opgave 1Opgave 1
Uit een landelijke krant: Van een Brabantse buurtsuper is Jumbo gegroeid naar een supermarktketen met 672 winkels, 90 duizend werknemers en een omzet van 8,7 miljard euro in 2019. De snelle groei van Jumbo gaat sprongsgewijs: door concurrenten over te nemen wordt het marktaandeel vergroot. Jumbo vergelijkt daarbij steeds meerdere landen met elkaar. Uit marktonderzoek is gebleken dat België het meest aantrekkelijke land is om nieuwe winkels te openen. Het doel is om over vijf jaar 100 winkels in België te hebben. Jumbo’s formule draait om de 7 zekerheden: 1 Euro’s goedkoper 2 Service met een glimlach 3 Voor al uw boodschappen 4 Vers is ook echt vers 5 Vlot winkelen 6 Niet tevreden? Geld terug! 7 Uw wensen staan centraal
12pGeef van zekerheid 1 en van zekerheid 2 aan tot welke onderdelen van
de marketingmix ze horen.
Als Jumbo een concurrent overneemt kan het bedrijf te veel macht
krijgen.
21pWelke instelling houdt toezicht op een eerlijk verloop van de concurrentie
tussen bedrijven?
ACM / Autoriteit Consument & Markt
AFM / Autoriteit Financiële Markten
DNB / De Nederlandse Bank
Jumbo is sterk gegroeid tot een omzet van € 8,7 miljard in 2019. Toch is
Jumbo geen marktleider in de supermarktbranche. In december 2019 was
dat Albert Heijn.
Albert Heijn heeft meer winkels en een hogere omzet per winkel dan
Jumbo.
32pToon met een berekening aan dat in 2019 de omzet per winkel van Jumbo
12,5% lager is dan de omzet per winkel van Albert Heijn.
In 2019 is de jaaromzet van de Jumbo winkel in de wijk Willemskwartier
30% lager dan die van de Jumbo winkel in de wijk Grootstal. Toch mag
niet worden geconcludeerd dat de winkel in Willemskwartier minder
presteert dan de winkel in Grootstal.
42pNoem twee argumenten waarom de prestaties van twee winkels uit twee
verschillende wijken niet alleen kunnen worden gemeten met de
jaaromzet per winkel.
opgave 2Opgave 2
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 3.
In deze opgave wordt de dividendbelasting buiten beschouwing gelaten.
Oom Tonni hield van beleggen. In zijn testament heeft hij opgenomen dat
zijn gehele erfenis, bestaande uit een beleggingsportefeuille van
40.000 aandelen KPN en 100 obligaties KPN, naar zijn twee neven gaat:
de broers Rob en Mattijs.
52pGeef twee redenen waarom een belegging in obligaties minder risico geeft
dan een belegging in aandelen.
Op 1 januari 2022 erven de broers Rob en Mattijs, ieder voor de helft, de
volledige beleggingsportefeuille van oom Tonni. Rob vraagt zich af of ze
de erfenis zullen aanvaarden. KPN heeft namelijk grote schulden op de
balans. Mattijs weet Rob gerust te stellen en zegt dat ze de erfenis
kunnen aanvaarden.
61pLeg uit dat de schulden van KPN geen rol spelen in het aanvaarden van
de erfenis.
Notaris Van Houten vertelt hen dat ze een groot bedrag aan erfbelasting
verschuldigd zijn. Omdat de broers weinig eigen liquide middelen hebben,
zullen ze na het ontvangen van de erfenis, in de eerste maanden van
2022 een deel van de beleggingsportefeuille verkopen om daarmee de
erfbelasting te betalen. Ze besluiten te onderzoeken of ze een deel van de
aandelen of een deel van de obligaties gaan verkopen.
Het onderzoek naar welke beleggingen zullen worden verkocht
De broers willen vanuit risico-oogpunt liever aandelen dan obligaties
verkopen. Als het hogere risico van aandelen echter voldoende wordt
gecompenseerd door een flink hoger rendement op aandelen, dan
besluiten ze toch de obligaties te verkopen en niet de aandelen.
