Eindexamen nederlands havo 2014, tijdvak 1

De laatste tien jaar is er een nieuw soort idool op het wereldtoneel verschenen: degene die beroemd is van het beroemd zijn. Paris Hilton, Anna Nicole Smith of, in eigen land, Terror Jaap en Britt Dekker: ze zijn niet zozeer beroemd om een of andere uitzonderlijke prestatie. Ze komen uit een realityshow waarin hun persoonlijkheid het werk deed. Gevat, lomp, of juist onnozel: zolang je maar ‘authentiek’ en ‘gewoon jezelf’ bent, kun je erdoor ontdekt worden. De traditionele relatie tussen inspanning en honorering is bij deze mensen radicaal verbroken: maximale mediabeloning tegen minimale inspanning. Tv-shows als The Voice, X Factor of Oh oh Cherso (Haagse uitgaansjongeren op een Grieks vakantie-eiland) laten allemaal zien dat je met ‘gewoon jezelf zijn’ dat Arcadië van de roem kunt bereiken.

Veel twintigers proberen te voldoen aan een zelfopgelegd ideaalbeeld. Ze streven naar perfectie. Met bewerkte portretten van generatiegenoten geeft ontwerpster Boudewien van den Berg dit ideaal een gezicht. Interpretation of a generation heet het project. Van den Berg kwam op het idee toen ze ongeveer een jaar geleden krantenartikelen las over de kwalen van twintigers, ‘de generatie Y’: het streven naar perfectie en het niet kunnen voldoen aan verwachtingen, met ontevredenheid en soms depressie en angsten tot gevolg. “Ik ben met generatiegenoten gaan praten, maar ook met de generatie van mijn ouders. Die hadden vroeger natuurlijk óók ambities, maar de huidige generatie twintigers lijkt het er veel moeilijker mee te hebben. Wij moeten meer van onszelf. Je bent je de hele tijd bewust van alle opties, van alles wat je zou kúnnen doen en willen. Als je je eigen doelen niet verwezenlijkt, voelt dat al snel als falen.” “Het project draait vooral om twee dingen”, zegt Van den Berg: “de onder twintigers gevoelde verwachting van het perfect moeten zijn en de mogelijkheid een beeld van jezelf te construeren.”