opgave 1Opgave 1 Vreemdelingenbeleid: het gezin Gümüs
In de zomer van 1997 kreeg het vraagstuk van de illegalen in Nederland een menselijk
gezicht. Ongeveer een jaar eerder had de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) in
Amsterdam, de illegale Turkse kleermaker Zekeriya Gümüs gesommeerd om met zijn
vrouw en twee zoons Nederland te verlaten. De jongste zoon (7) was in Nederland
geboren en nog nooit in Turkije geweest, de oudste zoon (13) zou na de zomervakantie
naar de mavo gaan.
Hoewel veel Nederlanders weinig rechtstreeks contact hebben met ’illegalen’, hebben zij
toch vaak een negatief beeld van illegalen. Het gezin Gümüs doorbrak voor veel mensen
die negatieve beeldvorming.
Uit: NRC Handelsblad van 27 augustus 1997 en Vrij Nederland van 13 september 1997
12p
Kun je illegalen als een etnische groep beschouwen? Geef een verklaring van je antwoord.
Kun je illegalen als een etnische groep beschouwen? Geef een verklaring van je antwoord.22p
Noem twee (sociaal-psychologische) redenen voor het ontstaan van negatieve
Noem twee (sociaal-psychologische) redenen voor het ontstaan van negatievebeeldvorming over illegalen.
Een onderwijzeres van de school waar de jongens op zaten richtte toen een actiecomité op
om bekendheid te geven aan het lot van het gezin. Medeleerlingen, buurtbewoners en
leerkrachten schreven brieven naar de Immigratie- en Naturalisatiedienst, de dagbladen,
televisiestations, Kamerleden, de staatssecretaris en de koningin. Dat leidde er toe dat op
12 april 1997 (één dag voor de aangekondigde uitzetting) het Tweede Kamerlid Leonie
Sipkes (GroenLinks) vragen stelde aan staatssecretaris Elizabeth Schmitz van Justitie
(PvdA). In afwachting van de antwoorden mocht het gezin in Nederland blijven.
32p
Noem twee omstandigheden waardoor de situatie van het gezin Gümüs op de politieke
Noem twee omstandigheden waardoor de situatie van het gezin Gümüs op de politiekeagenda is gekomen.
De onderwijzeres heeft een actiecomité opgericht. Een actiecomité of actiegroep valt
onder de pressiegroepen. Ook belangenorganisaties behoren tot de pressiegroepen.
44p
Noem een overeenkomst en twee verschillen tussen een actiecomité en een
Noem een overeenkomst en twee verschillen tussen een actiecomité en eenbelangenorganisatie.
De situatie van het gezin Gümüs stond door die Kamervragen ineens volop in de
belangstelling. In een mum van tijd werden tienduizend handtekeningen verzameld van
Amsterdammers die hun steun aan Gümüs betuigden.Wekelijks vonden demonstraties
plaats ter ondersteuning van de familie Gümüs.
De staatssecretaris beantwoordde de Kamervragen negatief. De advocaat van de familie
bleef nieuwe procedures bedenken om uitzetting te voorkomen. Inmiddels zette niet
alleen de Amsterdamse burgemeester Patijn (PvdA) zich in voor het gezin maar ook
vrijwel de gehele Amsterdamse gemeenteraad. Patijn: ’De vader heeft altijd zijn premies
betaald, de kinderen zijn geïntegreerd in de buurt’.
Uit: NRC Handelsblad van 27 augustus 1997
52p
Van welke twee machtsbronnen heeft het actiecomité volgens bovenstaand fragment
Van welke twee machtsbronnen heeft het actiecomité volgens bovenstaand fragmentgebruik kunnen maken?
Gümüs had een beroep gedaan op de zogenaamde zes-jarenregeling uit de
Vreemdelingenwet.Tot 1 januari 1998 konden illegalen een permanente
verblijfsvergunning krijgen indien zij aan drie voorwaarden voldoen. De eerste
voorwaarde is, dat zij kunnen aantonen zes jaar ononderbroken ’wit’ in Nederland te
hebben gewerkt. De tweede is dat zij ingeschreven staan in het bevolkingsregister en
tenslotte dat zij geen criminele achtergrond hebben. Hoewel Gümüs al sinds 1989 in
Nederland woonde, kon hij slechts van twee jaar en tien maanden aantonen dat hij ’wit’
werk had gedaan. Dat was dan ook de reden voor de Immigratie- en Naturalisatiedienst
om zijn verzoek voor een permanente verblijfsvergunning af te wijzen.
Uit: de Volkskrant van 17 juli 1997 en NRC Handelsblad van 21 juli 1997
De zes-jarenregeling is opgenomen in de Vreemdelingenwet. In die wet staan nog meer
redenen genoemd voor het krijgen van een verblijfsvergunning. Nu Gümüs niet heeft
kunnen voldoen aan de zes-jarenregeling, heeft de advocaat van het gezin Gümüs een
beroep gedaan op een andere reden uit de Vreemdelingenwet om uitzetting te
voorkomen.
62p
Op welke reden voor het verkrijgen van een verblijfsvergunning heeft de advocaat een
Op welke reden voor het verkrijgen van een verblijfsvergunning heeft de advocaat eenberoep gedaan?
