opgave 1Criminaliteit en rechtsstaat

Boetes voor fraude DEN BOSCH - Drie mensen die in 2005 betrokken waren bij de stichting Meerzicht zijn gisteren wegens fraude en verduistering veroordeeld tot boetes van 2500 euro. De stichting Meerzicht hield zich bezig met de ontwikkeling van een menukaart in braille. De stichting streek ten onrechte 60.000 euro subsidie op voor het weer aan het werk helpen van gehandicapten.
Geef een materieel gevolg en een immaterieel gevolg van fraude en
Speciale rechtbank huiselijk geweld Er moet een speciale rechtbank komen die zich uitsluitend bezighoudt met daders van huiselijk geweld. De korpsleiding van Hollands Midden heeft het plan bedacht, omdat ze meent dat dit soort geweld speciale aandacht nodig heeft. Kinderen die thuis in aanraking komen met geweld, lopen namelijk een verhoogd risico op latere leeftijd in de criminaliteit terecht te komen. Bovendien zijn zij eerder geneigd zelf gewelddadig te worden binnenshuis.

Een jeugdrechtszaak in Almelo Delict: onder andere poging tot diefstal met geweld tegen een bejaard paar in Haaksbergen, december 2007. Verdachte: jongen, 15 jaar Vonnis: 69 dagen cel, waarvan 30 voorwaardelijk, begeleiding van de reclassering, werkstraf van 28 uur vanwege een eerder strafbaar feit. De slachtoffers – een ouder echtpaar – zullen het nooit meer vergeten. Drie jongens in donkere kleding bellen aan, een willekeurige woning, een gewone straat in Haaksbergen, een koude decemberdag. Ze slaan de man die in de zeventig is, hard in het gezicht en kijken wat ze kunnen stelen. Eén van de jongens stond deze week terecht, vijftien jaar oud. Hij heeft 39 dagen in voorlopige hechtenis gezeten en een zwaar heropvoedingstraject bij de jeugdreclassering gevolgd. Het is typisch voor de Almelose aanpak: bekennende verdachten beginnen al aan een taak- of leerstraf voordat vonnis is gewezen.

Avondklok voor jonge raddraaiers DEN HAAG - … kunnen straks een avondklok instellen voor kinderen onder de 12 jaar die op straat rondhangen en daar voortdurend overlast veroorzaken. De ouders moeten er dan voor zorgen dat hun kind ‘s avonds niet alleen de straat opgaat. Ouders die dat verzuimen, zijn strafbaar. De Tweede Kamer heeft dinsdag ingestemd met deze nieuwe bevoegdheid voor … , op voorstel van de PvdA.

Eerst de veiligheid, dan het gevoel De criminaliteit in Nederland nam in 2007 verder af. Alleen, de Nederlander vóélt zich niet direct veel veiliger. In 2007 waren er minder moorden. Eerst maar wat cijfers over vorig jaar: 11.000 auto’s minder opengebroken, ruim 700 minder mensen beroofd op straat, het aantal woninginbraken met 3.500 gedaald en er zijn 900 winkels, 1.300 scholen en 5.000 bedrijven minder bestolen. Al deze delictsvormen – op het aantal woninginbraken na – namen in 2006 ook al af. Kijk je verder terug in de tijd, dan blijkt het aantal slachtoffers de afgelopen vier jaar met vele tienduizenden afgenomen. Toch stijgt het veiligheidsgevoel van de burger maar mondjesmaat, zo blijkt uit de laatste Veiligheidsmonitor van het ministerie van Binnenlandse Zaken. De reden is waarschijnlijk …

Zero tolerance Wijkagenten kunnen helpen ‘probleemwijken’ te verbeteren. De agenten in de Amersfoortse wijk Kruiskamp geloven in ‘zero tolerance’. “We zijn er om boeven te vangen, we staan niets meer toe.” De criminaliteit is inmiddels sterk afgenomen.

Fietsers bekeurd bij verlichtingscontroles ZWOLLE - Bij verkeerscontroles zijn dinsdagochtend volop fietsers bekeurd op de Twistvlietweg. Er werd dertien keer bekeurd voor defecte fietsverlichting en twee keer voor rijden door rood licht. Daarnaast werd er een bromfietser bekeurd vanwege slechte remmen.

OM gaat advocaat-generaal vervolgen Het OM heeft besloten om zijn eigen advocaat-generaal Jan K. te vervolgen. Hij wordt verdacht van het aannemen van smeergeld, valsheid in geschrifte en het oplichten van een verzekeringsbedrijf. De 58-jarige advocaat-generaal was onder meer hoofd van de afdeling zware en georganiseerde criminaliteit bij justitie in Arnhem. Vorig jaar werd hij al geschorst na een inval in zijn huis in Arnhem. Het proces tegen K. begint maandag bij de rechtbank in Den Bosch. Een 65-jarige Rotterdammer wordt ervan verdacht dat hij K. heeft omgekocht.


