opgave 1Politiek en beleid







In Nederland worden er verkiezingen gehouden voor verschillende politieke organen, bijvoorbeeld voor de Tweede Kamer. In tabel 1 staat een uitslag van de verkiezingen voor een politiek orgaan in Nederland. Voor welk politiek orgaan waren deze verkiezingen? voor A de Gedeputeerde Staten B de gemeenteraad C de Provinciale Staten D het college van B en W Zie tabel 1.

Welke politieke stroming heeft de meeste zetels gewonnen en welke politieke stroming heeft de meeste zetels verloren? meeste gewonnen A christendemocratische stroming liberale stroming B christendemocratische stroming sociaaldemocratische stroming C liberale stroming D liberale stroming E sociaaldemocratische stroming christendemocratische stroming F sociaaldemocratische stroming liberale stroming




Eén van de voorstellen in tekst 3 is het invoeren van een referendum. Tegenstanders wijzen er soms op dat het organiseren van een referendum veel geld kost. Een argument van voorstanders kan zijn dat een referendum zorgt voor meer steun van de bevolking voor een politiek besluit. • Geef een ander argument tegen en een ander argument voor een referendum. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. ander argument tegen: … ander argument voor: …





Het parlement heeft een aantal rechten waarmee zij de wetgevende taak en de controlerende taak kan uitvoeren. Hieronder staan zes rechten van het parlement. • Welke twee rechten vallen onder de wetgevende taak? Kies twee nummers uit onderstaand rijtje. 1 recht om een motie in te dienen 2 recht om vragen te stellen 3 recht van amendement 4 recht van enquête 5 recht van initiatief 6 recht van interpellatie tekst 5 naar: www.parool.nl van 3 februari 2012 Lees tekst 5.

De ontregeling van het treinverkeer door het winterweer is een politiek probleem. Waarom is er sprake van een politiek probleem? A omdat de media er aandacht aan besteden B omdat een belangenorganisatie zich ermee bemoeit C omdat veel andere landen geen problemen hebben D omdat veel mensen een oplossing wensen van de overheid

afbeelding 2 Onderaan de afbeelding staat: Geachte Kamerleden, dieren horen in de wei! Vandaag besluit u over de toekomst van megastallen in Nederland. De afgelopen maand tekenden ruim 10.000 Nederlanders, waaronder verschillende bekende Nederlanders, vol overtuiging tegen megastallen. Het resultaat ziet u hier. Tweede Kamer, neem een wijs besluit: kies niet voor megastallen, maar voor een duurzame veehouderij die goed is voor mens, dier en milieu. Kijk voor de tekeningen mét de motivaties van de tekenaars op www.dierenindewei.nl. naar: de Volkskrant van 1 december 2011

Afbeelding 2 is afkomstig van Milieudefensie, een pressiegroep. Een kenmerk van pressiegroepen is dat die groepen bepaalde belangen nastreven. • Noem een ander kenmerk van pressiegroepen en geef een verklaring waarom Milieudefensie daaraan voldoet. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Kenmerk: … Milieudefensie voldoet daaraan, omdat …

Milieudefensie wil dat de Tweede Kamer kiest voor een verbod op megastallen. Daarom hebben ze mensen opgeroepen om te tekenen tegen megastallen. • Wat kan Milieudefensie nog meer doen om te proberen om een verbod op megastallen te krijgen? Noem twee andere mogelijkheden dan een (hand)tekeningenactie. tekst 6 naar: www.fnvbouw.nl van 4 juli 2011 Lees tekst 6.

Hieronder staan enkele uitgangspunten van verschillende politieke stromingen: 1 economische vrijheid 2 gelijke kansen 3 gespreide verantwoordelijkheid 4 grote rol van de overheid 5 internationale solidariteit 6 rentmeesterschap Vaak hebben belangenorganisaties, zoals de FNV, en politieke partijen standpunten of ideeën die overeenkomen. • Welk uitgangspunt van de PvdA past bij de eerste zin van tekst 6? Kies een nummer uit bovenstaand rijtje. • Welk uitgangspunt van de PvdA sluit aan bij het doel van de FNV om de positie van vrouwen te versterken? Kies een nummer uit bovenstaand rijtje. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met het juiste nummer. Bij de eerste zin van tekst 6: … Bij het versterken van de positie van vrouwen: …



Met de invoering van het Europees burgerschap hebben EU-burgers een aantal rechten gekregen. Eén van deze rechten is stemrecht bij bepaalde verkiezingen in een EU-lidstaat. Bij welke Nederlandse verkiezingen mag iemand met de Duitse nationaliteit, die in Nederland woont, stemmen? Bij de verkiezingen voor A de Gedeputeerde Staten B de gemeenteraad C de Provinciale Staten D de Tweede Kamer E het college van B en W

