bronnen

Eindexamen beeldende vakken vmbo gl/tl 2013, tijdvak 2

bij dit examen

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

opgave 1Meet & Greet

Vanaf de zeventiende eeuw gingen rijke mensen op reis naar Italië. Zo maakten ze kennis met de kunst en cultuur van de Oudheid en de Renaissance. Eén van de steden die vaak werd bezocht was Venetië. De Venetiaanse…

Vanaf de zeventiende eeuw gingen rijke mensen op reis naar Italië. Zo maakten ze kennis met de kunst en cultuur van de Oudheid en de Renaissance. Eén van de steden die vaak werd bezocht was Venetië. De Venetiaanse kunstenaar Canaletto schilderde veel stadsgezichten. Op veel van zijn schilderingen komt het beroemde San Marcoplein voor. Op afbeelding 1 zie je één van zijn schilderingen. Op deze afbeelding zie je links en rechts gebouwen en in het midden achteraan de San Marco, een kerk waar het plein zijn naam aan dankt.

11p
Bekijk afbeelding 1.
Bij bezoekers van Italiaanse steden waren stadsgezichten zeer populair.
Velen namen er een mee naar huis.
Geef één reden om zo'n stadsgezicht mee naar huis te nemen.
21p
Bekijk afbeelding 1.
Canaletto schilderde het San Marcoplein vanaf een hoog standpunt.
Noem één effect dat ontstaat door het plein vanaf een hoog standpunt
Rechts van de kerk staat een klokkentoren.
32p
Bekijk afbeelding 1.
De kerk en de klokkentoren vallen op in deze schildering.
Noem twee aspecten van de vormgeving waardoor de kerk opvalt en
geef bij elk aspect een korte toelichting.
41p
Noem een aspect van de vormgeving waardoor de klokkentoren opvalt
en geef daarbij een korte toelichting.
Vanaf de jaren '50 van de twintigste eeuw werd het maken van reizen goedkoper en dus populairder. Op afbeelding 2 zie je een tekening van het San Marcoplein die de Amerikaanse tekenaar Saul Steinberg maakte.
52p
Vergelijk afbeelding 1 en 2.
In vergelijking met het schilderij op afbeelding 1 is de tekening op
afbeelding 2 minder realistisch.
Noem twee aspecten van de vormgeving die de tekening minder
realistisch maken en geef bij elk aspect een korte toelichting.
Steinberg legt de nadruk op de mensen op het plein en hun onderlinge communicatie.
62p
Bekijk afbeelding 2.
Geef twee voorbeelden van communicatie tussen de mensen
onderling.
72p
Bekijk afbeelding 2.
Steinberg verbeeldt de communicatie van de mensen op een komische
manier.
Geef voor deze bewering twee argumenten.
81p
Vergelijk afbeelding 1 en 2.
In vergelijking met afbeelding 1, waar de gebouwen een belangrijke rol
spelen, zijn de gebouwen op afbeelding 2 minder belangrijk.
Noem één kenmerk waardoor de gebouwen op afbeelding 2 minder
belangrijk zijn.
Met Google Earth kun je tegenwoordig ook digitaal naar Venetië 'reizen'; dus ook naar het San Marcoplein: je kunt het plein van verschillende kanten bekijken en in- en uitzoomen. Op figuur 1 zie een schermafdruk van…

Met Google Earth kun je tegenwoordig ook digitaal naar Venetië 'reizen'; dus ook naar het San Marcoplein: je kunt het plein van verschillende kanten bekijken en in- en uitzoomen. Op figuur 1 zie een schermafdruk van Google Earth van het San Marcoplein. Je ziet er onder meer veel kleine foto's die door toeristen op Google Earth zijn gezet. Eén ervan - een foto van de klokkentoren - is op deze schermafdruk aangeklikt en vergroot.

figuur 1
Bekijk figuur 1.
93p
Geef drie voordelen om via Google Earth Venetië te bezoeken.

