naslag(1) B (2) XB (3) B XB

opgave 2De Nederlanders en hun vakantiebestemmingen




Hierboven staan twee advertenties voor een cruisevakantie. Eén cruisevakantie in de Middellandse Zee en één in de Adriatische Zee. Deze cruisevakanties zijn populair bij toeristen. Waarom zijn deze cruisevakanties populair bij toeristen? A Het zijn beide verre bestemmingen en het is populair bij het massatoerisme. B Een cruiseschip is het snelste vervoermiddel en zo’n cruisevakantie is niet duur. C Er is een zonnig klimaat in die gebieden en op zo’n cruiseschip heb je veel luxe. D Een cruiseschip is het snelste vervoermiddel en op een cruiseschip heb je veel luxe.




Wat wil de overheid bereiken met de spreiding van de schoolvakanties (zie tabel 2)? A Dat alle Nederlanders met vakantie gaan. B Dat er reclame gemaakt wordt voor de verschillende vakantiegebieden in Nederland. C Dat het kleinschalige toerisme bevorderd wordt. D Dat het seizoen langer gemaakt wordt voor h e t toeris m e.

Hieronder staan drie uitspraken over de zomervakanties in 2007. Ron woont in Assen en zegt: “Ik heb op 7 juli 2007 vakantie.” Leila woont in Den Bosch en zegt: “Ik heb op 7 juli 2007 vakantie.” Jacques woont in Zutphen en zegt: “Ik heb op 7 juli 2007 vakantie.” Wie hebben er gelijk? A Ron en Leila B Ron en Jacques C Leila en Jacques










Achmed, Fatima, Peter en Ruud bestuderen kaart 5. Het valt hun op dat er maar weinig Nederlanders op vakantie gaan naar landen in Noord-Europa. Waarom gaan de meeste Nederlanders daar niet naar toe met vakantie? Achmed zegt: “Ik denk dat het komt doordat het daar altijd vriest.” Fatima zegt: “Ik denk dat het komt doordat ze daar nergens met euro’s kunnen betalen.” Peter zegt: “Ik denk dat het komt doordat het levensonderhoud in die landen duur is.” Ruud zegt: “Ik denk dat het komt doordat die landen dichtbevolkt zijn.” Welke leerling heeft gelijk? A Achmed B Fatima C Peter D Ruud

De gegevens op kaart 5 laten zien dat er weinig Nederlandse vakantiegangers naar Oost-Europa gaan. Wat is de reden daarvoor? A De kosten van levensonderhoud zijn in deze landen erg hoog. B De toeristische voorzieningen zijn in deze landen nog niet zo goed ontwikkeld. C Het zijn, landschappelijk gezien, geen aantrekkelijke landen. kaart 6 Uitgaven aan internationaal toerisme per land in 2003 uitgaven aan internationaal toerisme per land, in miljard euro s (2003) 0 400 800 km 5 20 2,5 1 10



Meneer Bakker zegt: “Kan iemand mij de belangrijkste reden of redenen noemen waarom Nederlanders nu langer en vaker op vakantie gaan?” Najib zegt: “Dit komt door de stijging van de welvaart.” Karin zegt: “Dit komt doordat de mensen meer vrije tijd hebben gekregen.” Wie van beiden heeft gelijk? A alleen Karin B alleen Najib C zowel Karin als Najib D geen van beiden



Özer en Karel willen op vakantie naar een van de Waddeneilanden. Hun vrienden zijn vorig jaar naar Ameland geweest. Dat lijkt ze ook wel wat. Op het kaartje hierboven zijn met cijfers de vijf Waddeneilanden aangegeven. Met welk cijfer wordt Ameland aangegeven? A met cijfer 1 B met cijfer 2 C met cijfer 3 D met cijfer 4 E met cijfer 5



De Alpen lijden onder het massatoerisme. Mogelijke gevolgen van dit massatoerisme voor de Alpen zijn: 1 Er wordt steeds meer gebruikgemaakt van sneeuwkanonnen. 2 Het massatoerisme tast de cultuur aan. 3 De treinen zitten altijd overvol met toeristen. Welke twee gevolgen zijn juist? A 1 en 2 B 1 en 3 C 2 en 3


In de aardrijkskundeles bespreekt meneer Wijers kaart 8. Hij vergelijkt de verschillende vakantiegebieden in Spanje. Hij kijkt daarbij vooral naar de herkomst van de toeristen. Er zijn opvallende verschillen tussen buitenlandse toeristen en Spaanse toeristen. Het belangrijkste verschil is dat de meeste buitenlandse toeristen naar A de Cantabrische kust gaan. B de Costa Brava gaan. C de Costa de la Luz gaan. D de Costa del Sol gaan.