Doordat het dividend over 2021 op het moment van hun onderzoek nog
niet is vastgesteld, moeten de broers hiervoor een schatting maken. Uit
hun onderzoek blijkt dat KPN:
− een stabiel dividendbeleid hanteert, waarbij jaarlijks hetzelfde
percentage van het resultaat na winstbelasting beschikbaar wordt
gesteld aan de aandeelhouders.
− het belangrijk vindt dat haar solvabiliteit (VV/TV) niet verslechtert.
72pToon met een berekening aan dat wanneer KPN vasthoudt aan een
stabiel dividendbeleid, het beschikbare dividend per aandeel in 2021
€ 0,12 is (zie informatiebron 1).
Op grond van nieuwe informatie gaan de broers ervan uit dat KPN het
stabiele dividendbeleid over 2021 toch loslaat en € 0,06 dividend per
aandeel beschikbaar stelt aan aandeelhouders. Dat blijkt volgens de
broers uit de SWOT-analyse die ze van KPN hebben gemaakt en het
willen handhaven van de solvabiliteitspositie.
82pUit welke externe factor van de SWOT-analyse blijkt dat KPN
vermoedelijk niet zal vasthouden aan het stabiele dividendbeleid?
Leg het antwoord uit (zie informatiebron 2).
Het resultaat na winstbelasting en na beschikbaar stellen van het dividend
wordt toegevoegd aan de overige reserves.
93pToon met een berekening aan dat bij een dividend van € 0,06 per aandeel
de solvabiliteit na verdeling van het resultaat na winstbelasting op
31 december 2021 niet slechter is dan op 31 december 2020.
Ga er in de berekening van uit dat het dividend op 31 december 2021
beschikbaar wordt gesteld en uitbetaald.
De broers hebben berekend dat over 2021 het rendement per aandeel
3,95% is. Wanneer het rendement op aandelen minder dan
2 procentpunten boven het rendement op de obligaties ligt, houden de
broers de obligaties en worden de aandelen verkocht.
De gemiddelde obligatiekoers in 2021 wordt berekend op basis van het
ongewogen gemiddelde. De broers gebruiken onderstaande formule voor
het berekenen van het rendement per obligatie:
interestopbrengst en koersresultaat van een obligatie in 2021
gemiddelde obligatiekoers in 2021
103pToon met een berekening van het rendement per obligatie aan dat de
broers zullen besluiten een deel van hun aandelen KPN te verkopen om
de erfbelasting te kunnen betalen (zie informatiebron 1).
De erfbelasting
De Belastingdienst gaat bij het vaststellen van de waarde van de erfenis
en de te betalen erfbelasting uit van de beurskoers van de effecten op de
dag voorafgaande aan het overlijden van oom Tonni. De beurskoers van
het aandeel KPN was op die dag € 2,55 en de beurskoers van een
obligatie KPN was 102%.
Om de erfbelasting te kunnen betalen, zullen de broers een aantal
aandelen van KPN verkopen. Ze gaan ook daarbij uit van een beurskoers
van € 2,55 per aandeel.
De beleggingsportefeuille bestaat uit 40.000 aandelen en 100 obligaties
van KPN.
112pBereken met behulp van informatiebron 3 de verschuldigde erfbelasting
voor elk van de broers.
121pBereken hoeveel aandelen elk van de broers moet verkopen om daarmee
de verschuldigde erfbelasting te kunnen betalen. Er hoeft niet op hele
aandelen te worden afgerond.
opgave 3Opgave 3
In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.
Presentz is een webshop die op 1 januari 2022 is gestart met het
verkopen van duurzame cadeaupakketten.
Presentz biedt klanten de mogelijkheid om achteraf binnen 14 dagen na
ontvangst van het cadeaupakket te betalen. Hiervan maken klanten
massaal gebruik.
Het gevolg hiervan is dat Presentz langere tijd op haar geld moet
wachten, terwijl er tegelijkertijd diverse rekeningen betaald moeten
worden. Daarom zal Presentz gebruikmaken van de betaaldiensten van
Klarna.
Klarna is een onderneming die tegen een vergoeding vorderingen op
klanten overneemt. Deze vergoeding wordt commissie genoemd. Op het
moment van verkoop aan een klant ontvangt Presentz de verkoopprijs
minus de commissie van Klarna. Na ontvangst van het cadeaupakket door
de klant ontvangt Klarna binnen 30 dagen het bedrag van de klant.