Tussen het idee voor een nieuwe wet en het in werking treden van een wet zit een aantal stappen. Hieronder volgt een aantal van deze stappen: 1 De Eerste Kamer behandelt het wetsvoorstel. 2 De koningin en verantwoordelijke ministers ondertekenen de wet. 3 De minister geeft ambtenaren opdracht om een wetsvoorstel te maken. 4 De minister houdt een debat met de Tweede Kamer. 5 De publicatie van de wet in het Staatsblad. 6 De Tweede Kamer stemt voor het wetsvoorstel. Wat is een juiste volgorde bij het tot stand komen van een wet? A 3-1-4-6-5-2 B 3-4-6-1-2-5 C 4-1-3-6-5-2 D 4-3-1-6-2-5



Er zijn vele monarchieën in de wereld. Niet elke monarchie is een constitutionele monarchie, zoals Nederland. Wat houdt een constitutionele monarchie in? A De koning(in) heeft uiteindelijk de absolute macht. B De koning(in) staat boven de grondwet. C De macht van de koning(in) is beperkt door de grondwet. D Het koningshuis is gebaseerd op erfopvolging.



opgave 2Criminaliteit en rechtsstaat

Softdrugs op Urk: verboden Het gebruik en bezit van softdrugs in de openbare ruimte op Urk is binnenkort verboden. Dat heeft een woordvoerder van de gemeente vandaag gezegd. Heb je een jointje of een paar gram wiet bij je en word je aangehouden, dan kun je meteen een boete krijgen. Landelijk is er een ... op het gebied van softdrugs, maar met deze regel lapt Urk dat beleid aan zijn laars. Volgens het … is het bezit van maximaal vijf gram hasj of wiet toegestaan.

Nederlanders voelen zich minder onveilig Gevoelens van onveiligheid onder de Nederlandse bevolking (ouder dan 15) zijn in 2011 iets afgenomen. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) voelde een kwart van de Nederlanders zich in 2011 wel eens onveilig. Dat was het jaar daarvoor 26 procent. In 2005 gold dat nog voor één op de drie Nederlanders.

Meerderheid Liechtenstein tegen legaliseren abortus Kiezers in Liechtenstein hebben zondag in een referendum een voorstel verworpen om abortus in bepaalde gevallen toe te staan. Het nee-kamp kreeg 52,3 procent. De vorst van het katholieke land, prins Alois, had gedreigd de nieuwe wet tegen te houden.
Geef een verklaring waarom uit tekst 13 blijkt dat criminaliteit een
Aanpak helpt Amsterdam begon in mei met het op de huid zitten van 600, vaak jonge, criminelen. Een lik-op-stukbeleid, intensieve begeleiding en ingrijpen in gezinnen moet ervoor zorgen dat deze groep uit het criminele circuit komt. De 600 criminelen zijn de afgelopen jaren in totaal 15.000 keer in contact gekomen met de politie.

Belg moet voor straf het boek ‘Tonio’ lezen Een 30-jarige automobilist moet van een Belgische rechter het boek ‘Tonio’ van de Nederlandse schrijver A.F.Th. van der Heijden lezen. Het boek gaat over het verlies van zijn zoon door een verkeersongeluk. De Belg werd in juli door de politie betrapt toen hij onophoudelijk met zijn auto aan het slippen was op een rotonde. Een commissie zal controleren of hij het boek heeft gelezen.