Licht je antwoord toe aan de hand van de situatie van het gezin Gümüs.
Op 9 juli 1997 kreeg het gezin Gümüs het ’definitieve’ bericht dat het uiterlijk op
10 augustus Nederland moest verlaten. De stroom publicaties over de zaak nam tot
ongekende omvang toe. Naar aanleiding van het tumult deed staatssecretaris Schmitz op
12 juli de ongebruikelijke stap door in het openbaar op een individueel geval in te gaan.
Ze had er een ’dubbel gevoel’ over, zei ze in het dagblad Het Parool, vooral door de
enorme steun die de buurt had gegeven.
Uit: NRC Handelsblad van 27 augustus 1997
De media vervullen verschillende functies in het proces van politieke besluitvorming.
72p
Noem twee functies die het interview in Het Parool met de staatssecretaris kan hebben
Noem twee functies die het interview in Het Parool met de staatssecretaris kan hebbenvervuld in het proces van politieke besluitvorming.
Licht elke functie toe.
Op 17 juli had de staatssecretaris besloten om alsnog de mening van de Tweede Kamer te
horen over mogelijke uitzonderingen op de zes-jarenregeling. In afwachting van het debat
mocht Gümüs in Nederland blijven.
Tijdens dat debat op 27 augustus bleek de Tweede Kamer verdeeld te zijn: D66 en PvdA
wilden de bestaande regels veranderen, zodat mensen als het gezin Gümüs toch in
aanmerking komen voor een verblijfsvergunning. CDA en VVD wilden vasthouden aan de
bestaande regels. Op 29 augustus boog het kabinet zich nogmaals over het illegalenbeleid,
maar de ministerraad speelde de bal weer terug naar de Tweede Kamer.
De opstelling van de paarse coalitie werd door toonaangevende PvdA-ers als Felix
Rottenberg en Paul Kalma bekritiseerd. Zij vroegen zich af hoe het mogelijk is dat er
steun bestaat in alle grote politieke partijen voor ’legalisering’ van het Turkse gezin, maar
dat de kans dat het gezin ons land moet verlaten elke dag toeneemt.
In de Tweede Kamer vond uiteindelijk op 4 september een stemming plaats. Een motie
van PvdA en D66 om de bestaande regels te veranderen werd verworpen met 74 stemmen
tegen 68 stemmen. D66, PvdA, GroenLinks, SP en Senioren 2000 stemden vóór.VVD,
CDA, SGP en CD stemden tegen een versoepeling van de regels. Met veel grotere
meerderheid werd vervolgens een motie verworpen van RPF en GPV, waarin werd
gevraagd de familie Gümüs, vanwege het bijzondere karakter van dit geval, toch in
Nederland te laten. Enkele dagen na de stemming oordeelde ook de rechter dat het gezin
niet langer in Nederland mocht blijven.
Uit:Trouw en de Volkskrant van augustus en september 1997
Je kunt het proces van politieke besluitvorming over de situatie van het gezin Gümüs
analyseren met behulp van het barrière-model van de politieke besluitvorming.
84p
Noem de verschillende fasen of barrières van dit model en geef per fase of barrière een
Noem de verschillende fasen of barrières van dit model en geef per fase of barrière eenvoorbeeld van een handeling of gebeurtenis die zich heeft voorgedaan in de zaak Gümüs.
94p
Vind je dat de Tweede Kamer had moeten besluiten dat het gezin Gümüs in Nederland
Vind je dat de Tweede Kamer had moeten besluiten dat het gezin Gümüs in Nederlandmag blijven?
Geef twee argumenten die je mening ondersteunen.
Betrek daarbij uitgangspunten en hoofdlijnen van het vreemdelingenbeleid en/of
argumenten van voor- en tegenstanders van het huidige vreemdelingenbeleid.
Welk gemeenschappelijk belang hebben werkgevers en werknemers bij employability?
Welke belangentegenstelling tussen werkgevers en werknemers herken je in tekst 1?
Leg uit welk gevolg employabilty heeft voor de materiële en immateriële functie van
Zal employability de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt versterken?
Welke twee manieren van betrokkenheid van de overheid bij het sociaal-economisch
Verklaar de mening van Melkert over de rechten van werknemers vanuit zijn politieke
In welke twee overlegorganen kunnen werkgevers en werknemers op landelijk niveau
Noem een verschil tussen deze overlegorganen.
Geef bij twee factoren aan dat de werknemersorganisaties een redelijke kans van slagen
Wat betekent informatisering van arbeid?
Leg uit waarom de toename van informatisering van arbeid employability wenselijk maakt.
Een wereld van verschil:
Wanneer is volgens de overheid sprake van een minderheidsgroep onder allochtonen?
Welk kenmerk van de slechtere positie van allochtonen op de arbeidsmarkt herken je in
Geef een verklaring voor deze achterstand vanuit positietoewijzing.
Noem twee overheidsmaatregelen op het gebied van onderwijs en twee
Noem een factor op het gebied van positieverwerving en één op het gebied van
Noem twee gevolgen van werkloosheid die voor allochtone groepen extra nadelig zijn.