131pWelke balanspost van Presentz verdwijnt door gebruik te maken van de
betaaldiensten van Klarna?
Klarna beweert dat de websitebezoeken en aankopen bij webshops met
Klarna zullen stijgen. Dat komt doordat klanten van Presentz die van
Klarna’s betaaldiensten gebruikmaken de langere betalingstermijn van
30 dagen prettig vinden.
Het gebruik van de betaaldienst van Klarna heeft financiële gevolgen voor
Presentz: onder andere het betalen van een commissie aan Klarna.
De commissie bestaat uit een constant en een variabel deel.
In de tabel staan de gegevens van Presentz over 2022 zonder Klarna en
de verwachte gegevens voor 2023 na het inzetten van Klarna
weergegeven.
gegevens over 2022 voor Presentz (zonder Klarna) omzet € 62.500 aantal bestellingen 2.500 inkoopwaarde van de omzet 60% van de omzet verwachtingen voor 2023 na het invoeren van Klarna per 1 januari 2023 verwachte stijging van het gemiddelde bedrag per bestelling 16% 1) verwachte stijging van het aantal bestellingen 10% 1) commissie van het gemiddelde bedrag per bestelling 3% commissie per bestelling € 1,00 inkoopwaarde van de omzet 60% van de omzet
noot 1 Presentz gaat ervan uit dat de stijging van het aantal bestellingen en de stijging van
het gemiddelde bedrag per bestelling in 2023 ten opzichte van 2022 enkel veroorzaakt
worden door gebruik te maken van de diensten van Klarna.
De commissie wordt berekend per bestelling en op basis van het
gemiddelde bedrag per bestelling.
143pBereken de verwachte totale commissie die Presentz over 2023 aan
Klarna moet betalen.
Het gebruikmaken van de diensten van Klarna levert Presentz ook nog
een financieel voordeel op van € 2.000 wegens het wegvallen van het
wanbetalingsrisico. Klarna stelt dat haar betaaldienst zal leiden tot een
positieve bijdrage aan het resultaat van webshops die hier gebruik van
maken.
153pToon met een berekening aan dat het verwachte resultaat van Presentz in
2023 stijgt door gebruik te maken van de betaaldienst van Klarna.
opgave 4Opgave 4
A&B bv is een marketingorganisatie die haar werknemers een uitgebreid
arbeidsvoorwaardenpakket biedt.
Het arbeidsvoorwaardenpakket bestaat onder andere uit de volgende
onderdelen:
− Loon: een brutoloon aangevuld met een vakantietoeslag van 8% en
een eindejaarstoeslag van 8%. Beide toeslagen zijn over het
brutojaarloon exclusief toeslagen. Jaarlijks wordt het loon herzien op
basis van de ontwikkeling en prestaties van de werknemer.
− Vakantiedagen: alle werknemers met een fulltimedienstverband
hebben recht op 28 vakantiedagen per jaar. Het is daarnaast mogelijk
om jaarlijks 10 extra vakantiedagen bij te kopen. Het bedrag per bij te
kopen vakantiedag wordt ingehouden op het brutoloon van de
werknemer en wordt als volgt berekend: (bruto-uurloon exclusief
vakantietoeslag en eindejaarstoeslag) x aantal te kopen uren per
dag x 1,16.
− Aandelen: A&B is in handen van de werknemers met een
arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Werknemers kunnen
aandeelhouder worden door aandelen van A&B te kopen. Het
aankoopbedrag wordt ingehouden op het brutoloon van de
werknemer.
− Studiefaciliteiten: werknemers hebben de mogelijkheid zich
vakinhoudelijk te ontwikkelen door het volgen van een training of
opleiding. De studiefaciliteiten bestaan uit een vergoeding van de
werkgever voor de opleiding, de examenkosten en extra
verlofmogelijkheid.
Het beloningsbeleid van A&B geeft werknemers de mogelijkheid om
vanuit hun brutoloon aandelen van A&B te kopen.
162pNoem twee voordelen voor A&B wanneer haar werknemers tevens haar
aandeelhouders zijn.
Een onderdeel van het bovenstaande arbeidsvoorwaardenpakket is van
invloed op het human capital van A&B.
172pWelk onderdeel van het arbeidsvoorwaardenpakket vergroot de waarde
van het human capital van A&B? Licht het antwoord toe.