opgave 2Ontdekken

De Franse kunstenaar Eugène Delacroix verbleef in 1832 een paar weken in Noord-Afrika. Tijdens deze reis maakte hij veel schetsen. Op afbeelding 3 zie je één van zijn schetsen.
102p
Bekijk afbeelding 3.
Dit schetsblad maakt een gevarieerde indruk.
Geef voor deze bewering twee argumenten.
111p
Leg uit dat tot aan het midden van de negentiende eeuw het maken van
schetsen de enige manier was om visuele indrukken snel vast te leggen.
Op afbeelding 4 zie je het schilderij Gezicht op Tanger dat Delacroix twintig jaar later maakte.
122p
Vergelijk afbeelding 3 en 4.
Het schilderij vertoont een aantal kenmerken dat je ook aantreft in de
schets.
Noem van het schilderij op afbeelding 4 twee kenmerken die je ook
aantreft in de schets op afbeelding 3.
In het begin van de twintigste eeuw maakte de Duitse kunstenaar Paul Klee ook een reis naar Noord-Afrika. Op figuur 2 zie je een foto van de stad Kairouan in de woestijn. Op afbeelding 5 zie je het schilderij dat…

In het begin van de twintigste eeuw maakte de Duitse kunstenaar Paul Klee ook een reis naar Noord-Afrika. Op figuur 2 zie je een foto van de stad Kairouan in de woestijn. Op afbeelding 5 zie je het schilderij dat Klee van deze stad maakte. Klee liet zich daarbij onder meer inspireren door deze foto.

figuur 2
132p
Vergelijk afbeelding 5 en figuur 2.
In het schilderij op afbeelding 5 suggereert Klee de stad Kairouan.
Noem twee manieren waarop hij de suggestie van deze stad tot stand
Zowel het schetsblad op afbeelding 3 als het schilderij op afbeelding 5 is een aquarel. Een aquarel is een schildering gemaakt met waterverf.
143p
Noem drie voordelen van de aquareltechniek waardoor schilderen tijdens
een reis goed mogelijk is.
Na zijn reis naar Noord-Afrika werden in het oeuvre van Klee kleur en licht belangrijker dan de voorstelling. Op afbeelding 6 zie je een laat werk van hem.
151p
Vergelijk afbeelding 5 en 6.
De titel van het schilderij op afbeelding 6 is In de stijl van Kairouan.
Leg aan de hand van het schilderij op afbeelding 6 uit dat in dit
schilderij kleur en licht belangrijker zijn dan de voorstelling.
Betrek in je antwoord het schilderij op afbeelding 5.
163p
Vergelijk afbeelding 4, 5 en 6.
Kies uit de volgende drie onderstaande begrippen het begrip dat van
toepassing is op het schilderij op afbeelding 4, 5 en 6:
abstract / schematisch / realistisch
Doe het zo:
Het schilderij op afbeelding 4 is..............
Het schilderij op afbeelding 5 is..............
Het schilderij op afbeelding 6 is..............
171p
Vergelijk afbeelding 3, 4, 5 en 6.
Voor Delacroix was het verlangen naar een exotische wereld een
belangrijke reden om naar Noord-Afrika te gaan.
Breng dit verlangen in verband met afbeelding 3 en 4.
181p
Klee wilde vooral het licht en de kleur in Noord-Afrika bestuderen.
Breng de wens van Klee om deze aspecten te bestuderen in verband
met afbeelding 5 en 6.

opgave 3Post!

Johannes Vermeer is een zeventiende-eeuws kunstenaar, die veel huiselijke taferelen schilderde. Op afbeelding 7 zie je daar een voorbeeld van: een dame ontvangt een brief via haar dienstmeisje. De titel van dit…

Johannes Vermeer is een zeventiende-eeuws kunstenaar, die veel huiselijke taferelen schilderde. Op afbeelding 7 zie je daar een voorbeeld van: een dame ontvangt een brief via haar dienstmeisje. De titel van dit schilderij is De Liefdesbrief.

