaruit het kalksteen
ontstaan is.
Gebruik de bronnen 8 en 10 en het kaartenkatern.
De Mount Everest kan alleen in de maanden april en mei veilig
beklommen worden. In deze maanden zijn de weersomstandigheden het
gunstigst.
152pGeef aan waardoor de maanden
− vóór april ongunstig zijn voor een beklimming van de Mount Everest;
− na mei ongunstig zijn voor een beklimming van de Mount Everest.
Gebruik bron 8.
Een beklimming van de Mount Everest kost tienduizenden euro’s per
persoon.
Nepal overweegt minder vergunningen uit te geven om file-klimmen tegen
te gaan.
162pBeredeneer dat bij deze overweging argumenten uit twee verschillende
dimensies met elkaar botsen.
opgave 5Opgave 5 − Handelspartners van Brazilië
Ontwikkelingsland − Brazilië
Opgave 5 − Handelspartners van Brazilië
Bij deze opgave horen de bronnen 11 en 12.
Gebruik bron 11.
Hieronder staan drie uitspraken over de import en export van Brazilië.
Uitspraak 1: Brazilië heeft in 1997 en in 2017 een positieve
handelsbalans.
Uitspraak 2: tussen 1997 en 2017 is het aandeel van de triadelanden in
de handel met Brazilië toegenomen.
Uitspraak 3: de handel van Brazilië profiteert van global shift.
172pGeef voor elke uitspraak aan of die juist of onjuist is.
De omvang van de Braziliaanse handel is het grootst van alle landen van
Zuid-Amerika (zie bron 12). Toch kun je op basis hiervan geen conclusies
trekken over de welvaart van het land.
182pGeef twee redenen waarom je uit de omvang van de handel geen
conclusies kunt trekken over de welvaart in Brazilië.
Brazilië claimt binnen Zuid-Amerika een centrumpositie.
192pGeef twee argumenten tegen deze claim.
Gebruik bron 12.
In 2015 was het aandeel van Brazilië in de wereldhandel toegenomen tot
meer dan 1%.
202pVerwacht jij dat het aandeel van Brazilië in de wereldhandel in 2025 wel
of niet boven 1% blijft?
Geef twee argumenten voor je keuze.
opgave 6Opgave 6 − Duinen in Brazilië: Lençóis Maranhenses
Bij deze opgave horen de bronnen 13 en 14.
Gebruik de bronnen 13 tot en 14 en het kaartenkatern.
Het ontstaan van Lençóis Maranhenses is in vijf stappen te beschrijven.
Die stappen staan hieronder in willekeurige volgorde:
a Een rivier transporteert het zand naar de kust.
b Exogene krachten breken gesteenten af in het binnenland van Brazilië.
c Golf- en getijdewerking leggen het zand op de kust.
d Het zand wordt door zeestromen verplaatst.
e Wind blaast het zand op tot duinen.
213pNoteer op je antwoordblad
− de vijf stappen in de juiste volgorde;
− de naam van de rivier die het zand transporteert waaruit de duinen
uiteindelijk ontstaan.
Gebruik de bronnen 13 en 14.
In Lençóis Maranhenses valt met gemiddeld 1.500 mm neerslag per jaar
genoeg om tropisch regenwoud te laten groeien. Toch groeit er nauwelijks
vegetatie en is een woestijnachtig landschap ontstaan.
222pGeef twee oorzaken waardoor in Lençóis Maranhenses nauwelijks
vegetatie groeit.
Gebruik bron 13.
Het Nationaal Park Lençóis Maranhenses wordt door buitenlandse
toeristen weinig bezocht.
232pBeredeneer dat dit te maken heeft met het mentale beeld dat veel
toeristen van de Braziliaanse natuur hebben.
opgave 7Opgave 7 − Waterbeleid IJsselmeer
Leefomgeving
Opgave 7 − Waterbeleid IJsselmeer
Bij deze opgave horen de bronnen 15 tot en met 17.
Het IJsselmeer ontstond door de voltooiing van de Afsluitdijk met daarin
sluizen om water te spuien. In het IJsselmeer kunnen hoge waterstanden
ontstaan door een combinatie van twee natuurlijke oorzaken.
243pGeef aan
− waarom sluizen in de Afsluitdijk om water te spuien noodzakelijk zijn;
− bij welke combinatie van twee natuurlijke oorzaken hoge waterstanden
in het IJsselmeer kunnen ontstaan.
Gebruik bron 15.
251pGeef aan in welke twee seizoenen de maximaal gemeten waterstanden
het meest afwijken van de gemiddelde waterstand.
Gebruik bron 15.
Het streefpeil van het IJsselmeer is in de zomer hoger dan in de winter.
262pGeef aan waarom het streefpeil van het IJsselmeer in de zomer hoger is
dan in de winter.
Betrek in je antwoord het streefpeil in beide seizoenen.
Gebruik de bronnen 16 en 17 en het kaartenkatern.
In Nederland is in de jaren 70 en 80 gediscussieerd over het droogleggen
van het Markermeer. Uiteindelijk is dat niet gebeurd. In 2016 werd
begonnen met de aanleg van de Markerwadden in het Markermeer.
272pGeef
− een reden waarom men in de jaren 70 en 80 het Markermeer wilde
droogleggen;
− een reden voor de aanleg van de Markerwadden.
opgave 8Opgave 8 − Sittard: Zitterd Revisited
Bij deze opgave horen de bronnen 18 tot en met 21.
Gebruik de bronnen 18 en 19.
Aan het einde van de jaren 90 werden in het centrum van Sittard
schoolgebouwen en een ziekenhuis gesloopt en aan de rand van de stad
herbouwd.
282pGeef twee redenen waarom deze gebouwen niet op de oorspronkelijke
locatie in het centrum herbouwd werden.
Gebruik de bronnen 18 en 19.
Na de sloop van het ziekenhuis werd op het vrijgekomen terrein een
stadspark aangelegd. In veel andere steden in Nederland worden op
dergelijke locaties appartementen gebouwd.
292pBeredeneer waarom op dergelijke locaties in veel steden appartementen
gebouwd worden, maar in Sittard niet.
Gebruik de bronnen 20 en 21.
Door de sloop rondom de historische binnenstad ontstond ruimte voor
nieuwbouwprojecten. In het plan Zitterd Revisited is vooral gekozen voor
de bouw van luxe appartementen.
302pGeef
− met twee bewonerskenmerken aan voor welke doelgroep deze luxe
appartementen gebouwd zijn;
− een reden waarom juist voor deze doelgroep gebouwd is.
Gebruik de bronnen 20 en 21.
Bij het project Zitterd Revisited zijn keuzes gemaakt die moesten
bijdragen aan het verbeteren van de leefbaarheid in en rondom de
historische binnenstad van Sittard.
312pBeargumenteer twee keuzes die bij het project Zitterd Revisited gemaakt
zijn om de leefbaarheid in en rondom de historische binnenstad van
Sittard te verbeteren.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
