bronnen

Eindexamen beeldende vakken vmbo gl/tl 2025, tijdvak 2

bij dit examen

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

opgave 1Op maat gemaakt

De Italiaanse kunstenaar Rafael schilderde rond 1510 De School van Athene. Dit fresco werd ontworpen voor de boogvormige wand in een kamer van het paleis van de paus. Op het beroemde fresco staan bekende kunstenaars,…

De Italiaanse kunstenaar Rafael schilderde rond 1510 De School van Athene. Dit fresco werd ontworpen voor de boogvormige wand in een kamer van het paleis van de paus. Op het beroemde fresco staan bekende kunstenaars, denkers en wetenschappers uit de geschiedenis. Op afbeelding 1 zie je De School van Athene. Op afbeelding 2 zie je een deel van de kamer waar het fresco te zien is.

13p
Bekijk afbeelding 1.
De voorstelling bevat klassieke elementen.
Noem er vier.
23p
Bekijk afbeelding 1 en 2.
In het fresco is sprake van ruimtesuggestie.
Noem drie manieren van ruimtesuggestie en leg uit waar dat zichtbaar
is in het fresco.
31p
Bekijk afbeelding 1 en 2.
De ruimtesuggestie in het fresco heeft effect op de manier waarop de
beschouwer de ruimte in de paleiskamer beleeft.
Leg uit op welke manier Rafael dit effect bereikte.
42p
Bekijk afbeelding 1 en 2.
Geef van onderstaande stellingen aan of ze juist of onjuist zijn:
1 Tijd speelt een belangrijke rol bij het maken van een fresco.
2 Bij een fresco zijn fouten eenvoudig te herstellen.
3 Een fresco wordt aangebracht als de kalklaag van de muur nog nat is.
De Amerikaanse kunstenaar Barbara Kruger maakt ook kunstwerken op maat. Van 2022 tot begin 2023 was het kunstwerk Thinking of You. I Mean Me. I Mean You te zien in het Museum of Modern Art in New York. Op afbeelding…

De Amerikaanse kunstenaar Barbara Kruger maakt ook kunstwerken op maat. Van 2022 tot begin 2023 was het kunstwerk Thinking of You. I Mean Me. I Mean You te zien in het Museum of Modern Art in New York. Op afbeelding 3 en 4 zie je Thinking of You. I Mean Me. I Mean You. Kruger ontwierp het kunstwerk digitaal op zo’n manier dat het paste in de ruimte, daarna werd het op stickerrollen gedrukt en opgeplakt. figuur 1

Op figuur 1 zie je de ruimte in het museum zonder het werk van Kruger.
52p
Bekijk figuur 1 en afbeelding 3.
Noem twee kenmerken waaraan te zien is dat het kunstwerk van
Kruger maatwerk is voor de ruimte in het museum.
62p
Bekijk afbeelding 4.
Een bezoeker voelde zich klein en overweldigd in de tentoonstelling.
Noem twee kenmerken van het kunstwerk waardoor deze ervaring
mogelijk ontstond.
72p
Bekijk afbeelding 3 en 4.
De letters in het kunstwerk zijn tweedimensionaal, toch lijken de ovale
delen met de grote letters YOU, los van de muur te staan.
Leg aan de hand van twee kenmerken van deze ovale delen uit
waardoor er sprake is van een ruimtewerking.
82p
Bekijk afbeelding 1 t/m 4.
Beide kunstenaars maakten een kunstwerk op maat. Rafael werkte met
frescotechniek, Kruger met behulp van de computer.
Leg aan de hand van de verschillende technieken uit dat het werk van
Rafael een grotere uitdaging lijkt dan het werk van Kruger.

opgave 2Bouwen op maat

Ruimtegebrek en woningnood vormen een steeds groter probleem. Daarom richtte de Nederlandse architect Winy Maas samen met collega’s Ulf Hackauf en Adrien Ravon The Why Factory op, om na te denken over wonen in de…

Ruimtegebrek en woningnood vormen een steeds groter probleem. Daarom richtte de Nederlandse architect Winy Maas samen met collega’s Ulf Hackauf en Adrien Ravon The Why Factory op, om na te denken over wonen in de toekomst. Als oplossing bedachten zij een nieuw materiaal: Barba. Daarmee kunnen huizen gebouwd worden met flexibele wanden. Deze wanden kunnen zich vormen naar elke activiteit van de bewoner. Alle beschikbare ruimte wordt daardoor efficiënt benut. Barba is een denkbeeldige oplossing en nog geen werkelijkheid. Op afbeelding 5 wordt verbeeld hoe je in een Barba-huis zou kunnen leven.

