Eindexamen nederlands vmbo bb 2016, tijdvak 1

Paard als spiegel (1) Ooit op een paard gezeten dat absoluut niet deed wat jij wilde? Dat links in plaats van rechts ging? Grote kans dat je niet lekker in je vel zat of gestrest was. Paarden voelen zulke dingen aan. Met die gave kunnen ze een spiegel van jouw leven zijn. Ben je op de goede weg in je carrière, heb je vervelende eigenschappen waaraan je zou moeten werken of juist heel positieve waaruit je meer zou kunnen halen? staat, zal het paard je niet (2) Paarden voelen van nature aan wat de emoties zijn van diegene met wie ze contact hebben. Ze reageren niet op verstandelijke denk- processen, maar spiegelen de, vaak onbewuste, gevoelens van mensen. Veel praktijken in coaching met paarden maken gebruik van deze eigenschap. Het doel van de coaching is mensen te helpen bij onzekerheid, angst en stress, maar bijvoorbeeld ook teams beter te laten samenwerken. In Nederland zijn verschillende plekken waar paarden je duidelijk maken hoe je jezelf kunt ontwikkelen, of dat nu zakelijk of privé is. Een van de coaches is Sascha Schalkwijk uit Amsterdam. ‘Aarden met Paarden’ is de toepasselijke naam van haar praktijk. (5) De coachingssessies van Sascha (3) “Paarden zijn een spiegel. Ze trappen niet in schijnhoudingen, maar prikken daar feilloos doorheen. Doe jij je stoer voor, maar ben je eigenlijk onzeker, dan zal dat tijdens de sessie onherroepelijk duidelijk worden”, stelt Sascha Schalkwijk,

van de paarden naar de andere kant van de wei leiden, maar diep van binnen wilde ik eigenlijk alleen maar een beetje met ze rondhangen. Het paard liep dus niet mee. Toen greep Sascha in en hadden we een gesprek waardoor ik opeens wél echt wilde. Het paard volgde. Niet alleen dat ene paard, maar de rest van de groep ook. Dat was heel bijzonder.” voelt. Het dier krijgt dan gemengde (6) Ook tijdens teamuitjes wordt gebruikgemaakt van Sascha’s vaardigheid om bruggen te slaan tussen de ‘spiegel’ van het paard en de dagelijkse praktijk op een afdeling. “Als een manager roept: ‘We gaan ervoor’, maar er ondertussen eigenlijk niet bij is met zijn hoofd, dan zal zijn personeel

Verkooppraatjes aan de deur (1) De bel van een Utrechtse rijtjeswoning gaat en een twintiger in een T-shirt met een logo van een bekende kabelmaatschappij staat voor de deur. “U wilt toch ook sneller internet voor minder geld?”, begint hij zijn verhaal. Hij is niet de enige die aanbelt met een verkooppraatje. Laatst kwamen werkstudenten langs om Artsen zonder Grenzen aan de man te brengen, anderen belden aan namens een energiemaatschappij. de grote wervingsbureaus. Het doel (2) ‘Direct dialogue’ heet deze steeds meer gebruikte methode, waarbij tot verkoper opgeleide jongeren op straat of aan de deur klanten proberen te werven via een ‘gesprek’. Behalve energie- maatschappijen en kranten maken ook tientallen goede doelen er gebruik van. Bijvoorbeeld omdat het werven per telefoon lastiger is geworden door de instelling van het Bel-me-niet Register. voor goede doelen als de KWF (3) Het wordt sommige bewoners wat veel. Op hun deuren zijn stickers geplakt met de boodschap: “Wij maken zelf uit waaraan we doneren.” “Ik ben erg onaardig geweest tegen zo’n aanbeller, dat had ik misschien niet zo moeten doen”, zegt een bewoner. “Het is niet leuk meer. Ik krijg ondertussen een hekel aan goede doelen.” kostenefficiënte methode, waarmee (4) Bij een aantal wervingsbureaus groeit het besef dat de effectiviteit van de methode kan dalen, als bewoners geïrriteerd raken. Er zou

