bronnen

Eindexamen natuur- en scheikunde 1 vmbo bb 2011, tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen
− Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).
− Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3.
A
A
A

naslag(1) B (2) XB (3) B XB

C • C D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van…

C • C D D Open vragen − Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren. − Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren. Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op. − Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.

opgave 2Verfverdunner

12p
Op een fles verfverdunner staan twee pictogrammen.
1 2
Wat betekenen deze pictogrammen?
1.........................................................................................................................
2.........................................................................................................................

opgave 3Radiohoogtemeter

21p
In een vliegtuig zit een radiohoogtemeter.
Deze zendt een radiosignaal uit
dat korte tijd later weer wordt
opgevangen.
Het instrument berekent de
hoogte uit het tijdsverschil tussen
uitzenden en ontvangen.
figuur bij de opgave
Hoe heet het natuurkundige verschijnsel waardoor het signaal terugkomt bij het
vliegtuig?
A absorptie
B altitude
C echo
D radar
33p
Het signaal dat de radiohoogtemeter uitzendt, beweegt met een snelheid van
300 000 km/s. De meter zendt een signaal uit naar de grond en vangt dat na
0,000 08 s weer op.
Bereken de hoogte in km waarop het vliegtuig vliegt.
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................

opgave 4Vuvuzela

Tijdens het WK voetbal in Zuid Afrika is
door voetbalsupporters op een vuvuzela
geblazen. Uit de echte vuvuzela komt geluid
met een geluidsniveau van 120 decibel. Om
de herrie te verminderen is er een
aangepaste toeter op de markt die 25 dB
minder lawaai produceert dan de echte.
figuur bij de opgave
41p
In welke zone valt het geluidsniveau van de aangepaste vuvuzela?
A veilig geluid
B gevaarlijk geluid, kans op gehoorbeschadiging
C toenemende kans op gehoorbeschadiging
52p
De vuvuzela geeft 120 dB geluid op 5 m afstand.
Het geluidsniveau neemt af met de afstand.
Dit is in het volgende diagram weergegeven.
geluid vuvuzela 130 120 110 100 90 80 70 60 50 40
0 200 400 600 800 1000 1200 1400
afstand (m)
Geluid van meer dan 90 dB is niet veilig.
Bij minder dan 90 dB wordt het geluid veilig genoemd.
Op welke afstand moet je tenminste staan om veilig geluid te horen?
………………….
61p
Voetbalsupporters krijgen oordopjes uitgereikt. Het geluidsniveau wordt
daardoor verminderd tot 85 dB.
gehoorbeschadiging
9 tijd (uren) 8 7 6 5 4 3 2 1 0 80 85 90 95 100 geluidsniveau (dB)
In het diagram kun je zien hoe lang je naar geluid kunt luisteren voordat het
gevaarlijk wordt.
Hoe lang kunnen deze voetbalsupporters met de oordopjes geluid van 85 dB
verdragen zonder kans op gehoorbeschadiging?
…………… uur

opgave 5Afstand houden

71p
In het verkeer is afstand houden erg belangrijk voor de veiligheid.
In het diagram zie je twee grafieken: de remweg en de stopafstand van een auto
bij verschillende snelheden.
180 afstand (m) 160 140 ssttooppaaffssttaanndd 120 100 rreemmwweegg 80 60 40 20 0 0 5 10 15 20 25 30 35 40 45 snelheid (m/s)
De stopafstand is groter dan de remweg.
Hoe heet dit verschil?
A reactieafstand
B reactietijd
C reactievermogen
81p
Lees uit het diagram af hoe groot de remweg is bij een snelheid van 30 m/s.
………….. m
91p
De snelheid in het diagram staat in m/s.
Reken 30 m/s om naar km/h.
30 m/s = ………………… km/h

opgave 6Afvalscheiding

opgave als beeld van het examen
Het is de moeite waard om kunststof afval gescheiden in te zamelen. Veel gemeenten doen dit al enige tijd. In de tabel zie je het percentage kunststof afval dat gescheiden wordt opgehaald. jaar percentage kunststof 2006 15 2007 19 2008 24 2009 31 2010 40 • Teken in het diagram de grafiek van deze…

