opgave 1De Nederlanders en hun vakantiebestemmingen



Het skigebied rond Kitzbühel wordt de Kitzbühler Alpen genoemd. Het gebied wordt door de ondernemers als zeer sneeuwzeker omschreven. In een advertentie geven ze daar vier natuurlijke redenen voor (zie bron 2). Bij de vierde natuurlijke reden wordt de ligging van de skipistes genoemd. → Leg uit waarom deze ligging van de pistes op deze hellingen ervoor zorgt dat de sneeuw langer blijft liggen.




Klaas en Marieke bestuderen tijdens een aardrijkskundeles de bronnen 4 en 5. Naar aanleiding van deze twee kaarten trekken zij de volgende conclusies: 1 In de weergegeven vakantiegebieden in bron 4 is het aandeel van Nederlandse vakantiegangers altijd hoger dan het aandeel van buitenlandse vakantiegangers. 2 Beide kaarten hebben betrekking op zowel lange als korte vakanties. 3 Vergeleken met de andere gebieden in Oost- en Zuid-Nederland kent Zuid-Limburg een relatief hoog aantal overnachtingen in hotels en pensions. → Neem de nummers van de conclusies over op het antwoordblad en zet erachter of de conclusie juist is of onjuist.

De legendanummers 5 en 6 van bron 4 hebben betrekking op de merengebieden. Opvallend is het betrekkelijk geringe aantal overnachtingen. Dat lijkt vreemd gezien het feit dat deze meren voor watersporters aantrekkelijke gebieden zijn. → Geef een reden waarom het aantal overnachtingen in de merengebieden relatief laag is.

bron 6 Aantal en aandeel Nederlandse deelnemers aan vakanties, 1990 en 2005 jaar aantal deelnemers aan vakanties x1000 aandeel deelnemers aan vakanties in % 1990 10.426 74,6 2005 12.436 80,8 bron 7 Korte vakanties van Nederlanders in het buitenland naar bruto inkomen per huishouden per jaar Bruto inkomen per huishouden België Frankrijk Duitsland overige landen

Hieronder staan vier uitspraken naar aanleiding van de bronnen 6 en 7. 1 In 2005 ging ruim 80% van de Nederlanders op vakantie. 2 De vakantieparticipatie is in Nederland tussen 1990 en 2005 afgenomen. 3 Voor korte vakanties is België de meest favoriete bestemming. 4 Mensen met een inkomen van meer dan 34.000 euro kiezen vaker een verdere bestemming voor een korte vakantie dan mensen met een inkomen van minder dan 34.000 euro. → Welke uitspraken zijn juist? Noteer de nummers van de juiste uitspraken op het antwoordblad.




Nederlanders gebruiken verschillende vervoersmiddelen voor een vakantie naar het buitenland. In de diagrammen 1, 2 en 3 van bron 8 staat de verdeling tussen de belangrijkste vervoersmiddelen weergegeven voor 2004. Slechts één van deze diagrammen geeft de juiste verhouding weer. Welk diagram is dat? A diagram 1 B diagram 2 C diagram 3



bron 10 Scandinavië Rederij Hurtigruten verzorgt een postbootdienst (veerdienst) langs de Noorse kust. Op de route Bergen-Kirkenes en terug doen de schepen ruim 30 havens aan. De rederij probeert ook Nederlandse toeristen te interesseren voor deze veerdienst door volledig verzorgde reizen aan te bieden. De totale route wordt in 12 dagen afgelegd. Afhankelijk van het seizoen en de soort hut lopen de prijzen uiteen van 1600 tot 5500 per persoon. Op verschillende plaatsen biedt de rederij korte landexcursies aan zoals bezoeken aan natuurgebieden.




Naast reizen met de veerdienst organiseert de rederij Hurtigruten ook rondvaarten in het noordpoolgebied. Van juni tot en met augustus biedt men 9-daagse rondreizen aan met een ijsbreker rond het eiland Spitsbergen (zie bron 10). → Geef een reden waarom de rederij deze reizen alleen in de periode juni tot en met augustus aanbiedt.


Frankrijk is een populair vakantieland voor kampeerders. In alle delen van het land kun je kamperen. Omdat Frankrijk een groot land is, zijn er grote klimaatverschillen. In de plaatsen X, Y en Z van bron 12 is een camping aanwezig. Bij welke plaats hoort het klimaatdiagram van bron 13? A plaats X B plaats Y C plaats Z



bron 15 Vier verschillende reizen naar Azië REIS 1 Cambodja - Hotelrondreis - 21 dagen Tijdens deze reis naar Cambodja maak je uitgebreid kennis met het land, de keuken, de geschiedenis en de cultuur van de Khmerbevolking. Reisduur: Prijs REIS vanaf: 2 Myanmar 21 dagen 1795 - Hotelrondreis - 29 dagen Eén van de meest betoverende landen in Zuidoost-Azië is Myanmar, het vroegere Birma. Ontdek een land met een rijk verleden, authentieke bevolkingsgroepen en een divers landschap. Reisduur: Prijs REIS vanaf: 3 Vietnam 29 dagen 1945 - Hotelrondreis - 21 dagen Ontmoet de vele volkeren van dit verrassend veelzijdige land. Je maakt uitgebreid kennis met dit land met een bewogen geschiedenis, een bruisend heden en een veelbelovende toekomst. Reisduur: Prijs REIS vanaf: 4 Sumatra, 29 dagen 2195 Java en Bali - Hotelrondreis - 23 dagen De Gordel van Smaragd is voor velen het mooiste eilandenrijk ter wereld. Op deze reis van drie weken bezoek je de drie bekendste eilanden van Indonesië en overnacht je in verschillende dorpjes met kleinschalige, sfeervolle accommodaties en bezoek je dansvoorstellingen. Reisduur: 23 dagen Prijs vanaf: 1795


