Eindexamen maatschappijkunde vmbo kb 2023, tijdvak 1

Het huwelijk als basis van het gezin is een prachtig cadeau van God en bedoeld als levenslange verbintenis tussen man en vrouw. Een goed huwelijk is positief voor de hele omgeving. Ouders en kinderen bloeien hier op en de samenleving profiteert ervan.

Op weg naar een universele oplader Een universele oplader voor mobiele telefoons, tablets en andere draagbare elektrische apparaten wordt verplicht in de Europese Unie (EU). Het dagelijks EU-bestuur had begin vorig jaar al aangekondigd rond deze tijd met een wetsvoorstel te komen dat een einde moet maken aan de opeenhoping van snoeren en stekkers in vrijwel alle huishoudens.

‘Chinezen komen chatapp Clubhouse niet meer in’ De app Clubhouse lijkt maandag in China te zijn geblokkeerd door de Chinese overheid. Verschillende nieuwssites zeggen meldingen te hebben ingezien van Chinese gebruikers die niet meer in de app kunnen komen. In Clubhouse kun je gedeelde audiochatruimtes aanmaken. Duizenden Chinezen zouden in de afgelopen weken gebruik gaan maken van de app, die in China niet officieel te downloaden is.

Informateurs: partijen willen voor kerst regeerakkoord De onderhandelende partijen VVD, CDA, D66 en CU hebben ‘goede vorderingen’ gemaakt en koersen af op een regeerakkoord voor kerst. Dat schrijven informateurs Johan Remkes (VVD) en Wouter Koolmees (D66) maandag in een brief aan de Tweede Kamer.

Ouders thuiszittende kinderen eisen leerrecht zonder schoolplicht Tussen de 15.000 en 20.000 kinderen in Nederland zitten thuis, omdat ze geen passend onderwijs kunnen krijgen. Ouders van deze thuiszitters, verenigd in de belangengroep Onderwijsaffaire, hebben een brief geschreven naar de Tweede Kamer, waarin ze leerrecht eisen zonder schoolplicht. “Kinderen moeten niet alleen onderwijs kunnen krijgen als ze zich in een school, ‘dus letterlijk in het gebouw’ bevinden, maar het recht hebben om altijd en overal te leren”, zegt Jolanda Rohde Luchtmeijer van de belangengroep in het NOS Radio 1 Journaal. “Ook als ze dat thuis of in hybride vorm willen doen, deels thuis, deels op school. Ook als ze niet uit een boek willen leren, maar liever ervarend leren door te kijken hoe iets gebeurt en het dan zelf doen.”

Kersttoespraak De koning heeft zaterdag in zijn kersttoespraak de coronapandemie en de klimaatverandering genoemd als problemen die “ons allemaal raken”. Willem-Alexander erkent dat er veel verschillen zijn tussen mensen, maar zei hij: “Zelfs als we weten dat we het op één onderwerp absoluut nooit eens kunnen worden, moeten we blijven zoeken naar wat we wel met elkaar delen. Ook al liggen standpunten ver uit elkaar: we moeten blijven samenleven.”

Peiling: gemeenteraadsverkiezingen in zicht Een op de vijf kiezers weet nog niet op welke partij zij in maart zullen stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen, en van degenen die wel een voorkeur hebben, is 70 procent nog niet zeker. Dat blijkt uit een representatieve peiling van een onderzoeksbureau.

Kamer wil weten waar het Defensiegeld blijft De Tweede Kamer krijgt geen zicht op financiële tekorten bij Defensie. Kamerleden willen nu aan een externe partij, zoals de Algemene Rekenkamer1), vragen hoe zij hun … taak beter kunnen uitvoeren. Zo was de Kamer er niet van op de hoogte dat Defensie de doelstellingen naar beneden bijstelde, omdat er minder geld beschikbaar was. Al jaren probeert de Kamer zicht te krijgen op hoe Defensie ervoor staat. noot 1 De Algemene Rekenkamer bekijkt of de inkomsten en uitgaven van de rijksoverheid kloppen.

Welzijn lhb-jongeren loopt achter op dat van heterojongeren Lesbische, homoseksuele en biseksuele jongeren tussen de 11 en 16 jaar ervaren in hun leven meer welzijns- en leefstijlproblemen dan hun heteroseksuele leeftijdgenoten. Dat is de conclusie van een onderzoek naar verschillen tussen jongeren met verschillende seksuele oriëntaties.

Lachgas wordt ook verboden in Amsterdam Amsterdam gaat lachgas aan banden leggen. Verkoop in de horeca en op evenementen wordt verboden. De indieners van het verbod, PvdA en ChristenUnie, wijzen erop dat lachgas steeds vaker hartproblemen en dwarslaesies veroorzaakt bij de vaak jonge gebruikers. Bovendien vertienvoudigde het aantal verkeersongelukken waarbij lachgas in het spel was landelijk in twee jaar tijd. In de Amsterdamse gemeenteraad stemden D66, GroenLinks en BIJ1 tegen het verbod.

Reden geen melding of aangifte traditionele criminaliteit De belangrijkste reden om een ondervonden delict niet bij de politie te melden of aan te geven is ‘het helpt toch niets’. In 45 procent van de gevallen werd dit als hoofdmotief opgegeven.

Vandalisme wordt meestal gepleegd door jongeren De grootste groep die opzettelijk spullen kapotmaakt, bestaat uit jongeren tussen de 10 en 20 jaar. Bij de jongste vernielers (10-12 jaar) wordt gesproken van ‘spelvandalisme’. De vernielingen gebeuren niet per se opzettelijk, maar zijn het gevolg van een spel dat uit de hand gelopen is. Bij vandalen tussen de 12 en 16 jaar gaat het om prestigevandalisme. Jongeren willen zich ten opzichte van elkaar bewijzen. Of het gebeurt uit pure verveling. Jeugdigen boven de 16 jaar slaan doorgaans aan het vernielen uit frustratie. Groepsgedrag is een belangrijk aspect: onder invloed van de groep wordt vaak vandalisme gepleegd.