93p
Bekijk afbeelding 5.
Je kunt zien dat de wanden, die gemaakt zijn van Barba, zich vormen
naar het handelen van de mens.
Noem drie van deze handelingen en leg uit hoe de handeling zichtbaar
is in de Barba-wanden.
103p
Bekijk afbeelding 5.
Wonen in Barba heeft een vreemd karakter.
Noem drie kenmerken van het ontwerp die vreemd zijn.
De architecten deden vormonderzoek voor Barba. Op figuur 2 zie je een voorbeeld hiervan, gemaakt op de computer. figuur 2
113p
Bekijk afbeelding 5 en figuur 2.
Afbeelding 5 en figuur 2 geven een indruk van het leven in een huis
gemaakt van Barba. Behalve de voordelen zijn er ook nadelen van het
wonen in zo’n huis.
Noem drie van deze nadelen.
122p
Bekijk afbeelding 5.
Kies uit de rij hieronder twee begrippen die volgens jou het best
passen bij Barba. Leg je keuzes uit.
Het project Barba is:
dynamisch - futuristisch - mythologisch - surrealistisch - waarschuwend
De architecten van Barba bedachten ook het project w(Ego). Hiervoor mochten bewoners een eigen huis ontwerpen. Omdat de ruimte om te bouwen beperkt is, moesten bewoners rekening houden met de wensen van de…

De architecten van Barba bedachten ook het project w(Ego). Hiervoor mochten bewoners een eigen huis ontwerpen. Omdat de ruimte om te bouwen beperkt is, moesten bewoners rekening houden met de wensen van de medebewoners. Daarom moest er onderhandeld worden en een computerspel hielp daarbij. Het spel zet ieders wensen om in een ontwerp, op een zo eerlijk mogelijke manier. De buitenmuren van een w(Ego)-huis staan vast. De architecten lieten 17 mensen het computerspel spelen. Op afbeelding 6 zie je de uitkomst van het spel: een digitale ontwerptekening van een w(Ego)-huis.

131p
Bekijk afbeelding 6.
In w(Ego) heeft ieders woonwens effect op de ruimte van een ander.
Noem een kenmerk van w(Ego) waaraan je dat kunt zien.
141p
Bekijk afbeelding 6.
Woningnood vormt een steeds groter probleem. Het project w(Ego) laat
mensen bewust worden van dit probleem. Door middel van een
computerspel onderhandelen de deelnemers over de beschikbare
woonruimte.
Leg uit dat dit onderhandelen leidt tot meer bewustwording van het
probleem bij de mensen die het spelen.
152p
Bekijk afbeelding 6.
Bij het ontwerpen met w(Ego) wordt zo efficiënt mogelijk omgegaan met
ruimte.
Noem nog twee voordelen van het ontwerpproces van een w(Ego)-
Tijdens een groot evenement in Eindhoven in 2017 was een kleine versie van een w(Ego)-huis daadwerkelijk te bezoeken. Op afbeelding 7 zie je het w(Ego)-huis op een plein in het centrum.
162p
Bekijk figuur 7.
Het w(Ego)-huis valt op in zijn omgeving.
Noem vier verschillen tussen het w(Ego)-huis en de huizen in de
omgeving.
172p
Bekijk afbeelding 5, 6 en 7.
Met de woonprojecten Barba en w(Ego) willen de architecten mensen
bewuster maken van hun eigen maat.
Leg voor beide projecten uit op welke manier de architecten dit doen.

opgave 3Groots verpakt

De Ghanese kunstenaar Ibrahim Mahama kreeg in 2019 de opdracht om een kunstwerk te maken voor de Venetiaanse poort van de Italiaanse stad Milaan. Deze poort bestaat uit twee gebouwen waarin ooit douanekantoren zaten.…

De Ghanese kunstenaar Ibrahim Mahama kreeg in 2019 de opdracht om een kunstwerk te maken voor de Venetiaanse poort van de Italiaanse stad Milaan. Deze poort bestaat uit twee gebouwen waarin ooit douanekantoren zaten. Op afbeelding 8 zie je de Venetiaanse poort. Op afbeelding 9 en 10 zie je de installatie A Friend (Een Vriend) die Mahama voor deze poort maakte.

