Eindexamen maatschappijkunde vmbo bb 2004, tijdvak 2 (maatschappijleer 2)

Het populaire programma Idols werd uitgezonden door RTL 4 en YORIN. Waarom zullen deze twee omroepen blij geweest zijn met de populariteit van het programma Idols? omdat A deze omroepen bij wet verplicht zijn hoge kijkcijfers te halen B op deze manier de artiesten bekend konden worden C veel reclamezendtijd verkocht kon worden

Idols was een populair programma. → Op welk terrein speelden de massamedia een rol bij het programma Idols? Kies uit de antwoorden democratische besluitvorming of vrijetijdsbesteding. Geef een reden voor je antwoord. Doe het zo: Het terrein is .......................................................................................................................................... omdat .......................................................................................................................................... .......................................................................................................................................... tekst 2 Patricia Callaghan met Joy kampioen UTRECHT – Een tweede huis in ROOSENDAAL – Na de fusie van alle paardensportbonden tot één organisatie kwam de eerste KNHS indoortitel in de klasse Grand Prix zondag op naam van de 44-jarige Patricia Callaghan. Het was ook direct haar eerste overwinning in een officieel kampioenschap. bron: De Paardenkrant van 20 maart 2003 bron: www.woonkrant.nl van 20 maart 2003 Vergelijk tekst 2 met tekst 3.

Stefan maakt de volgende opmerking: “Commerciële omroeporganisaties ontvangen veel geld van de leden die hun lidmaatschapsgeld betalen.” → Heeft Stefan gelijk? Geef een argument bij je antwoord. Doe het zo: Ja, Stefan heeft gelijk omdat .......................................................................................................................................... of Nee, Stefan heeft geen gelijk omdat ..........................................................................................................................................

Op de televisie is de invloed van de commercie te merken. Wat is een voorbeeld van de commercie op de televisie? A De hoge waardering van het publiek voor het programma De Rijdende Rechter: een rechter die over meningsverschillen tussen burgers beslist. B Het uitzenden van het NOS-Journaal als belangrijke nieuwsbron op Nederland 1, 2 en 3. C Sponsoring van praatprogramma’s als Barend en Van Dorp op RTL 4. foto 2 President Saddam Houssein van Irak spreekt zijn belangrijkste officieren toe. bron: Iraq Daily van 6 maart 2003

In februari 2003 vielen de Amerikanen en Britten Irak binnen om Saddam Hoessein te verdrijven. Lees de volgende uitspraken naar aanleiding van foto 2: 1 Gerard zegt dat alle Irakezen slecht en oorlogszuchtig zijn. 2 Tina zegt dat alle Amerikanen even slecht en oorlogszuchtig zijn. Welke conclusie naar aanleiding van beide uitspraken is juist? In beide uitspraken is sprake van A de waarheid. B feiten. C een vooroordeel.

In een democratie is pluriformiteit (veelzijdigheid) van de berichtgeving heel belangrijk. De moeder van Lizanne leest op zaterdag drie kranten: De Telegraaf, Trouw en het NRC Handelsblad. Lizanne’s moeder zegt pluriformiteit belangrijk te vinden. Zijn de drie kranten in hun berichtgeving echt verschillend? A Ja, want de drie kranten maken eigen keuzes in de berichtgeving. B Ja, want één krant is een landelijke krant en de andere twee regionale kranten. C Nee, want de drie kranten hebben berichten die voor het hele land interessant zijn. D Nee, want deze kranten bevatten alle drie nieuws uit het binnenland en buitenland. foto 3 tekst 4 De meest bloeddorstige media ter wereld "De Britten mogen dan het woord 'gentleman' hebben uitgevonden, hun schandaalpers is de meest nietsontziende en intolerante ter wereld. Ze grijpen naar steeds grovere middelen. Populair zijn beroemdheden uit politiek, popmuziek, televisie en royalty." naar: de Volkskrant van 23 november 2002

In klas 4A is een discussie over de vraag of je op de televisie altijd wel de echte werkelijkheid ziet. De leerlingen verschillen van mening. Eén van hun opmerkingen lees je hieronder. “Gerard zegt dat de soap Goede Tijden Slechte Tijden een onjuist beeld geeft van de werkelijkheid.” → Geef een argument waarom de opmerking van Gerard juist is. Doe het zo: De opmerking is juist, omdat .......................................................................................................................................... tekst 5 Kind met beugel gratis naar tentoonstelling Beugelbekkies en fietsenrekken, kinderen die een beugel hebben of aan het wisselen zijn kunnen op zondag 6 april gratis naar de tentoonstelling ‘Klapperende Kaken’ in het Natuurmuseum Brabant in Tilburg. (ANP) bron: Spits van 27 maart 2003

Nieuws wordt op verschillende manieren verzameld. Het bericht uit tekst 5 is in de krant gekomen door een journalist van Spits / via een persbureau . → Schrijf het juiste antwoord op. ..........................................................................................................................................

Kijkcijfers zijn belangrijk voor een commerciële omroep. → Wat kan een commerciële omroep doen als de kijkcijfers van een bepaald programma tegenvallen? .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................

Soms wil een omroep een bepaald programma niet uitzenden. Dit kan bijvoorbeeld zijn, omdat de beelden erg gewelddadig zijn. Van welk kenmerk om nieuws te selecteren gaat de omroep in dit geval uit? A de nabijheid van het nieuws B de eigen normen en waarden van de journalist C de uitzonderlijkheid van het nieuws

foto 4 en tekst 6 OUDE PEKELA - De uitgezette huurders Jannie Orsel en Gerrie Steinfelder zijn sinds dinsdagnacht in hongerstaking. Aan de voet van de karakteristieke watertoren in Oude Pekela, op een steenworp afstand van de woning van burgemeester Meindert Schollema. Warm ingepakt in een dikke jas en een paar dekens zitten ze op een paar tuinstoelen. Met naast zich een spandoek: "Hongerstaking. Twee families dakloos. Waar zijn onze rechten?" Beiden willen met hun actie de burgemeester onder druk zetten. Ze vinden dat hij andere woonruimte moet geven, omdat hij hen dinsdag met hun families uit de huurwoningen in Nieuwe Pekela heeft laten zetten. Dit vanwege het slechte gedrag van beide families. Burgemeester Schollema wil geen commentaar geven op de situatie bij hem voor de deur. "We hebben mediastilte afgesproken", zegt gemeentewoordvoerder Gerard Brunink. naar: … van 5 maart 2003

In Nederland zijn er landelijke en regionale dagbladen. → In wat voor soort dagblad zal foto 4 en tekst 6 hebben gestaan? Omcirkel het juiste dagblad en geef een reden voor je antwoord. In een landelijk dagblad / regionaal dagblad , omdat .......................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................