Scooterrijder wordt betrapt met 99 joints en 1.350 pillen De politie heeft maandagavond in Groningen een man met een grote hoeveelheid drugs en pillen op zak aangehouden. Hij werd betrapt doordat hij met zijn snorscooter door rood reed.

Tbs met dwangverpleging voor man die ‘buurman Joop’ doodstak De 37-jarige man die vorig jaar Joop doodstak, is veroordeeld tot tbs met dwangverpleging. De man was volgens de rechtbank volledig ontoerekeningsvatbaar toen hij zijn buurman doodstak, maar hij deed dat wel opzettelijk. Ook krijgen de twee kinderen van het slachtoffer ieder 17.500 euro schadevergoeding. Het 62-jarige slachtoffer probeerde een woordenwisseling tussen de 37-jarige man en een buurvrouw te sussen. Tijdens de rechtszaak verklaarde de 37-jarige man dat de buurman hem meerdere malen met een wandelstok zou hebben geslagen, onder meer op zijn hoofd. Maar in het hele dossier komt niets naar voren dat het verhaal van zelfverdediging ondersteunt. De rechtbank ging hier dus ook niet in mee. De broer van Joop laat weten dat de familie “erg teleurgesteld” is met het vonnis. Tijdens de laatste zitting vroeg hij namens de familie om een straf die ‘niet mild is’ en doelde daarmee op een gevangenisstraf van ten minste een aantal jaren. De familie is vooral bang dat de dader na een aantal jaren ‘goed gedrag’ weer vrijkomt.

Politie begint met inleveractie voor messen Vandaag start een grote inleveractie voor messen. Op meer dan 330 plekken in Nederland staan gele bakken waar mensen de messen in kunnen doen. Ze krijgen dan geen straf. De politie hoopt dat het zo veiliger wordt op straat. Volgens de politie zijn er steeds vaker steekpartijen. Ook hebben jongeren en soms zelfs kinderen vaker een mes bij zich. Dat is gevaarlijk, want als jongeren een mes bij zich hebben, is de kans groter dat ze dat ook gebruiken.

OM vergeet … uit te nodigen, zaak tegen vermeende inbreker uitgesteld De strafzaak tegen een 26-jarige verdachte van een serie inbraken in Groningen en Drenthe is uitgesteld, omdat het Openbaar Ministerie is vergeten … uit te nodigen. Dat had wel gemoeten, want … hebben recht op informatie over het strafproces en wanneer de rechtszitting is.

Een buitenkansje! Je kunt een fiets, mobiele telefoon of televisie kopen voor een hele lage prijs. Dan moet je goed oppassen. Het kan namelijk heel goed dat dit gestolen spullen zijn. Je bent strafbaar als jij gestolen spullen koopt, terwijl je had kunnen bedenken dat ze gestolen zijn.

Politie hackte vorig jaar niet altijd volgens de regels De politie heeft haar hackbevoegdheid in 2020 niet altijd volgens de regels ingezet, blijkt uit een nieuw rapport van de Inspectie Justitie en Veiligheid. Sinds 1 maart 2019 mag de politie apparaten hacken van mensen die verdacht worden van misdrijven waar minimaal vier jaar cel op staat, dankzij de wet Computercriminaliteit III. Zo kan de politie apparaten zoals computers en smartphones binnendringen om bewijs voor misdrijven te verzamelen. Op die manier kan bijvoorbeeld worden afgeluisterd en kunnen gegevens worden gekopieerd. De Inspectie Justitie en Veiligheid controleert of dat wel op de goede manier gebeurt. Maar de inspectie schrijft dat er nog steeds tekortkomingen zijn.

Levenslang voor moord op onschuldige voorbijganger in Amsterdam … heeft vrijdag Q.S. veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor het doodschieten van een onschuldige voorbijganger en een poging tot doodslag van een trambestuurder en passagier in Amsterdam. Eerder kreeg Q.S. van de rechter een celstraf van 25 jaar opgelegd, waar het Openbaar Ministerie levenslang had geëist.

Amsterdam zoekt meer waarnemers om toe te zien op wapencontrole Tot nu toe hebben zich 22 Amsterdammers gemeld die erop willen toezien dat de politie bij controles op wapenbezit mensen willekeurig uitzoekt en niet op basis van uiterlijke kenmerken, zoals huidskleur. Zij hebben gereageerd op een oproep van burgemeester Halsema vanwege een proef die de politie in september begint in vijf buurten. De gemeente Amsterdam wil onderzoeken of meer wapencontroles leiden tot minder illegaal wapenbezit en geweld met wapens, met name onder jongeren.

Bestuurder wordt voor negende keer betrapt op rijden zonder rijbewijs Een bestuurder is deze week voor de negende keer betrapt op rijden zonder rijbewijs. De persoon reed in Almere Buiten toen agenten de auto aanhielden. Omdat het in drie jaar de zoveelste keer is dat de bestuurder werd aangehouden, is de auto in beslag genomen.

Straatintimidatie Maar liefst twee op de drie vrouwen zijn het afgelopen jaar lastiggevallen op straat. Ruim 34 procent van alle vrouwen voelde zich hierdoor onveilig op straat. Moet straatintimidatie strafbaar gesteld worden? Het is voor het eerst dat het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) onderzoek heeft gedaan naar straatintimidatie. Het CBS definieert straatintimidatie als nafluiten, naroepen, sissen, klakken of achternalopen. Dat laatste wordt als het meest bedreigend ervaren.