Vernielers aangehouden DE MEERN – De politie heeft op 27 februari twee jongens van 10 en 17 jaar aangehouden naar aanleiding van een reeks vernielingen op een bouwplaats. Zij worden verdacht van het ingooien van ruiten en andere vernielingen. In totaal werden er de afgelopen maanden zo’n 100 ruiten vernield. De twee jongens bekenden hun aandeel in de reeks vernielingen.

“Veroordeelde moet straf ondergaan” DEN HAAG - Grofweg vijftigduizend veroordeelden die hun straf tot nu toe hebben ontlopen, moeten die de komende jaren alsnog ondergaan. Minister Hirsch Ballin (Justitie) heeft een reeks van maatregelen aangekondigd om veroordeelden op te sporen en achter de tralies te krijgen. Justitie reserveert de komende drie jaar vijfhonderd cellen voor de groep die zijn straf probeert te ontlopen. Na die periode moeten de achterstallige straffen zijn weggewerkt. Het team dat veroordeelden opspoort die nog een gevangenisstraf van ten minste driehonderd dagen moeten uitzitten, wordt verdubbeld tot twintig man. Veel veroordeelden ontlopen hun straf omdat ze onvindbaar zijn voor justitie.

Celstraffen na grote kaasroof Vijftien maanden voor diefstal van 29.000 kilo kaas in Zeewolde LELYSTAD - De rechtbank in Lelystad heeft gisteren celstraffen opgelegd voor een grote kaasroof bij een transportbedrijf in Zeewolde. De twee hoofdverdachten kregen 15 maanden gevangenisstraf, waarvan drie voorwaardelijk. Vijf andere verdachten zijn veroordeeld tot werkstraffen tussen de 40 en 240 uur. Magazijnmedewerkers ontvreemdden eind 2007 gedurende enkele maanden in totaal 29.000 kilo kaas. Die kaas had een waarde van bijna 1 miljoen euro en werd door de verdachten doorverkocht op de markt en aan handelaren.

Bezuiniging sociale advocatuur brengt … terug Tientallen jaren heeft de overheid ervoor gezorgd dat iedereen op basis van gelijkheid, recht kon halen en krijgen. Ook de mensen met een kleine portemonnee kwamen in aanmerking voor een gratis – of goedkope – advocaat. Opeenvolgende bezuinigingen hebben er sinds de jaren tachtig echter toe geleid dat het percentage burgers dat gebruik kon maken van gefinancierde rechtsbijstand daalde van 80 tot 43 procent. Daarmee komt het principe dat iedereen voor de wet gelijk is en gelijke toegang tot rechtsbijstand moet hebben in gevaar. De nu opnieuw aangekondigde bezuinigingen kunnen maar tot één gevolg leiden: … komt terug.

Overtreding meldingsplicht Vastgoedhandelaar veroordeeld tot 75.000 euro boete De Amsterdamse rechtbank heeft vrijdagmiddag een Haagse vastgoedhandelaar veroordeeld tot 75.000 euro boete wegens het niet melden van aandelen- transacties toen hij nog topman was van een vastgoedfonds. Voor handel met voorkennis werd hij vrijgesproken.


In steden stijgt het aantal moorden RIJSWIJK - Het aantal moorden in de grote steden is in 2007 fors toegenomen, zo blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. In heel Nederland zijn in 2007 in totaal 164 mensen slachtoffer geworden van moord of doodslag. Dat zijn er vijf meer dan in 2006. In de gemeenten met minder dan 250.000 inwoners daalde het aantal slachtoffers van levensdelicten.
opgave 2Politiek en beleid




Van de personen die op een of andere manier hebben geprobeerd invloed uit te oefenen op de politiek, is in tabel 2 aangegeven op welke partij zij hebben gestemd, en of zij man of vrouw zijn. In één partij zijn de vrouwen in deze vijf jaar politiek actiever geweest dan de mannen. Tot welke stroming behoort deze partij? A de christendemocratische stroming B de ecologische stroming C de liberale stroming D de sociaaldemocratische stroming







In februari 2008 verscheen er een tv-spotje van een politieke partij op de tv. Je zag een oude dame, die haar kleren uittrok. Ze protesteerde daarmee tegen de bezuinigingen in de thuiszorg, waardoor dure opgeleide krachten moesten verdwijnen en er steeds maar weer andere, veel goedkopere verzorgers, in haar huis kwamen. Over dit soort bezuinigingen bestaan er bij de politieke stromingen verschillende meningen: Mening 1: Mening 2: Mensen die thuiszorg Mensen die thuiszorg nodig hebben, hadden nodig hebben, kunnen zich hiervoor kunnen hun familie of vrienden verzekeren. Het is in inschakelen. Als dit niet eerste instantie de lukt, wordt het een taak verantwoordelijkheid van van de overheid. de burgers zelf. De uitspraken zijn niet letterlijk van partijen afkomstig, maar gebaseerd op uitgangspunten van politieke stromingen: A. de sociaaldemocratische stroming B. de liberale stroming C. de christendemocratische stroming. → Welke mening hoort bij welke politieke stroming? Doe het zo: neem het onderstaande over en vul de juiste letter van de stroming in (A, B of C). Mening 1: … Mening 2: … Mening 3: …


Wie heeft (hebben) deze nieuwe Europese wet goedgekeurd? A alleen de meerderheid van het Europees Parlement B de meerderheid van het Europees Parlement en alle ministers van Verkeer C de meerderheid van het Europees Parlement en de staatshoofden van alle EU-landen tekst 22 naar: Elsevier van 10 juni 2008 Lees tekst 22.



