opgave 1VIERKANTEN LEGGEN
Hieronder zie je een figuur die bestaat uit vier rijen. De figuur is gemaakt van witte en
grijze vierkanten.
Onder rij 3 wordt nog een rij gelegd. Dit gebeurt op dezelfde manier als bij rijnummer 1, 2
en 3. Deze rij hoort bij rijnummer 4. Zo kun je steeds verder gaan.
In het uitwerkboekje bij de vragen 1, 2 en 3 staat een tabel die hoort bij het patroon met
vierkanten zoals in de bovenstaande figuur.
14p

Vul de tabel tot en met rijnummer 5 in het uitwerkboekje verder in.
23p

Wat is het nummer van de rij waarvan het totaal aantal vierkanten 19 is? Laat zien
hoe je aan je antwoord komt.
34p
Er bestaat een verband tussen het
totaal aantal vierkanten in een rij en het bijbehorende
rijnummer. Dit verband is aan te geven met een woordformule.

Schrijf deze woordformule op.
45p
Gerrit heeft 60 witte en 20 grijze vierkanten. Op dezelfde manier als in bovenstaande
figuur legt hij hiermee een figuur met vierkanten. Hij begint bij de eerste rij en gaat door
totdat zijn vierkanten op zijn.

Uit hoeveel volledige rijen kan de figuur maximaal bestaan? Laat zien hoe je aan je
antwoord komt.
opgave 3KLOKKEN
Op de tekening hieronder zie je een gewone 12-uurs klok. Daaronder staat welk tijdstip de
klok aangeeft.
83p

Laat met een berekening zien dat de kleinste hoek tussen de wijzers bij de 12-uurs
klok om twee uur 60° is.
Er bestaan naast de gewone 12-uurs klok ook andere soorten klokken. Bijvoorbeeld een
24-uurs klok. Hieronder zie je twee tekeningen van zo’n klok. Eronder staat welk tijdstip
iedere klok aangeeft.
De grote wijzer van de 24-uurs klok gaat in één uur één keer rond. De kleine wijzer van
de klok gaat in 24 uur één keer rond.
94p

Bereken de grootte van de kleinste hoek tussen de wijzers bij de 24-uurs klok om
14.00 uur. Schrijf je berekening op.
102p
In het uitwerkboekje bij vraag 10 is de wijzerplaat van een 24-uurs klok getekend.

Teken in het uitwerkboekje bij vraag 10 nauwkeurig de wijzers van de klok als het half
vijf ’s morgens is.
115p
Naast ronde klokken zijn er klokken en horloges met wijzerplaten van een andere vorm.
Zie bijvoorbeeld bovenstaande foto.
In het uitwerkboekje bij vraag 11 zie je een 12-uurs klok met weer een andere driehoekige
wijzerplaat getekend. De plaats van de 12 en de wijzers-as is al aangegeven. De plaatsen
van de getallen 1 tot en met 11 ontbreken nog.

Teken in het uitwerkboekje bij vraag 11 op de rand van deze wijzerplaat nauwkeurig
de streepjes voor de getallen 1 tot en met 11 op de goede plaats en zet de getallen
erbij.
PATAT
In Nederland wordt veel patat gegeten. Voedingsdeskundigen zijn daar niet zo gelukkig
mee. Door onder andere de grote hoeveelheid vet in patat wordt de gemiddelde
Nederlander te zwaar. Daardoor neemt de kans op bijvoorbeeld hart- en vaatziekten toe.
123p
Per jaar wordt in Nederland ongeveer 5 miljard kilogram aardappelen geoogst. De helft
hiervan wordt gebruikt voor het maken van patat. Om 1 kilogram patat te maken, heb je
2 kilogram aardappelen nodig.

Bereken hoeveel kilogram patat er van deze 5 miljard kilogram aardappelen gemaakt
wordt. Schrijf je berekening op.
In de onderstaande tabel staan de voedingswaarden van twee producten.
Een product levert energie die uitgedrukt wordt in kilojoule (kJ). Deze energie bereken je
door er vanuit te gaan dat vet 38 kJ per gram levert en eiwit en koolhydraten ieder 17 kJ
per gram leveren.
133p

Laat met een berekening zien dat van een zakje patat van 100 g de geleverde energie
1305 kJ is. Schrijf je berekening op.
144p
Een deel van de energie van een zakje patat van 100 g wordt geleverd door koolhydraten.