Wat is de maximale vrijheidsstraf die een rechter kan opleggen voor
Geen boete voor orthodox1)-joodse man zonder ID-kaart Een orthodox-joodse man die vorig jaar in Rijswijk een boete kreeg voor het niet bij zich dragen van identiteitspapieren, hoeft de boete niet te betalen. Dat heeft … besloten, meldt een woordvoerder zaterdag. De man mag van zijn geloof op sabbat (de rustdag in het jodendom) buiten de deur niets bij zich dragen. … vindt dat de religieuze plicht zwaarder weegt dan de plicht om te voldoen aan de wettelijke voorschriften in Nederland. De man had voor het niet bij zich hebben van een identiteitsbewijs een boete van 150 euro gekregen.
Vind jij dat de man de boete wel moet betalen, of vind jij dat hij de
Geef voor elk van de onderstaande beweringen aan welk soort sanctie
misdrijf 2010 diefstal en inbraak met geweld 16 340 diefstal en inbraak zonder geweld 642 995 valsheid in geschrift 7 765 heling 5 235 witwassen 255 vernieling en beschadiging 150 585 vernieling aan auto 69 700 discriminatie 430 bedreiging 31 540 rijden onder invloed 49 125 joyriding 290 drugsmisdrijven: harddrugs 10 290 drugsmisdrijven: softdrugs 10 890
Geef uit tabel 2 een voorbeeld van een misdrijf dat in het Wetboek van
Rotterdammer mishandelt bejaard echtpaar De politie Rotterdam heeft zondagmiddag een 19-jarige Rotterdammer aangehouden die in de metro een bejaard echtpaar had mishandeld. De Rotterdammer ging de 80-jarige man te lijf toen deze per ongeluk met zijn rollator tegen hem aanreed. De man kreeg een paar flinke klappen. Ook duwde de verdachte de vrouw van de bejaarde man, die tussenbeide wilde komen. De bejaarde man moest met ernstige hoofdwonden worden overgebracht naar een ziekenhuis. De politie kon de verdachte snel aanhouden. Hij wordt verdacht van zware mishandeling.
Noem een mogelijk immaterieel gevolg van de mishandeling voor het
Welke twee rechten heeft het echtpaar dan?
Moord en doodslag mannenzaken Moord en doodslag zijn zaken voor mannen onder elkaar. Bijna 80 procent van de slachtoffers en 90 procent van de daders is man. “Mannen gaan veel vaker over de schreef”, bevestigt Corine de Ruiter, hoogleraar forensische psychologie in Maastricht. “Dat komt door een combinatie van twee factoren: het hormoon testosteron speelt een rol, naast aangeleerd gedrag van ouders en vrienden. Jongens gaan op de vuist, meisjes spreken kwaad over elkaar. Dat gaat door tot in de volwassenheid.”

Het Openbaar Ministerie vervolgt de directeur van een uitzendbureau in Eindhoven wegens fraude. De aanklager schat dat de directeur bijna 1,2 miljoen euro heeft verdiend met valse belastingaangiften en eist dat geld terug.

… Flo Rida Rapper Flo Rida hoeft van de rechter niet de cel in wegens een dronkemansrit in een peperdure auto. De Amerikaanse artiest werd enkele maanden geleden door agenten staande gehouden, omdat hij nogal over de weg slingerde. De 31-jarige Flo Rida bleek dronken achter het stuur van zijn Bugatti – waarde 1,7 miljoen dollar – te zitten. Maar, zoals vaker bij sterren gebeurt, bepaalde de rechter dat Flo Rida niet in de cel hoefde te zitten voor het feit dat hij meer dan het dubbele van de toegestane hoeveelheid alcohol in zijn bloed had.

Minder fietsen gestolen In 2009 zijn er weer minder fietsen gestolen dan in 2008. In de strijd tegen fietsendiefstal hebben onder meer de overheid, de fietsenbranche en de politie verschillende maatregelen genomen. De laatste jaren zijn nieuwe fietsen voorzien van een chip in het slot of het frame als uniek kenmerk. Er is een keurmerk gekomen voor fietsenstallingen en fietssloten. Bovendien komen er steeds meer bewaakte en onbewaakte fietsenstallingen in de stad en bij stations, waar fietsen goed op slot kunnen worden gezet.

Uit gesprekken met gedetineerden uit Midden- en Oost-Europa zou blijken dat deze gedetineerden de Nederlandse straffen laag vinden. Soms willen ze zelfs worden opgepakt om in de cel ‘uit te rusten, hun gezondheid te verbeteren, af te kicken of om een tijdje uit de criminaliteit te zijn’.

Vragen van een VVD-raadslid aan het college van B en W over de overlast van hangjongeren in Stadshagen Geacht College, Al enige tijd bereiken ons berichten dat de wijk Stadshagen overlast ondervindt van hangjongeren. Vooral de zaterdagavond is hun avond voor vandalisme, drankmisbruik en geluidsoverlast. Zwerfvuil, onder andere bestaand uit gebroken glas, wordt in ruime mate achtergelaten. Op meldingen bij de politie wordt gereageerd met het antwoord dat er geen mankracht of vervoer beschikbaar is. Zelf de jongelui tot de orde roepen is gestaakt na scheldpartijen en bedreigingen. De VVD stelt daarom onder andere de volgende vragen: Wat zijn de plannen met betrekking tot aanpak van deze problematiek? Is het mogelijk de verlichting ter plaatse aan te passen?
Leg dit uit.
Welk gedrag van de hangjongeren in tekst 24 heeft materiëleBij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
A
21p

31p
B
41p
C
51p
C
61p
B
72p

82p

91p
A
101p
C
111p
B
122p

131p
D
142p

152p

162p

171p
A
181p
B
191p
B
201p
D
211p
C
221p
A
231p
B
241p
A
251p
C
261p

271p
B
281p
A
291p
C
301p
C
311p

321p
B
332p

342p

351p

361p

372p

381p
B
391p
C
401p
B
411p
A
421p
A
432p

441p

451p
C
461p
B