182p
Bekijk afbeelding 8, 9 en 10.
De Venetiaanse poort blijft ondanks Mahama’s toevoeging herkenbaar.
Leg aan de hand van de aspecten vorm en kleur uit hoe deze
aspecten hieraan bijdragen.
191p
Bekijk afbeelding 8, 9 en 10.
Hoewel de gebouwen zelf niet meer zichtbaar zijn, vallen ze juist op.
Leg dit uit.
A Friend is voornamelijk gemaakt van jutezakken die worden gemaakt in Azië. In Ghana worden deze zakken gebruikt voor het internationale transport van voedingsmiddelen zoals cacao en bonen. Door de jutezakken te…

A Friend is voornamelijk gemaakt van jutezakken die worden gemaakt in Azië. In Ghana worden deze zakken gebruikt voor het internationale transport van voedingsmiddelen zoals cacao en bonen. Door de jutezakken te gebruiken, vraagt Mahama aandacht voor uitbuiting van arbeiders binnen de internationale handel en voor de zware arbeid die daarbij vaak voorkomt. Op afbeelding 11 zie je een detail van A Friend.

202p
Bekijk afbeelding 11.
De jutezakken hebben gebruikssporen.
Noem drie kenmerken van deze gebruikssporen.
211p
Bekijk afbeelding 9, 10 en 11.
Leg uit hoe het materiaal bijdraagt aan Mahama’s manier om aandacht
te vragen voor de inhoud van deze installatie.
Mahama exposeert zijn werk over de hele wereld, maar woont en werkt voornamelijk in Ghana. Al vanaf 2011 werkt hij met jutezakken die aan elkaar genaaid worden. Een team helpt hem daarbij. Regelmatig werkt hij samen…

Mahama exposeert zijn werk over de hele wereld, maar woont en werkt voornamelijk in Ghana. Al vanaf 2011 werkt hij met jutezakken die aan elkaar genaaid worden. Een team helpt hem daarbij. Regelmatig werkt hij samen met arbeidsmigranten afkomstig van het platteland in Ghana. In A Friend hergebruikte Mahama delen van installaties van de afgelopen vijf jaar. De afbeeldingen 12 en 13 zijn foto’s van de opbouw van A Friend.

222p
Bekijk afbeelding 12 en 13.
Geef aan of onderstaande stellingen juist of onjuist zijn:
1 Door het kunstwerk kreeg de poort een verwijzende functie.
2 De materiaalkeuze van Mahama is symbolisch.
3 Het kunstwerk geeft de historische poort een traditionele uitstraling.
232p
Bekijk afbeelding 9 t/m 13.
Het kunstwerk A Friend is een groots werk dat in iets meer dan twee
weken opgebouwd werd.
Noem twee uitdagingen waarmee Mahama en zijn team te maken
kregen door het werken op dit grote formaat.
242p
Bekijk afbeelding 9 t/m 13.
A Friend was te zien in de openbare ruimte.
Noem twee voordelen dat het kunstwerk zichtbaar is in de openbare
ruimte en niet in het museum.
251p
Bekijk afbeelding 9 t/m 13.
Je zou kunnen zeggen dat de enorme grootte van A Friend bijdraagt aan
het gevoel van machteloosheid over het oplossen van dit probleem.
Leg dit uit.