Jan, Piet, Janet en Imke doen ieder een uitspraak die betrekking heeft op de advertenties van Koning Aap in bron 15. Jan zegt: “Alle advertenties bevatten zowel subjectieve als objectieve informatie.” Piet zegt: “In alle reizen zit een cultureel element.” Janet zegt: “Naar deze bestemmingen kun je alleen met chartervluchten vliegen.” Imke zegt: “In elke bestemming wordt ook bij de lokale bevolking overnacht, dus is er sprake van duurzaam toerisme.” Wie hebben er gelijk? A Jan en Janet hebben gelijk. B Jan en Piet hebben gelijk. C Janet en Imke hebben gelijk. D Piet en Janet hebben gelijk. bron 16 De betekenis van het toerisme in Zuidoost-Azië







Hieronder staan vier uitspraken naar aanleiding van de tekst in bron 18. 1 Saba is een bestemming voor ecotoerisme. 2 Voor Nederlanders is de relatieve afstand tot Saba groot. 3 Saba trekt alleen Nederlandse toeristen. 4 De hoteleigenaren richten zich op duurzaam toerisme. → Neem de nummers van de uitspraken over op het antwoordblad en noteer van elke uitspraak of deze juist is of onjuist. bron 20 Het Ecolodge-hotel op Saba





Voordat Pieter, Nabila en Joris op reis gaan, hebben zij klimaatdiagrammen opgezocht van hun bestemmingen in Indonesië, in de Verenigde Staten en in Zuid-Afrika. → Wat is de juiste combinatie van klimaatdiagram en bestemming? Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de klimaatdiagrammen (zie bron 22) over op het antwoordblad en zet er de bijbehorende bestemming achter.
opgave 2Omgaan met natuurlijke hulpbronnen




Al sinds juli 2005 helpt Water for Life de watervoorziening in het zuiden van Mozambique te verbeteren. In de plaatsen waar Water for Life actief is, heeft minder dan 30 procent van de 550.000 inwoners de beschikking over betrouwbaar drinkwater. Ook voor die mensen die water hebben, verloopt de watervoorziening onregelmatig. Het aantal uren dat er water is, hangt af van de hoeveelheid beschikbaar water en varieert van één tot enkele uren. Slechts in twee steden kan de bevolking rekenen op 24 uur per dag water.


De waterpiramide Martijn Nitzsche is de bedenker van de zogenaamde waterpiramide. Zijn vinding is een waterzuiveringsinstallatie op zonne-energie. In een grote plastic tent wordt vuil of zout water gepompt, dat door de hitte (oplopend tot 75 graden Celsius) verdampt. Het vuil en zout blijven op de bodem achter, het water condenseert tegen het tentdak en stroomt langs de binnenkant naar beneden, waar het in een gootje wordt opgevangen. Zo kan dagelijks duizend liter water worden gezuiverd. Inmiddels zijn er al een aantal exemplaren in gebruik.


Geef twee redenen waarom Karin gelijk heeft.
Leg uit waarom deze maatregel van de Australische overheid een bijdrage
Gegevens Australië Israël Jordanië Mali % beroepsbevolking werkzaam in de landbouw (2001) 4,7 2,2 17,2 85,8 Bruto binnenlands product (koopkracht in euro/inwoner) (2003) 29.632 20.033 4.320 994 Aantal inwoners (2006) 20.264.082 6.352.117 5.906.760 11.716.829 Levensomstandigheden (VN-index: 0=slecht, 1=goed) (2003) 0,955 0,915 0,753 0,333
Geef met behulp van bron 30 het argument waarom de overheid in Mali zo’n


Noem hiervoor de reden met behulp van bron 33.
Leg met behulp van bron 34 uit op welke manier er over de beschikbaarheid
Leg met behulp van bron 34 uit op welke manier Egypte in de toekomst een

Geef voor iedere uitspraak een reden.
Noem zo’n bezwaar.Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
A
21p

32p

42p

51p

62p

71p

81p

91p
B
101p

112p

121p
A
131p
B
141p

151p
A
162p

171p
B
181p
B
191p
A
201p

211p
D
222p

231p

241p
E
252p

261p
D
271p
A
281p
B
291p
A
301p

311p
B
321p
A
331p

341p
F
352p

361p

371p

381p

391p
D
402p

411p

421p

431p

441p

451p
A
461p

472p

481p
B
491p

501p
A