bij dit examen
Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.
Open vragen
− Geef niet méér antwoorden dan er worden gevraagd. Als er
bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd, geef er dan twee en niet
méér. Alleen de eerste twee redenen kunnen punten opleveren.
− Vermeld altijd de berekening, als een berekening gevraagd wordt. Als
een gedeelte van de berekening goed is, kan dat punten opleveren.
Een goede uitkomst zonder berekening levert geen punten op.
− Geef de uitkomst van een berekening ook altijd met de juiste eenheid.
opgave 1Berkelbike
De Berkelbike is een driewieler waarop mensen met een spierverlamming
kunnen fietsen.
In de Berkelbike zit een kleine computer die stroomstootjes naar
elektrodes in een fietsbroek van de fietser stuurt.
Via de fietsbroek worden deze stroomstootjes doorgegeven aan de
beenspieren. Hierdoor trekken de beenspieren samen en kunnen de
benen bewegen.
11pDe computer werkt op een spanning van 7,2 V. Deze wordt geleverd door
zes batterijen van 1,2 V.
In welk schema zijn de batterijen juist aan de computer geschakeld?
21puitwerkbijlageIn de computer zit een transformator. Deze transformator werkt niet als
deze direct op de polen van de batterijen wordt aangesloten. Daarover
staan in de uitwerkbijlage twee zinnen.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
31pVanuit de computer lopen snoertjes naar de speciale fietsbroek. In de
fietsbroek zitten elektrodes tegen de huid gedrukt. Tussen de elektrodes
en de huid zitten vochtige sponsjes.
Wat is de reden dat deze sponsjes vochtig gemaakt worden?
De stroom zal beter doorgelaten worden.
De elektrodes blijven beter aan de huid plakken.
De stroom zal dan slechter doorgelaten worden.
De elektrodes worden hierdoor gekoeld.
42pTussen de elektrodes loopt tijdens een stroomstootje een stroomsterkte
van 150 mA (0,15 A) door de huid. De weerstand van de huid tussen de
elektroden is 900 Ω.
Toon met een berekening aan dat de gebruikte spanning 135 V is.
51pIn de computer zit elektronica die van de gelijkspanning een
wisselspanning maakt. Een transformator brengt de spanning van 7,0 V
omhoog naar 135 V.
Wat is de verhouding tussen het aantal windingen in de primaire spoel en
de secundaire spoel?
np:
ns = 1: 19
np:
ns = 19: 1
np:
ns = 1: 972
np:
ns = 972: 1
62pDe elektrische energie van een stroomstootje is 1,9 J. De batterijen
leveren daarbij een vermogen van 20,3 W.
Bereken hoe lang het stroomstootje duurt.
opgave 2Toeren
Er is een sportauto te koop die oplaadbare batterijen gebruikt als
energiebron. Deze auto stoot geen verbrandingsgassen uit.
De motorkap, het kofferdeksel en de deuren van de auto zijn gemaakt van
carbonfiber (koolstof versterkt met glasvezel). Carbonfiber is erg sterk.
Met dit materiaal kun je ook mooie vormen maken.
71pNoteer nog een stofeigenschap van carbonfiber die deze stof geschikter
voor deze auto maakt dan staal.
Je ziet een tabel met de afstand die je bij een bepaalde snelheid af kunt
leggen (het bereik bij volle batterijen).
83puitwerkbijlageTeken in het diagram op de uitwerkbijlage de grafiek van het bereik van
de auto tegen de snelheid.
91pDe maximale snelheid op een aantal Nederlandse snelwegen is 130 km/h.
Bepaal hoeveel kilometer het bereik van de elektrische auto bij deze
snelheid is.
101pUit de gegevens en de grafiek blijkt een verband tussen het bereik en de
snelheid. We vergelijken het bereik van de auto bij 60 en bij 120 km/h.
Hoe verandert het bereik van de auto als de snelheid twee keer zo groot
is?
Het bereik is twee keer zo groot.
Het bereik is twee keer zo klein.