A&B ziet dat werknemers meer behoefte hebben aan vrije tijd. Om nieuwe
werknemers aan te trekken en de arbeidsvoorwaarden voor bestaande
werknemers aantrekkelijker te maken, wil de directie van A&B het
maximum van 10 extra bij te kopen vakantiedagen verhogen naar 14 extra
bij te kopen vakantiedagen met ingang van 1 januari 2022.
De directie doet daarom een voorstel aan de OR over de 14 bij te kopen
vakantiedagen.
182pOp grond van welke bevoegdheden van de OR moet de directie dit
voorstel voorleggen aan de OR?
Het voorstel van de directie wordt aangenomen waardoor werknemers
14 vakantiedagen bij kunnen kopen (was 10 dagen).
Irem is sinds 1 januari 2021 fulltime werkzaam bij A&B als
marketingmedewerker. In de tabel hieronder zijn de gegevens te vinden
over de salarisschaal bij A&B. Op 1 januari 2021 is Irem gestart in
trede 10.
Op grond van de jaarlijkse beoordeling die aan het einde van het jaar
plaatsvindt, stijgt een werknemer een of meer treden in de salarisschaal
en stijgt het loon op 1 januari van het daaropvolgende jaar. Zie hieronder
de mogelijkheden:
− zeer positieve beoordeling: 3 treden
− positieve beoordeling: 2 treden
− neutrale beoordeling: 1 trede
In de cao van 2021 - 2022 is een loonsverhoging afgesproken van 1,5%
Deze is nog niet in de salarisschaal verwerkt. In het beoordelingsgesprek
van december 2021 heeft Irem van haar leidinggevende te horen
gekregen dat ze positief is beoordeeld. Voor 2022 is Irem van plan om het
maximale aantal vakantiedagen bij te kopen. Irem werkt op fulltimebasis
260 dagen inclusief vakantiedagen in een jaar en haar werkdag bestaat
uit 8 uur.
194pBereken het brutojaarloon van Irem inclusief vakantietoeslag en
eindejaarstoeslag over 2022 na inhouding voor bij te kopen
vakantiedagen.
opgave 5Opgave 5
Bij deze opgave horen de informatiebronnen 4 en 5.
In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.
Donni is eigenaar van de Amsterdamse cafetaria Mangiamo. Bij cafetaria
Mangiamo kan de klant zijn maaltijd ter plekke nuttigen of afhalen. De
trend is echter dat de consument steeds vaker via een maaltijdplatform de
bestelling doet en thuis bezorgd wil krijgen. Om zich aan te passen aan
deze trend en om het resultaat te verbeteren, zal Donni zich aansluiten bij
een maaltijdplatform.
Donni staat voor de volgende keuzes:
1 aansluiten bij een maaltijdplatform: Thuisbezorgd.nl of bij het
maaltijdplatform Deliveroo
2 de bestellingen zelf bezorgen of laten bezorgen door medewerkers
van het maaltijdplatform.
Een kritische succesfactor (KSF) voor Mangiamo is de betrouwbaarheid
van de bezorging.
202pNoem twee prestatie-indicatoren die horen bij deze KSF.
De kosten voor aansluiting bij een platform, de commissie, zijn zowel voor
de bestelling als voor de bezorging bij beide platforms gelijk. Eigenaar
Donni geeft de voorkeur aan een platform met bezorgers in loondienst
boven een bedrijf met zzp-ers en kiest daarom voor Thuisbezorgd.nl
(zie informatiebron 4).
211pNoem een kenmerk van een zzp-overeenkomst (zie informatiebron 4).
Zelf gaan bezorgen of door Thuisbezorgd.nl laten bezorgen?
Bij deze keuze spelen alleen de verwachte bezorgkosten een rol.
Wanneer de cafetaria zelf gaat bezorgen zijn daar twee elektrische
bezorgfietsen voor nodig. De elektrische bezorgfietsen kunnen worden
geleased of worden gekocht (zie informatiebron 5).
222pToon aan dat de kosten van het kopen van de bezorgfietsen lager zijn dan
de kosten van leasen. Bereken hiervoor de kosten per maand per e-bike
voor zowel leasen als kopen.