opgave 4Eigen karakter

De Nederlandse modeontwerper Bas Kosters brengt sinds 2006
regelmatig modecollecties uit.
Op afbeelding 14 zie je de presentatie van de collectie My Paper Crown
(Mijn Papieren Kroon) tijdens de Amsterdam Fashion Week van 2017.
Kosters werkte voor deze presentatie samen met acteurs. Tijdens de
presentatie speelt Kosters zelf ook een rol. Hij zit boven op een berg
aardappelen terwijl hij ze aan het schillen is.
Op figuur 3, hieronder, zie je Kosters tijdens de show.
figuur 3
figuur 3
263p
Bekijk afbeelding 14.
De presentatie heeft een vrolijk karakter.
Noem drie kenmerken die dit karakter versterken.
271p
Bekijk afbeelding 14 en figuur 3.
Over deze collectie zegt Kosters: ‘…een papieren kroon is net zo
belangrijk als elke andere kroon.’
Je zou kunnen zeggen dat Kosters met zijn presentatie wil laten zien dat
ook hij zichzelf niet belangrijker vindt dan een ander.
Noem een kenmerk van de presentatie waaraan je dit kunt zien.
282p
Bekijk afbeelding 14.
De collectie zou je zowel toegepast als autonoom kunnen noemen.
Leg beide begrippen voor deze collectie uit.
292p
Kosters verzamelt gebruikte materialen om mee te werken, in My Paper
Crown verwerkte hij tweedehandsvlaggen.
Geef twee mogelijke redenen waarom Kosters ervoor kiest om te
werken met gebruikte materialen.
In 2011 gaat Kosters een samenwerking aan met de winkelketen Zeeman, een winkel waar je voordelige kleding kunt kopen. Kosters ontwikkelt de collectie Bas voor Zeeman, die bestaat uit pyjama’s en ondergoed. Hij…

In 2011 gaat Kosters een samenwerking aan met de winkelketen Zeeman, een winkel waar je voordelige kleding kunt kopen. Kosters ontwikkelt de collectie Bas voor Zeeman, die bestaat uit pyjama’s en ondergoed. Hij presenteerde de collectie door een pyjamaparty te organiseren. Op afbeelding 15 zie je een advertentie voor deze collectie.

301p
Bekijk afbeelding 14 en 15.
In de advertentie herken je de stijl van Kosters.
Noem een kenmerk van de collectie waaraan je Kosters’ stijl herkent.
312p
Bekijk afbeelding 15.
Kosters wil dat zijn kleding toegankelijk is voor iedereen. Een
samenwerking met Zeeman draagt hieraan bij.
Geef hiervoor twee argumenten.
322p
Bekijk afbeelding 15.
De samenwerking tussen Kosters en Zeeman zou ook nadelen kunnen
opleveren voor Kosters.
Noem van deze samenwerking twee mogelijke nadelen voor Kosters.
In 2018 kreeg Kosters een belangrijke prijs voor zijn gehele oeuvre. Op afbeelding 16 zie je Kosters na de uitreiking van deze prijs. Hij draagt hier een jasje uit zijn collectie Dear Sir/Madam: HOPE uit 2018 en…

In 2018 kreeg Kosters een belangrijke prijs voor zijn gehele oeuvre. Op afbeelding 16 zie je Kosters na de uitreiking van deze prijs. Hij draagt hier een jasje uit zijn collectie Dear Sir/Madam: HOPE uit 2018 en vraagt zo aandacht voor deze collectie die op dat moment nieuw is. In deze collectie onderzoekt Kosters het begrip ‘hoop’. Hij zegt hierover: “hoop staat voor de idealen waar je naar streeft en voor wilt vechten”. Op afbeelding 17 en 18 zie je een deel van de collectie Dear Sir/Madam: HOPE.

332p
Bekijk afbeelding 15 t/m 18.
De ontwerpen uit de collectie Dear Sir/Madam: HOPE laten
overeenkomsten zien met de advertentie van Zeeman.
Noem twee kenmerken van de collectie waarmee ze lijkt op de
advertentie.
342p
Bekijk afbeelding 14 t/m 18.
Behalve de enorme eer kreeg Kosters ook een geldprijs.
Geef aan waarom de eer én de geldprijs belangrijk zijn voor Kosters.
352p
Bekijk afbeelding 14 t/m 18.
Geef aan of onderstaande stellingen juist of onjuist zijn:
1 De collecties van Kosters laten een sober beeld zien.
2 Kledingstukken van Kosters hebben een herkenbare beeldtaal.
3 De collecties van Kosters hebben een idealistische boodschap.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.