Op kaart 8 worden de belangrijkste toeristengebieden in Spanje aangegeven. Opvallend is het grote aantal buitenlanders dat de Balearen (Majorca en Ibiza) en de Canarische Eilanden bezoekt. Wat zal de belangrijkste reden zijn voor veel Nederlanders om naar deze eilanden op vakantie te gaan? A De kans op mooi weer is groot. B De meeste campings zijn goedkoop. C De reis ernaartoe wordt steeds goedkoper door de lage benzineprijzen. D Hier zijn alleen goedkope hotels.

Rogier, Marleen, Didier en Saskia gaan het komend jaar met vakantie naar een jongerencamping in Lloret de Mar aan de Costa Brava. Ze bespreken hoe ze ernaartoe zullen gaan. Ze hebben de volgende keuze: − met de auto − met de bus − met de trein − met het vliegtuig Welk vervoermiddel is het meest milieuvriendelijk? A de auto B de bus C de trein D het vliegtuig
opgave 3Omgaan met natuurlijke hulpbronnen




In de aardrijkskundeles bekijken Walter en Bruno de foto’s 6 en 7. Op beide foto’s wordt irrigatie toegepast. Walter zegt: “Bij foto 6 gaat veel irrigatiewater verloren door verdamping.” Bruno zegt: “Foto 7 is kenmerkend voor irrigatie op een sawah.” → Geef aan of de juist uitspraken onjuist van Walter en Bruno juist zijn of onjuist. Bruno Walter


In het voorjaar van 2002 was het hoogwater in de rivier de Maas. Er was sprake van wateroverlast op verschillende plaatsen langs de rivier de Maas. Op foto 8 zie je hiervan een voorbeeld. De grote stijging in dat voorjaar kwam vooral door A de grote regenval in Nederland. B de grote regenval in de Alpenlanden. C de grote regenval in België en Luxemburg.


In Nederland is kraanwater dorstlesser nummer één. Voor onze veiligheid hoeven wij in Nederland echt geen flessenwater te kopen. Marian en Frits gaan geregeld op reis naar landen waar het kraanwater niet zo veilig is en het beter is flessenwater te kopen. In welke twee vakantielanden is het beter flessenwater te kopen? A Duitsland en Denemarken B Turkije en België C Luxemburg en Marokko D Indonesië en Egypte


Hierboven staat het waterverbruik per persoon in 2005 in Nederland. Het gaat hierbij om een totaal van 122 liter. Er staat niet bij in hoeveel tijd een persoon deze hoeveelheid water verbruikt. Deze tabel is het waterverbruik per persoon per A dag. B week. C maand. D kwartaal. kaart 9 De Sahelzone in Afrika



In diagram 2 staan de drie grootste verbruikers van water in de wereld. Dat zijn – in willekeurige volgorde – de huishoudens, de industrie en de landbouw. Welk percentage hoort bij welke gebruiker? 69% 21% 10% A huishoudens industrie landbouw B landbouw industrie huishoudens C landbouw huishoudens industrie D huishoudens landbouw industrie kaart 10 Het Aralmeer in drie verschillende jaren


Uit satellietbeelden blijkt dat het Aralmeer steeds kleiner wordt (zie de kaarten van 1960, 1976 en 1996). Zelfs schepen liggen niet meer in het water (zie foto 9). Annelien, Omer en Piet vragen zich af hoe het komt dat het Aralmeer steeds kleiner wordt. Annelien zegt: “Het heeft de laatste tijd veel minder geregend.” Omer zegt: “Er wordt steeds meer water gebruikt voor irrigatie.” Piet zegt: “Er zijn steeds meer mensen komen wonen.” → Geef aan of deze juist uitspraken onjuist juist zijn of onjuist. Annelien Omer Piet