194p
Bekijk afbeelding 7.
De dame die de brief ontvangt is rijk.
Geef van haar rijkdom vier voorbeelden.
In dit schilderij speelt de brief een belangrijke rol.
202p
Bekijk afbeelding 7.
Noem twee aspecten van de voorstelling waaraan je kunt zien dat de
brief belangrijk is.
212p
Noem één aspect van de vormgeving waaraan je kunt zien dat de brief
belangrijk is en geef bij dat aspect een korte toelichting.
221p
Bekijk afbeelding 7.
In dit schilderij heeft Vermeer een spannend moment verbeeld.
Geef voor deze bewering één argument.
232p
Bekijk afbeelding 7.
Als beschouwer wordt je aandacht enerzijds naar de twee vrouwen
getrokken, anderzijds word je juist op afstand van hen gehouden.
Noem de manier waarop Vermeer bereikt dat de beschouwer op
afstand wordt gehouden en noem de manier waarop je juist bij de
Verschillende aspecten in het schilderij wijzen erop dat de brief gestuurd zou kunnen zijn door iemand die op reis is. Eén aspect is de landkaart links op de voorgrond, een ander aspect de schilderijen op de achterwand.
241p
Bekijk afbeelding 7.
Noem één manier waarop in de schilderijen op de achterwand van
afbeelding 7 wordt verwezen naar iemand die op reis of onderweg is.
Ook in het kunstproject Hotel Europe van Harald Vlugt staat de brief centraal. Hij schilderde in 1997 een kaart van Europa van 5 x 6 meter. Die kaart verdeelde hij in meer dan duizend stukken. Elk stuk waarop land te…

Ook in het kunstproject Hotel Europe van Harald Vlugt staat de brief centraal. Hij schilderde in 1997 een kaart van Europa van 5 x 6 meter. Die kaart verdeelde hij in meer dan duizend stukken. Elk stuk waarop land te zien was, plakte hij op een envelop. Elke envelop stuurde hij naar hotel 'Europe', ter attentie van zichzelf, in de stad of het dorp die hij met een rode stip aangaf. Een deel van de enveloppen kon niet worden bezorgd omdat er niet in alle steden een hotel 'Europe' was. Een aantal werd naar de afzender teruggestuurd. Afbeeldingen 8 en 9 zijn voorbeelden van teruggestuurde enveloppen.

253p
Bekijk afbeeldingen 8 en 9.
Op de teruggestuurde enveloppen zijn sporen te zien van de reis die ze
hebben afgelegd.
Geef van deze sporen drie voorbeelden.
262p
Bekijk afbeeldingen 8 en 9.
Vanaf het moment dat Vlugt de enveloppen verstuurde, wachtte
hij nieuwsgierig de post af.
Geef twee redenen voor zijn nieuwsgierigheid.
Vlugt verzamelde de teruggestuurde enveloppen. Met deze enveloppen probeerde hij opnieuw de kaart van Europa samen te stellen. Enveloppen die niet waren teruggekomen, verving hij door zwart-wit kopieën, die hij vóór…

Vlugt verzamelde de teruggestuurde enveloppen. Met deze enveloppen probeerde hij opnieuw de kaart van Europa samen te stellen. Enveloppen die niet waren teruggekomen, verving hij door zwart-wit kopieën, die hij vóór verzending van de enveloppen al had gemaakt. Op afbeelding 10 zie je een gedeelte van het werk dat Vlugt samenstelde uit de teruggestuurde enveloppen en de kopieën.

271p
Bekijk afbeelding 8.
Deze envelop werd teruggestuurd uit Ierland. Je zou kunnen zeggen dat
hierdoor iemand van de Ierse post een bijdrage leverde aan het project
Hotel Europe.
Licht deze uitspraak toe.
281p
Bekijk afbeelding 10.
Al vanaf het begin stonden de uitgangspunten en het ontstaansproces van
het project bij Vlugt vast. Maar hoe het werk er uiteindelijk uit zou zien
zou ook voor hem een verrassing blijven.
Leg uit dat ook voor Vlugt het uiteindelijke werk nog niet vast stond.