Het bereik is vier keer zo groot.
Het bereik is vier keer zo klein.
111pOm voor een verkeerslicht tot stilstand te komen is kracht nodig voor het
remmen.
Je ziet drie situaties waarin onder de afbeelding de nettokracht op een
auto is weergegeven. De auto komt van rechts.
Welk van deze situaties geeft de nettokracht op de auto tijdens het
remmen juist weer?
opgave 3Minder vermogen bespaart vermogen
opgave 4Een moment voor winterbanden
Bij sneeuw en gladheid heeft een autoband soms onvoldoende grip op de
weg. Daarom vervangt Jason zijn banden door winterbanden.
161pDe fabrikant van de winterbanden raadt aan om deze te gebruiken bij
temperaturen onder de 8 °C.
Reken 8 °C om naar Kelvin.
Jason draait de wielbouten los met een wielsleutel. Voor elke bout is een
moment van 180 Nm nodig om hem los te draaien.
172puitwerkbijlageDe wielsleutel is uitschuifbaar. Jason kan de bout losdraaien met een
ingeschoven (manier 1) of een uitgeschoven wielsleutel (manier 2).
Over de manieren van het losdraaien staan in de uitwerkbijlage drie
zinnen.
Omcirkel in de eerste en in de derde zin de juiste mogelijkheid.
opgave 5Meten met de snelheid van het geluid
Het bepalen van de afstand tussen twee muren kan tot 3 m gemakkelijk
met een rolmaat. Voor het meten van afstanden groter dan 3 m is een
ultrasone afstandsmeter praktischer.
181pWat betekent ultrasoon?
een heel hard geluid
een heel hoog geluid
een heel laag geluid
een heel zacht geluid
De afstandsmeter zendt tijdens een afstandsmeting een geluidssignaal
uit. Even later vangt de afstandsmeter het weerkaatste signaal op.
Met het tijdverschil bepaalt de afstandsmeter de afstand.
Volgens de handleiding bij de afstandsmeter moet je de meter loodrecht
op een harde muur richten. Je ziet een aantal afbeeldingen uit de
handleiding.
191pWaarom werkt de afstandsmeter niet goed als deze gericht wordt op een
zachte muur?
Het geluidssignaal wordt dan doorgelaten.
Het geluidssignaal wordt dan geabsorbeerd.
Het geluidssignaal wordt dan gereflecteerd.
201pWaarom werkt de afstandsmeter niet als deze scheef op een muur gericht
wordt?
211pDe afstandsmeter kan volgens de handleiding een maximale afstand van
13,5 m meten.
Waarom kan de afstandsmeter geen grotere afstanden meten?
De amplitude van het geluidssignaal is te groot.
De amplitude van het geluidssignaal is te klein.
De frequentie van het geluidssignaal is te groot.
De frequentie van het geluidssignaal is te klein.
Je ziet een tabel met een aantal voortplantingssnelheden van geluid in
lucht bij verschillende temperaturen.
De afstand tussen twee muren wordt met behulp van de afstandsmeter
bepaald.
223pTijdens de meting zit er 0,015 s tussen het uitgezonden en ontvangen
geluidssignaal. De temperatuur in de ruimte bedraagt 20 0C.
Bereken de afstand tussen de twee muren.
232puitwerkbijlageIn de afstandsmeter zit een temperatuursensor. Deze sensor zorgt ervoor
dat de afstandsmeter bij verschillende temperaturen de juiste afstand
aangeeft.
Over het meten van geluid bij hogere temperaturen staan in de
uitwerkbijlage drie zinnen.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
opgave 6Licht in balans
Jaring heeft boven zijn tafel een dubbele hanglamp. De hoogte van de
lampen is in te stellen met behulp van twee gewichten.
243puitwerkbijlageAls Jaring de schakelaar omzet, gaan de lampen gelijktijdig aan.
Elke lamp in de hanglamp werkt op netspanning.
Je ziet in de uitwerkbijlage een deel van het schakelschema van deze
verlichting.