Deze uitvinding, waarbij regenwater wordt opgevangen en er door verdamping en … 1 … schoon water overblijft, is een goed voorbeeld van … 2 … watergebruik. Dit is een voorbeeld van een … 3 … maatregel. → Wat moet er op de plaatsen 1 , 2 en 3 worden ingevuld? Omcirkel hieronder het juiste antwoord. bij 1 irrigatie condensatie bij 2 duurzaam kwalitatief bij 3 kleinschalig grootschalig


Angelique, Esther en Jamilla bekijken foto 12 en tabel 4 en zien dat er voor de inwoners steeds minder water per persoon beschikbaar is. In de toekomst kan dit grote problemen opleveren. Er zijn op dit moment verschillende maatregelen mogelijk om dit drinkwater probleem te voorkomen. Angelique zegt: “Dat kan door de rivieren te kanaliseren.” Esther zegt: “Dat kan door van zout water zoet water te maken.” Jamilla zegt: “Dat kan door in Zuid-Afrika in rivieren meer stuwdammen aan te leggen, zoals op foto 12.” → Geef aan of deze juist uitspraken onjuist juist zijn of onjuist. Angelique Esther Jamilla


Op het platteland in Lesotho is er soms maar een enkele waterkraan voor een heel dorp (zie foto 13). In Nederland valt er soms zo veel neerslag dat de brandweer moet komen om het overtollige water weg te pompen (zie foto 14). Wat is juist als je de begrippen kwaliteit en kwantiteit toepast op deze twee foto’s? A De foto’s 13 en 14 hebben te maken met de kwaliteit van het water. B De foto’s 13 en 14 hebben te maken met de kwantiteit van het water. C Foto 13 gaat over de kwaliteit en foto 14 gaat over de kwantiteit van het water. D Foto 13 gaat over de kwantiteit en foto 14 gaat over de kwaliteit van het water.


Dijkdoorbraken komen overal voor, zoals bijvoorbeeld op 3 september 2005 in New Orleans in de Verenigde Staten. Er stonden toen grote delen van New Orleans onder water (zie foto 15). Murat zegt tegen zijn docent: “Dit zou toch niet mogen gebeuren in zo’n … 1 … land als de Verenigde Staten. Zoiets verwacht je eerder in een land zoals … 2 …” Niet alleen woonwijken maar ook delen van het zakencentrum stonden onder water. De oorzaak van deze overstroming was een … 3 … → Wat moet er op de plaatsen 1 , 2 en 3 worden ingevuld? Omcirkel hieronder het juiste antwoord. bij 1 arm rijk bij 2 België Bangladesh bij 3 stortbui orkaan


De foto laat de Hooverdam in de Coloradorivier in de Verenigde Staten zien. Er waren verschillende redenen voor de bouw van de Hooverdam. 1 Zorgen voor voldoende irrigatiewater voor de landbouw in Californië. 2 Zorgen voor voldoende water voor de grote steden in een wijde omgeving. 3 Zorgen voor voldoende water voor de ontwikkeling van het massatoerisme in dit gebied. Welke twee redenen voor de bouw van de Hooverdam zijn juist? A 1 en 2 B 1 en 3 C 2 en 3 Let op: de laatste vraag van dit examen staat op de volgende pagina.


In Bangladesh staan veel van deze betonnen vluchtplekken langs de kust. Als het erg gevaarlijk wordt, kunnen de mensen ernaartoe vluchten. Dit is een van de weinige manieren om je in Bangladesh tegen hoog water te beschermen. In Nederland hadden wij vroeger een soortgelijk systeem, namelijk met terpen. Nu hebben wij dammen en dijken waar wij op vertrouwen. Roepie zegt: “Bangladesh is een arm land en heeft niet genoeg geld om dammen en dijken aan te leggen.” Patrick zegt: “Het geld ontbreekt in Bangladesh om dammen en dijken te onderhouden.” Wie heeft er gelijk? A alleen Roepie B alleen Patrick C Roepie en Patrick Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
C
21p
C
31p
B
41p
D
51p
A
61p
A
71p
D
81p
A
91p
A
101p
C
111p
B
121p
B
131p
C
141p
B
151p
D
161p
B
171p
A
181p
B
191p
A
201p
C
211p
B
221p
A
231p

241p
C
251p
D
261p
A
271p
C
281p
B
292p

301p
C
311p
A
321p
C
332p

342p

351p
B
362p

371p
A
381p
C