Het is de moeite waard om kunststof afval gescheiden in te zamelen. Veel gemeenten doen dit al enige tijd. In de tabel zie je het percentage kunststof afval dat gescheiden wordt opgehaald. jaar percentage kunststof 2006 15 2007 19 2008 24 2009 31 2010 40 • Teken in het diagram de grafiek van deze tabel. 45 percentage kunstof 40 35 30 25 20 15 10 5 0 2006 2007 2008 jaar

opgave 7Autotest

figuur bij de opgave
Hybride auto’s combineren een brandstofmotor met een elektromotor.
Daardoor gaat het brandstofverbruik en de CO2-uitstoot omlaag.
Van deze hybride auto is het volgende bekend.
brandstof benzine transmissie automaat CO 2 -uitstoot 92 g/km gemiddeld gebruik 4,0 L / 100 km energielabel A
111p
Het energielabel A wordt toegekend op basis van een aantal eigenschappen van
de auto.
Eén daarvan is de CO2-uitstoot. CO2 is niet goed voor ons milieu.
Waarom is CO2 niet goed voor het milieu?
A CO2 is een giftige stof.
B CO2 veroorzaakt luchtverontreiniging.
C CO2 veroorzaakt opwarming van de aarde.
121p
De auto trekt in 10,4 s op van 0 tot 100 km/h.
In het diagram staat de snelheid-tijd-grafiek van dit optrekken.
120 snelheid (km/h) 100 80 60 40 20 0 0 2 4 6 8 10 12 14 tijd (s)
Tussen welke snelheden trekt de auto het snelst op?
A tussen 0 en 50 km/h
B tussen 50 en 100 km/h
C De auto trekt bij elke snelheid even snel op.

opgave 8Waterkoker

133p
De familie Jensen staat met de caravan op de camping. De caravan is
aangesloten op de netspanning (230 V).
Op deze camping is de maximale stroomsterkte per aansluitpunt 3 A.
figuur bij de opgave
figuur bij de opgave
Met de waterkoker wordt water warm gemaakt voor een kopje thee. De
gegevens van de waterkoker zie je op het typeplaatje.
Tijdens het verwarmen van het water slaat de koelkast aan. De koelkast heeft
een vermogen van 125 W.
Laat met een berekening zien of de waterkoker tegelijk met de koelkast aan
mag staan.
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
..........................................................................................................................
142p
De waterkoker is voorzien van een controlelampje. Als het apparaat
ingeschakeld is, brandt het lampje.
In het schema zijn twee mogelijkheden voor de plaatsing van het controlelampje
weergegeven.
Teken het controlelampje met het juiste symbool op de juiste plaats in het
schema.
waterkoker
153p
De familie Jensen wil 2 L water aan de kook brengen met de waterkoker van
500 W. Het apparaat doet hier een kwartier (0,25 uur) over.
1 kWh elektrische energie kost € 0,24.
Bereken hoeveel het kost om het water aan de kook te brengen.
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................

opgave 9Bovenleiding

opgave als beeld van het examen
Op de bovenleiding van de trein staat een hoge spanning. Om die reden is een isolator opgenomen in de ophanging van de kabels. • Van welk materiaal kan die isolator gemaakt zijn? Zet achter elk materiaal een kruisje in de juiste kolom. materiaal aluminium wel glas koper porselein

opgave 10Muziekinstrument

In de afbeelding zie je een muziekinstrument.
Het geluid wordt gemaakt door met een speciaal hamertje op de buizen te slaan.
De speler slaat de middelste buis aan. De toon heeft een frequentie van 110 Hz.
figuur bij de opgave
171p
Wat moet hij doen om een toon met een hogere frequentie te krijgen?
A Een langere buis aanslaan.
B Een kortere buis aanslaan.
C Dezelfde buis harder aanslaan.
D Dezelfde buis minder hard aanslaan.