hadden kunnen bereiken”, zegt een woordvoerder van KWF Kankerbestrijding. één hoop: de energiemaatschap- (6) Vier bureaus, drie grote en een kleine, hebben afgesproken dat per huis maximaal één keer per maand mag worden aangebeld door een vertegenwoordiger van een goed doel. Hiertoe hebben ze zich verenigd in de branchevereniging Direct Dialogue Donateurswerving Nederland (DDDN), naar eigen zeggen goed voor ruim 80 procent van deze markt. “Als iedereen zich aan dit systeem zou houden, zouden er minder klachten zijn”, zegt directeur Henk Dokter van DDDN. (7) Henk Dokter vindt dat de goede doelen alleen in zee zouden moeten gaan met bureaus die bereid zijn afspraken te maken over een maximum aantal bezoeken per deur. Hij is in gesprek met tien grote goede doelen over hoe de overlast te beperken. Anderen vinden dat het doel de middelen heiligt. “Hoe erg is het om tijdens het eten gestoord te worden voor de honger in Afrika?”, zegt Jaap Zeekant, oprichter van het Vakblad Fondsenwerving en veertig jaar betrokken bij de sector. Zeekant is geen voorstander van een opgelegd rooster. “Niemand heeft onderzocht wat het maximale aantal aanbellende vertegenwoordigers van

Trainen zonder toeters en bellen (1) Budgetfitness groeit erg snel. In uitgeklede sportscholen met vaak maar één personeelslid kun je voor een paar euro per maand onbeperkt trainen. Spinnen doe je virtueel. (Je volgt de instructies van een virtuele sportinstructeur op een groot beeldscherm.) Is dat erg? “Juist prettig dat niemand kijkt of ik het wel goed doe.” (4) Het klinkt misschien allemaal wat (2) Met een geplastificeerd trainingsschema voor de beginnende sporter in de hand, loopt Isabel van Kollenburg zoekend langs de rijen krachtapparatuur in een sportcentrum in Maastricht. “Ik snap helemaal niets van dit apparaat”, lacht ze en ze tuurt nog maar eens naar de instructies. Professionele hulp van de jongen achter de balie verwacht ze niet voor een abonnement van 15 euro per maand. “Dat is onrealistisch.” En daarom nam ze studiegenoot Hendrik Jan Soet mee voor steun. Hij ziet vandaag voor de tweede keer in zijn leven een sportschool van binnen. “Maar samen komen we er wel uit.” aan de slag gaan door budgetfitness. (3) Budgetfitness wint terrein in Nederland. Veel bedrijven bieden in relatief eenvoudige ruimtes een hele reeks aan cardio- en kracht- apparatuur. Daarop kunnen leden zich voor een bedrag van rond de 15 euro per maand op eigen houtje uitleven. De filosofie: ‘what you pay is what you get’ (je krijgt waarvoor je betaalt). Luxe extra’s als een sauna en een sapbar zijn er niet. Begeleiding is er niet of nauwelijks, tenzij je extra betaalt. Openings-

onderhand wel wat ik moet doen.” Ook Patricia Heynen wisselde puur vanwege het geld. “Ik betaal nu minder voor betere apparatuur en een groter aanbod. Zo hoef ik hier overdag nooit te wachten tot de loopband vrij is.” (6) Het idee dat budgetclubs beknibbelen op de kwaliteit van apparatuur om kosten te drukken, is volgens Haver onzin. “Vaak staat er juist apparatuur van A-merken. Dat is de basis, voor al het andere betaal je extra.” Zo kun je een personal coach inschakelen om persoonlijke doelen te bereiken. Maar de meeste leden zitten helemaal niet te wachten op een gedreven instructeur die vertelt dat er wel wat gewicht bij mag. “Ik bouw mijn training wel zelf op”, zegt Patricia Heynen. En als het zo uitkomt, volgt ze wel een keer een virtuele groepsles. Niet vreemd, met