Donni verwacht uit de bezorging van maaltijden een extra omzet van
€ 4.000 per maand. Hij berekent of het bij die omzet goedkoper is om zelf
te bezorgen met twee aangeschafte e-bikes of om de bezorging door
Thuisbezorgd.nl te laten doen.
232puitwerkbijlageToon met een berekening aan dat bij deze verwachte omzet de kosten per
maand van zelf bezorgen lager zijn dan bezorgen via Thuisbezorgd.nl.
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.
Toename van het resultaat voor Mangiamo door aansluiting bij
Thuisbezorgd.nl en zelf bezorgen van de maaltijden
Tot slot is Donni benieuwd met welk bedrag het resultaat van Mangiamo
per maand stijgt door zelf te gaan bezorgen. In zijn berekeningen gaat hij
ervan uit dat:
− de verkoopprijs (voor aftrek van de commissie) per bezorgde en
afgehaalde maaltijd gemiddeld € 16 is;
− de dekkingsbijdrage per bezorgde maaltijd € 10 is;
− de bestelcommissie aan Thuisbezorgd.nl € 1,92 per maaltijd bedraagt.
De variabele kosten van Mangiamo bestaan uit de kosten van de
ingrediënten, verpakkingsmateriaal en uit de bestelcommissie aan
Thuisbezorgd.nl.
242pBereken de totale kosten van de ingrediënten en het verpakkingsmateriaal
per maaltijd.
Donni wil weten met hoeveel het verwachte resultaat per maand in 2021
zal stijgen nu er maaltijden bezorgd gaan worden met twee eigen e-bikes.
252puitwerkbijlageBereken met welk bedrag het resultaat per maand in 2021 naar
verwachting verandert. Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag in.
opgave 6Opgave 6
In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.
Tim en Noor hebben samen in 2011 onderneming Neude opgericht die
zich bezighoudt met de verhuur van Boshuisjes. Ze hebben daarbij
gekozen voor een ondernemingsvorm zonder rechtspersoonlijkheid. Tim
en Noor willen uitbreiden door een extra boshuisje te kopen. Ze willen de
ondernemingsvorm nog vóór de uitbreiding omzetten zodat deze
rechtspersoonlijkheid heeft.
261pNoem een voordeel voor Tim en Noor van het omzetten van Neude als
een onderneming zonder rechtspersoonlijkheid naar een
ondernemingsvorm met rechtspersoonlijkheid.
Tim en Noor hebben de volgende gegevens op een rij gezet:
− Neude verhuurt drie boshuisjes.
− Gasten kunnen de boshuisjes per week huren voor een vaste prijs van
€ 980 per week.
− Gasten kunnen de boshuisjes maximaal 1 week huren.
− De reserveringen voor een bepaalde week in een maand zijn in de
maand ervoor online gedaan.
− Het volledige factuurbedrag wordt gelijktijdig met de reservering
voldaan.
In de onderstaande tabel staat het aantal weken per maand dat ieder
boshuisje gereserveerd is.
272pBereken het bedrag dat Neude in het vierde kwartaal van 2022 ontvangt
uit de verhuur van boshuisjes.
Tim en Noor willen in 2023 een vierde boshuisje laten bouwen. De totale
bouwkosten bedragen € 100.000. Tim en Noor willen niet meer lenen dan
nodig. Ze gebruiken de totale ontvangsten uit de verhuur van de drie
boshuisjes in het vierde kwartaal van 2022 voor de financiering van het
vierde boshuisje. Voor het resterende bedrag is de bank bereid om een
hypothecaire lening te verstrekken.
Tim en Noor sluiten op 1 januari 2023 een lineaire hypothecaire lening af
tegen 4% interest per jaar en een looptijd van 20 jaar. De aflossing vindt
per halfjaar plaats op 30 juni en 31 december. Op dezelfde data vindt de
betaling van de interest achteraf plaats.
Naast de voorwaarden van interestbetaling en aflossing zal de bank
aanvullende voorwaarden stellen voor het verstrekken van de
hypothecaire lening.
282pNoem twee aanvullende voorwaarden die een bank zal stellen voor het
verstrekken van een hypothecaire lening.
292pBereken de uitgaven op 30 juni 2023 aan de hypothecaire lening voor het
vierde boshuisje van Neude.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.
