Eindexamen economie vmbo bb 2021, tijdvak 1

Geef van de volgende stellingen over de Economische en Monetaire Unie (EMU) en de Europese Unie (EU) aan of ze juist of onjuist zijn. Zet telkens een kruisje in de juiste kolom. De landen die bij de EMU horen, hebben allemaal als munteenheid Tussen de landen de euro. die bij de EU horen, is sprake van vrij verkeer van goederen en diensten. De landen die bij de EU horen, horen ook allemaal bij de EMU.

De 1,3 miljoen inwoners van Estland hebben een gezamenlijk jaarinkomen van € 19,5 miljard. • Bereken het gemiddelde inkomen per maand van een inwoner van Estland. Schrijf je berekening op. .................................................................................................................. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

In Estland is het gemiddelde inkomen per inwoner meer dan twee keer zo laag als in Nederland. • Zijn de volgende stellingen een mogelijke verklaring voor dit verschil? Zet telkens een kruisje in de juiste kolom. De arbeidsproductiviteit in Estland is lager dan in Nederland. De prijzen in Estland zijn lager dan in Nederland.

Zowel in Estland als in Nederland zijn fabrieken gevestigd die landbouwmachines produceren. Boeren in Estland hebben de keuze om hun nieuwe landbouwmachine in eigen land te kopen óf te importeren uit Nederland. Een nadeel van de landbouwmachines uit Nederland is dat ze duurder zijn dan de landbouwmachines uit Estland. • Noem voor een boer uit Estland een argument om toch een duurdere landbouwmachine uit Nederland te importeren. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

De Nederlandse export van landbouwmachines naar Estland levert direct werkgelegenheid op in Nederland. Toch kan diezelfde export ook in Estland tot werkgelegenheid leiden. • Geef hiervoor een verklaring. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

Jaap is werkloos en leest het krantenbericht. Het opleidingstraject lijkt hem wel wat. Jaap werkte eerder in een magazijn, maar daar is hij ontslagen. Zijn werk in het magazijn is namelijk overgenomen door een robot. Welke vorm van werkloosheid is van toepassing op Jaap? A conjuncturele werkloosheid B seizoenswerkloosheid C structurele werkloosheid

Maak van de volgende zinnen een economisch juiste tekst door de juiste woorden te noteren. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. Jaap meldt zich direct na zijn ontslag bij het UWV. Door zijn ontslag is het aanbod op de arbeidsmarkt …(1)… (afgenomen / gelijk gebleven / toegenomen). Het UWV organiseert het opleidingstraject tot lasser, omdat er een …(2)… (overschot van / tekort aan) lassers is op de arbeidsmarkt. In de metaalindustrie is vooral behoefte aan …(3)… (geschoolde / ongeschoolde) medewerkers. (1) ............................................................................................................. (2) ............................................................................................................. (3) ..............................................................................................................

Werkgevers in de metaalindustrie willen een aantrekkelijke werkgever zijn om voor te werken. De werkgevers proberen met maatregelen ervoor te zorgen dat werknemers in de metaalindustrie blijven werken. • Noem twee maatregelen die werkgevers kunnen nemen waardoor het voor werknemers aantrekkelijk blijft om voor ze te blijven werken. (1) ............................................................................................................. (2) .............................................................................................................

Jaap heeft het opleidingstraject afgerond en werkt nu als lasser. Jaap ontdekt dat een collega een hoger brutoloon ontvangt. Jaap vindt dat vreemd. Hij zegt: “We doen allebei hetzelfde werk, we zijn even oud en we werken hetzelfde aantal uren per week.” • Zijn de volgende situaties een mogelijke verklaring voor het hogere brutoloon van de collega van Jaap? Zet telkens een kruisje in de juiste De collega heeft drie kinderen en Jaap één. De collega heeft drie jaar werkervaring als lasser en Jaap één maand.

Katja en Yasmine weten van het bestaan van commerciële reclame en ideële reclame. Ze zijn het erover eens dat de poster een vorm is van commerciële reclame. Welke reclamezin is een voorbeeld van ideële reclame? A drie halen, twee betalen B Glas hoort in de glasbak. C steeds verrassend, altijd voordelig D Vanaf nu is de winkel elke zondag open.

Katja zegt: “Ik wil mij bij de keuze van een sporthorloge niet laten beïnvloeden door een poster of een winkelmedewerker. Ik raadpleeg liever eerst een vergelijkend warenonderzoek.” • Geef van de volgende stellingen aan of ze juist of onjuist zijn. Zet telkens een kruisje in de juiste kolom. Een vergelijkend warenonderzoek kan het Een consumentengedrag vergelijkend warenonderzoek beïnvloeden. vergelijkt verschillende producten van één producent met elkaar. Het Nibud is een organisatie die een vergelijkend warenonderzoek over sporthorloges uitvoert.

Katja heeft een vergelijkend warenonderzoek over sporthorloges gevonden. Yasmine zegt tegen Katja: “Het vergelijkend warenonderzoek dat je hebt gevonden, is verouderd. Het is niet zinvol om een vergelijkend warenonderzoek van twee jaar geleden te raadplegen.” • Noem twee verschillende argumenten waarom het niet zinvol is om een verouderd vergelijkend warenonderzoek te raadplegen. (1) ............................................................................................................. (2) .............................................................................................................

Malika vindt dat Stichting Hospital goed werk verricht door ziekenhuizen te moderniseren. Ze vindt dat Stichting Hospital ook op een andere manier zou kunnen helpen, bijvoorbeeld in de vorm van noodhulp. Wat is een voorbeeld van noodhulp die Stichting Hospital direct na een natuurramp zou kunnen bieden? A het aanleggen van een dijk naast een rivier B het aanvullen van de dorpsbibliotheek met nieuwe boeken C het bouwen van een ziekenhuis D het uitdelen van tenten en voedsel

Eén ziekenhuis is al helemaal gemoderniseerd met apparatuur uit Nederland. Malika zegt: “Maar door een slechte infrastructuur in Gambia hebben nog maar weinig patiënten er gebruik van kunnen maken.” • Leg de uitspraak van Malika met een voorbeeld uit. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

Er is nog een ander probleem in Gambia. Van de 2.100.000 inwoners van Gambia kan namelijk 63% niet lezen en schrijven. • Bereken het aantal inwoners van Gambia dat niet kan lezen en schrijven. Schrijf je berekening op. .................................................................................................................. ..................................................................................................................

Malika vindt het nationaal inkomen in Gambia laag. Ze onderzoekt wat de landen van de Europese Unie (EU) kunnen doen, waardoor het nationaal inkomen in Gambia kan toenemen. • Maak van de volgende zinnen een economisch juiste tekst door bij (1) en (2) de juiste woorden te noteren. Kies uit de woorden die tussen haakjes staan. Vul bij (3) zelf een antwoord in. Het nationaal inkomen in Gambia stijgt direct als in EU-landen de …(1)… (export / import) van goederen uit Gambia …(2)… (afneemt / toeneemt). Een maatregel die de EU zou kunnen nemen die Gambia daarbij extra helpt, is bijvoorbeeld …(3)… (1) ............................................................................................................. (2) ............................................................................................................. (3) .............................................................................................................