Wie is verantwoordelijk voor de gemaakte fout? A de ambtenaren die de betaling goedkeurden B de hoogste ambtenaar van het ministerie van Buitenlandse Zaken C de minister van Buitenlandse Zaken D de minister-president foto 1 Minister van Defensie Eimert van Middelkoop (ChristenUnie) bron: www.regering.nl

In een parlementaire democratie liggen de bevoegdheden van bestuurders, zoals die van minister Van Middelkoop, vast. Zo weet iedereen wie welke besluiten kan nemen. Waarin zijn de bevoegdheden van bestuurders vastgelegd? A in de Grondwet B in het Parlementaire Recht C in het Wetboek van Bevoegdheden D in het Wetboek van Strafrecht


Stel dat het voorstel van het Europees Parlement een Europese wet of regel wordt. Welke van de onderstaande stellingen is dan waar? A De Nederlandse rechters kunnen beslissen dat de strengere eisen niet in Nederland gelden. B De Nederlandse regering zal moeten zorgen voor de uitvoering van de strengere eisen. C De Provinciale Staten moeten eerst instemmen met de beslissing over de strengere eisen. D De Tweede Kamer kan beslissen dat de strengere eisen niet in Nederland gelden. tekst 25 naar: www.telegraaf.nl van 3 februari 2009



Uit tekst 26 kun je verschillende conclusies trekken. 1 83% van de Nederlanders vindt dat Willem-Alexander klaar is om koning te worden. 2 54% van de Nederlanders is voorstander van de monarchie. 3 10% van de Nederlanders vindt dat het koningshuis moet worden afgeschaft. → Geef van elke conclusie aan of deze juist is of onjuist. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul in het antwoord aan. Conclusie 1 is … Conclusie 2 is … Conclusie 3 is … cartoon 2 Op het koffertje staat “derde dinsdag in september”, onder de cartoon staat “crisispakket”. bron: het Parool van maart 2009


De koningin speelt een rol bij de kabinetsformatie. Welke van de onderstaande uitspraken met betrekking tot de kabinetsformatie is onjuist ? A De koningin beëdigt de kabinetsleden en stelt hen aan het Nederlandse volk voor op het bordes van paleis Huis ten Bosch. B De koningin benoemt de informateur. C De koningin geeft politiek inhoudelijke adviezen over het regeerakkoord. D De koningin krijgt direct na de verkiezingen bezoek van de leiders van de politieke partijen die in de Tweede Kamer gekozen zijn. tekst 27 naar: www.human.nl van 15 oktober 2008 Lees tekst 27.

‘Kinderen horen niet in vreemdelingenbewaring’ is een samenwerkingsverband van verschillende maatschappelijke organisaties, waaronder SAMAH en Amnesty International. SAMAH, Amnesty International en het samenwerkingsverband ‘Kinderen horen niet in vreemdelingenbewaring’ zijn belangengroepen. Belangen- of pressiegroepen hebben twee kenmerken. → Noem deze twee kenmerken en geef van beide kenmerken een voorbeeld uit tekst 27. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan: Kenmerk 1: … Voorbeeld uit tekst 27: … Kenmerk 2: … Voorbeeld uit tekst 27: …




Welke functie van de media vervult NRC Handelsblad door het plaatsen van het stuk van de heren Rutte en Blok? A de amusementsfunctie: het ingezonden stuk in de krant is vooral bedoeld ter ontspanning B de informatieve functie: deze plannen zullen uitgevoerd worden en het is belangrijk dat iedereen daarvan af weet C de opiniërende functie: het lezen van het ingezonden stuk helpt bij het vormen van een mening over dit onderwerp D de waakhondfunctie: door het plaatsen van deze brief voert NRC Handelsblad zijn controlerende taak uit




Het bestuur van een gemeente bestaat uit wethouders, de burgemeester (samen het college van Burgemeester en Wethouders) en de gemeenteraad. In tekst 30 zijn deze namen weggelaten. Wat moet twee keer op de puntjes bij het cijfer 1 staan, en wat moet op de puntjes bij het cijfer 2 staan? A 1 = de gemeenteraad en 2 = de burgemeester B 1 = de gemeenteraad en 2 = het college van Burgemeester en Wethouders C 1 = het college van Burgemeester en Wethouders en 2 = de burgemeester D 1 = het college van Burgemeester en Wethouders en 2 = de gemeenteraad
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
D
22p

31p
B
41p
A
51p
B
61p

71p
C
81p
A
91p
D
101p
A
111p
B
121p
B
131p
C
142p

152p

161p

171p
C
181p
B
192p

201p
B
211p
B
221p
B
232p

242p

251p
A
261p

271p
B
281p
A
293p

301p
B
312p

321p
C
331p
A
341p
B
352p

361p

371p
A
381p
C
392p

401p
B
411p
A
421p
C
431p
C
441p
A
451p
D