opgave 4Gekleurd en Gekleed

Hans Eijkelboom is een kunstenaar die jarenlang over de hele wereld voorbijgangers fotografeerde. Hij zocht daarbij naar overeenkomsten tussen mensen.
Op afbeelding 11 zie je vier digitale fotolijsten. De foto's in elk van deze vier lijsten wisselen voortdurend: één met foto's van vrouwen in Amsterdam, één van vrouwen in Parijs, één van vrouwen in het Afrikaanse…

Op afbeelding 11 zie je vier digitale fotolijsten. De foto's in elk van deze vier lijsten wisselen voortdurend: één met foto's van vrouwen in Amsterdam, één van vrouwen in Parijs, één van vrouwen in het Afrikaanse Nairobi en één van vrouwen in Brussel.

293p
Bekijk afbeelding 11.
De foto’s vormen samen een serie.
Noem van de vrouwen drie aspecten van de voorstelling waardoor de
foto’s op afbeelding 11 een serie vormen.
302p
Noem twee aspecten van de vormgeving die het karakter van een serie
versterken.
311p
Bekijk afbeelding 11.
De vrouwen lijken zich er niet van bewust gefotografeerd te worden.
Noem één kenmerk van de vrouwen waardoor die indruk wordt
De kleding die de vrouwen op afbeelding 11 dragen lijkt gemaakt van Vlisco-stoffen. Vlisco is een Nederlands bedrijf dat stoffen van goede kwaliteit produceert en deze vooral in Afrika verkoopt. De patronen komen…
Vlisco-stoffen zijn in Afrika zeer populair. De bonte kleuren en de vaak exotische prints spreken veel Afrikanen aan.
322p
Vlisco-stoffen zijn erg duur. Toch willen Afrikaanse vrouwen ze graag
hebben.
Geef twee redenen waarom Afrikaanse vrouwen deze stoffen graag
willen hebben.
331p
Vlisco-stoffen zijn niet alleen populair in Afrika, maar ook daarbuiten en
vooral bij mensen met een Afrikaanse achtergrond.
Leg uit waarom deze stoffen populair zijn bij mensen met een
Afrikaanse achtergrond die niet in Afrika wonen.
342p
Bekijk afbeelding 11.
Je zou kunnen zeggen dat Hans Eijkelboom met deze serie verwijst naar
globalisering. Globalisering betekent dat culturen zich wereldwijd
verspreiden.
Leg aan de hand van twee aspecten uit hoe Eijkelboom in deze serie
verwijst naar globalisering.
De Vlisco-stoffen worden de laatste jaren ook wel door modeontwerpers toegepast. Eén van die ontwerpers is de Japanner Junya Watanabe. Op afbeelding 12 zie je een collectie van hem uit 2009.
351p
Vergelijk afbeelding 11 en 12.
In vergelijking met de kleding van de vrouwen op de foto’s op afbeelding
11 zijn de ontwerpen op afbeelding 12 westers van aard.
Noem één kenmerk van de ontwerpen op afbeelding 12 waardoor
deze westers zijn.
362p
Vergelijk afbeelding 11 en 12.
De wijze waarop de vrouwen op afbeelding 11 zijn gefotografeerd
verschilt van de wijze waarop de modellen op afbeelding 12 werden
gefotografeerd.
Noem twee van deze verschillen.
Betrek in je antwoord beide afbeeldingen.
Naast modeontwerpers passen tegenwoordig ook modemerken de stoffen van Vlisco toe. Op afbeelding 13 en 14 zie je sneakers van Adidas uit 2008.
371p
Eijkelboom brengt met zijn foto’s de hedendaagse globalisering in beeld.
Adidas streeft hier een ander doel na.
Noem één doel dat Adidas vooral nastreeft.
381p
Bekijk afbeelding 13 en 14.
Vlisco-stoffen worden gezien als Afrikaans erfgoed.
Ben je van mening dat het verwerken van Afrikaans erfgoed in
sneakers van respect getuigt? Beargumenteer je antwoord.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.