Bereken hoeveel procent van de energie dit is. Laat zien hoe je aan je antwoord komt.
154p

Hoeveel energie in kJ levert de mayonaise die bij een zakje patat van 100 g zit?
Schrijf je berekening op.
165p
In de onderstaande tabel staan de voedingswaarden van drie andere producten.
Patat wordt ook in grote zakken van 250 gram verkocht. Dick eet een grote zak patat met
250 gram patat zonder mayonaise. Truus eet bruine boterhammen met boter en
hagelslag.

Bereken hoeveel hele boterhammen met boter en hagelslag evenveel energie geven
als de grote zak patat van Dick. Schrijf je berekening op.
opgave 4ZITTEN OP HET TERRAS
In de onderstaande figuur zie je de plattegrond van een gedeelte van het huis van de
familie Gerritsen. Op de plattegrond is ook het terras en de schutting rond de tuin
getekend.
Deze plattegrond staat in het uitwerkboekje bij vraag 17 met schaal 1: 100.
174p
Aan de noordkant van de schutting is een druivenstruik geplant. Meneer Gerritsen staat
op het terras en ziet de druivenstruik helemaal.

Arceer in het uitwerkboekje bij vraag 17 op de plattegrond het gedeelte van het terras
waar meneer Gerritsen kan staan. Laat in de tekening zien hoe je aan je antwoord
komt.
De familie Gerritsen besluit een zonnescherm boven de glazen tuindeuren van de kamer
op te hangen. Zie onderstaande foto uit een folder.
De familie Gerritsen wil een kamerbreed scherm dat een horizontale uitval heeft van
3 meter. Het scherm kan vanaf het ophangpunt maar 25 cm zakken. Zie onderstaande
figuur.
184p

Bereken in één decimaal nauwkeurig de grootte van de aangegeven hoek in graden
waaronder het zonnescherm zakt. Laat zien hoe je aan je antwoord komt.
In het uitwerkboekje bij de vragen 19 en 20 is in tekening 1 een gedeelte van de
plattegrond nog een keer getekend maar nu met schaal 1: 50. De tekening geeft de
situatie op een bepaald tijdstip weer. In de tekening is de schaduw van een lantaarn
aangegeven. Hieronder zie je een foto van de lantaarn.
192p
Hieronder staat een windroos met acht windrichtingen.

In welke windrichting staat de zon in tekening 1? Schrijf één windrichting van de
windroos op.
204p
In tekening 1 schijnt de zon onder het zonnescherm door. Hierdoor kan de zon op het
terras en door de glazen tuindeuren in de kamer schijnen. In tekening 2 in het
uitwerkboekje bij de vragen 19 en 20 zie je een doorsnede van het zonnescherm en de
kamer met schaal 1: 50.

Arceer in tekening 1 in het uitwerkboekje bij de vragen 19 en 20 dat deel van de
kamervloer dat direct door de zon verlicht wordt. Laat zien hoe je aan je antwoord
komt.
opgave 5PAKKETPOST
Petra stuurt regelmatig pakketten met de snelkoeriersdienst ‘Manders’ naar België.
‘Manders’ bezorgt de pakketten binnen één dag op elk adres in België. In de
onderstaande tabel vind je de bezorgkosten van een aantal pakketten met verschillend
gewicht.
214p
Voor pakketten met een gewicht tot en met 5 kg bestaat er een lineair verband tussen het
gewicht in kg en de bezorgkosten in euro’s.

Schrijf de woordformule op die bij dit verband hoort.
223p

Bereken de bezorgkosten in euro’s bij ‘Manders’ van een pakket met een gewicht van
4 kg. Schrijf je berekening op.
233p
Bij ‘Manders’ gebruiken ze voor de bezorgkosten van pakketten zwaarder dan 5 kg de
volgende formule:
bezorgkosten = 37,90 + (gewicht – 5) × 1,52
Hierin zijn de bezorgkosten in euro’s en het gewicht in kg.

Bereken de bezorgkosten in euro's van een pakket met een gewicht van 8 kg bij
‘Manders’? Schrijf je berekening op.
245p
In de folder van ‘Manders’ staat voor de bezorgkosten van pakketten zwaarder dan 5 kg
de volgende informatie. Zie onderstaande figuur.
Op de folder is een vlek gekomen. De formule voor pakketten zwaarder dan 10 kg is
daardoor niet meer helemaal te lezen. Naast de formules staat de grafiek van de
bezorgkosten afgebeeld.
In het uitwerkboekje bij vraag 24 is deze grafiek getekend.

Bereken met behulp van de gegevens van de folder en de grafiek in het uitwerkboekje
het getal dat onder de vlek hoort te staan. Laat zien hoe je aan je antwoord komt.