opgave 11Drukproef

181p
Tijdens een practicum moet Hajo de druk van zijn voeten op de grond
berekenen.
Hij gaat op de weegschaal staan en berekent zijn gewicht: 600 N.
Hoe groot is zijn massa?
A 30 kg
B 60 kg
C 90 kg
D 120 kg
193p
Hajo staat met beide voeten op de vloer. Zijn gewicht is 600 N.
Het oppervlak van zijn schoenen op de vloer is 400 cm2.
figuur bij de opgave
Bereken de druk die Hajo op de vloer uitoefent.
............................................................................................................................
............................................................................................................................
............................................................................................................................

opgave 12Hergebruik

opgave als beeld van het examen
Steeds vaker worden producten die je kwijt wilt apart ingezameld. Soms wordt het product hergebruikt, soms gaat het alleen maar om hergebruik van het materiaal. Hieronder staan vijf manieren om afval te scheiden. 1 Plastic afval breng je in een aparte zak naar de plasticcontainer. 2 Je levert een…

Steeds vaker worden producten die je kwijt wilt apart ingezameld. Soms wordt het product hergebruikt, soms gaat het alleen maar om hergebruik van het materiaal. Hieronder staan vijf manieren om afval te scheiden. 1 Plastic afval breng je in een aparte zak naar de plasticcontainer. 2 Je levert een statiegeldfles in bij de supermarkt. 3 Je gooit een leeg jampotje in de glasbak. 4 Oud papier doe je in de papierbak. 5 Gebruikte kleding verkoop je in de kringloopwinkel. • Is dit hergebruik van het product of hergebruik van het materiaal? Zet achter elke handeling een kruisje in de juiste kolom. handeling 1 hergebruik product hergebruik materiaal ⅔ 4/5

opgave 13IJs op water

211p
Blokjes ijs drijven op water.
figuur bij de opgave
Door welke stofeigenschap gaat het ijs drijven?
A dichtheid
B gewicht
C massa
D temperatuur

opgave 14Gloeidraad

221p
De gloeidraad van een gloeilamp is gemaakt van wolfraam.
Dat metaal is gekozen omdat het smeltpunt van dit materiaal zo hoog is.
Welke waarde heeft het smeltpunt van wolfraam?
………… K

opgave 15Gebouw op palen

233p
Een kantoorgebouw staat op palen.
figuur bij de opgave
Eén van de palen is met een pijl aangewezen.
De kracht in deze paal is 80 000 N.
Teken de kracht die deze paal uitoefent op de betonnen voet.
Schaal: 1 cm 20 000 N.
De witte stip is het aangrijpingspunt van die kracht.

opgave 16Acculader

242p
Op het typeplaatje van de oplader van een accuboormachine staan allerlei
gegevens.
figuur bij de opgave
Hoe groot is de stroomsterkte die de oplader kan leveren?
………….
251p
Aan welk symbool kun je zien dat de oplader dubbel geïsoleerd is?
A
B
C

opgave 17Schema

figuur bij de opgave
261p
In het schema zijn verschillende onderdelen als symbolen getekend.
Wat betekent het symbool D1?
A diode
B schakelaar
C transistor
D weerstand
271p
In het schema is een relais opgenomen.
Wat doet een relais?
A Een relais verkleint de stroomsterkte.
B Een relais bedient een schakelaar.
C Een relais vergroot de stroomsterkte.

opgave 18Bromfietscontrole

Bij de school controleert de politie
bromfietsen op te veel lawaai.
Op de foto hiernaast zie je dat er een
meting aan een scooter wordt
uitgevoerd.
figuur bij de opgave
281p
Welk meetinstrument wordt hier gebruikt?
A een voltmeter
B een dB meter
C een frequentiemeter
D een bandenspanningsmeter

opgave 19Werken aan het spoor

figuur bij de opgave
292p
Bij werkzaamheden aan het spoorwegnet is veiligheid heel belangrijk.
De werkers aan het spoor willen graag op tijd worden gewaarschuwd als er een
trein nadert.
Omcirkel in de volgende zin de juiste mogelijkheden.
Het geluid van een naderende trein horen zij het eerst via de √(lucht)√(rails)
omdat de geluidssnelheid door de rails is dan door de lucht.