Maak dit schakelschema compleet met de schakelaar en twee lampen.
253pElk gewicht heeft een massa van 225 g en een volume van 26,5 cm3.
Laat met een berekening zien van welk materiaal het gewicht gemaakt
kan zijn. Noteer de naam van de stof.
Elk snoer loopt van contactpunt C via een losse katrol met een gewicht en
een vaste katrol naar de lamp.
263puitwerkbijlageIn de uitwerkbijlage staat de schematische tekening nogmaals.
Teken in de figuur op de uitwerkbijlage de zwaartekracht op het
rechter gewicht met katrol (totale massa 0,25 kg). Vul de
krachtenschaal in op de uitwerkbijlage.
272pJaring hangt de rechter lamp lager om aan tafel te kunnen lezen.
Over deze situatie staan in de uitwerkbijlage twee zinnen.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
opgave 7Loodzwaar busje
De accu’s van dit busje bestonden voor een groot deel uit loden platen. Welke stofeigenschap van lood maakt accu’s zwaar? A dichtheid B gewicht C massa D volume Accu’s bevatten zwavelzuur. Je ziet een deel van de veiligheidskaart van zwavelzuur. Zwavelzuur Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen formule Omgang Uiterst en een voorzichtig gezichtsmasker. behandelen, Fysische H eigenschappen 2 SO 4 Fase bij Opslag In een afgesloten glazen fles in een
opgave 8Fietsen verlichten
opgave 9Stomende fluitketel
Peter heeft een postzegelverzameling.
De postzegels haalt hij van de enveloppen
door ze in de hete stoom van kokend water
in een fluitketel te houden.
342puitwerkbijlageDe fluitketel met water wordt op een gasfornuis verwarmd.
Bij het verbranden van aardgas is er sprake van een energieomzetting.
Noteer in het schema op de uitwerkbijlage de juiste energiesoort voor
en na de energieomzetting.
352pJe ziet een afbeelding van de tuit van de stomende fluitketel.
In deze afbeelding komt water in verschillende fasen voor.
Over deze afbeelding staan in de uitwerkbijlage twee zinnen.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
opgave 10Wegstrepen
Langs Nederlandse wegen staan verschillende soorten borden.
362puitwerkbijlageOver het verkeersbord op de linker foto staat in de uitwerkbijlage een zin.
Maak de zin compleet.
De borden op de rechter foto geven advies over een veilige afstand tot je
voorganger.
371pOp de weg zijn witte strepen geschilderd. Tussen jezelf en de auto voor je
moeten twee strepen zichtbaar zijn.
Noteer een reden dat je deze afstand tot je voorganger moet houden.
382pOp een andere weg is de afstand tussen twee strepen 50 m. Je passeert
een streep twee seconden na de vorige streep.
Bereken je snelheid.
opgave 11Practicum elektromotor
Pjotr en Zoraya doen onderzoek aan een elektromotor (M).
Tijdens hun onderzoek levert de spanningsbron steeds dezelfde
spanning. Als de stroomkring gesloten is, loopt er een stroom van 0,2 A
door de elektromotor.
391puitwerkbijlageOver de stroomsterkte door de ampèremeter na het sluiten van de
stroomkring staat in de uitwerkbijlage een zin.
Omcirkel in de zin de juiste mogelijkheid.
De regelbare weerstand staat ingesteld op 5 Ω. De weerstand van de
elektromotor is 7 Ω.
402pBereken de totale weerstand van deze schakeling.
412pPjotr zet de schuif van de regelbare weerstand een stukje naar rechts.
Door het verplaatsen van de schuif veranderen een aantal grootheden.
In de uitwerkbijlage staan drie zinnen.
Omcirkel in elke zin de juiste mogelijkheid.
421pZoraya past de schakeling aan. Ze zet een tweede motortje in serie met
de elektromotor.
Pjotr waarschuwt dat ze nu de ampèremeter op een groter bereik moeten
zetten. Zoraya beweert dat dat niet nodig is.
Wat is de reden dat Zoraya gelijk heeft?
