opgave 1De kraan dichtdraaien of verder opendraaien?
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave hoef je geen gebruik
te maken van een informatiebron in de bijlage.
In 2012 ging het niet goed met de economie in Nederland. De regering
viel en er kwamen nieuwe verkiezingen. In het onderstaande overzicht
kun je standpunten van diverse politieke partijen lezen over de uitgaven
aan ontwikkelingshulp.
Ontwikkelingshulp kan noodhulp zijn, maar ook structurele hulp.
De ene partij wil ontwikkelingshulp beperken tot noodhulp, terwijl andere
partijen ook structurele hulp willen blijven geven.
11pMaak de zinnen kloppend door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2), (3) en (4) op je antwoordblad.
Vul bij de nummers de juiste woorden in.
Kies uit: lange, korte, voedsel sturen, scholen bouwen.
Noodhulp is hulp op …(1)… termijn. Een voorbeeld hiervan is...(2)….
Structurele hulp is hulp op …(3)… termijn. Een voorbeeld hiervan
is…(4)….
Gegevens over Nederland:
In het bovenstaande overzicht zie je dat de uitgaven aan
ontwikkelingshulp zijn gestegen in de afgelopen jaren, maar ook dat de
bevolking is gegroeid. Bovendien zijn de inkomens sterk gestegen. In
1970 zijn de uitgaven aan ontwikkelingshulp per hoofd van de bevolking in
procenten van het gemiddeld inkomen 0,47%.
22pBereken in één decimaal de uitgaven in 2010 aan ontwikkelingshulp per
hoofd van de bevolking in procenten van het gemiddeld inkomen in 2010.
Schrijf je berekening op.
Tip: Bereken eerst de uitgaven aan ontwikkelingshulp per hoofd van de
bevolking in 2010.
32pIn 2011 bedroeg het nationaal inkomen van Nederland € 560 miljard. De
ontwikkelingshulp bedroeg in dat jaar 0,8% van het nationaal inkomen.
Politieke partij 3 wil in 2013 het percentage ontwikkelingshulp verlagen tot
0,7% van het nationaal inkomen. Dit hoeft niet te betekenen dat het
bedrag aan ontwikkelingshulp ook lager wordt dan in 2011. Dat hangt af
van de hoogte van het nationaal inkomen.

Hoe hoog moet het nationaal inkomen van Nederland in 2013 zijn om,
bij een percentage van 0,7%, eenzelfde bedrag aan ontwikkelingshulp
te geven als in 2011? Schrijf je berekening op.
Politieke partij 1 wil de uitgaven voor ontwikkelingshulp gelijk houden op
0,8% van het nationaal inkomen. Deze politieke partij wil voorkomen dat
de ontwikkelingslanden de dupe worden van de economische crisis in
Nederland. Verder bezuinigen op ontwikkelingshulp zal, volgens deze
partij, betekenen dat het nog moeilijker wordt om uit de vicieuze cirkel te
komen waar veel ontwikkelingslanden in zitten. Vooral kinderen in
ontwikkelingslanden kunnen hierdoor in armoede blijven leven.
41pHieronder staat een aantal stappen.
1 armoede
2 niet kunnen lezen en schrijven
3 niet naar school
4 kinderarbeid
5 ongeschoold werk
Kinderen in ontwikkelingslanden blijven in armoede leven door
bezuinigingen op ontwikkelingshulp.

Welke cirkel geeft deze situatie juist weer?

cirkel I

cirkel II

cirkel III

cirkel IV
52pHet is volgens sommige economen verstandig om de uitgaven aan
ontwikkelingshulp te verhogen. Op langere termijn kan de vraag naar
Nederlandse producten hierdoor stijgen.

Leg in twee stappen uit dat verhogen van de uitgaven aan
ontwikkelingshulp op langere termijn kan betekenen dat de vraag
naar Nederlandse producten kan stijgen.
61pDe Nederlandse overheid kan samen met de andere Europese landen,
ook op een andere manier dan met financiële steun, ontwikkelingslanden
helpen. Dit kan bijvoorbeeld door contingenteringen voor bepaalde
producten af te schaffen.

Leg uit dat afschaffen van contingenteringen gunstig kan zijn voor
ontwikkelingslanden.
opgave 2Het zal je kind maar wezen!
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 1 in de bijlage.
uit een krant:

Begin oktober 2012 waren er in Spanje 5 miljoen mensen werkloos, van wie een groot gedeelte bestond uit jongeren tot 25 jaar. Door de bezuinigingen op werkloosheidsuitkeringen en de bijstand, bood alleen een baan nog voldoende bescherming tegen de toenemende armoede. In de Spaanse steden werd geknokt voor elke vacature. Om koffie rond te mogen brengen op kantoor werden hele hoge eisen gesteld. De redding uit de armoede, dachten veel Spanjaarden, lag in een terugkeer naar het dorpsleven, naar het platteland.
72pJongeren in Spanje trekken naar de dorpen waar ze zijn opgegroeid,
terwijl de werkloosheid in de dorpen meestal hoger is dan in de steden.

Geef twee economische redenen waarom werkloze jongeren in Spanje
uit de steden terugkeren naar het dorp waar ze zijn opgegroeid.
Jeugdwerkloosheid is niet alleen in Spanje een probleem. Ook Nederland
heeft ermee te maken. In 2012 was in Nederland 1 op de 8 jongeren
(18 tot 25 jaar) werkloos en in Spanje 1 op de 2 jongeren. De
werkloosheid van de hele beroepsbevolking lag in Spanje (25%) ook veel
hoger dan in Nederland (6%).
81pLeg uit dat de hoge werkloosheid in Spanje de werkloosheid in Nederland
kan verhogen.
Gebruik informatiebron 1.
91pIn de grafiek zie je onder andere het percentage jeugdwerkloosheid in
Nederland in de jaren 1971-2005 afgebeeld.
In welke periode is het percentage jeugdwerkloosheid in verhouding het
meest gestegen?
Tip: Maak voor jezelf procentuele berekeningen!

in de periode 1973 tot en met 1975

in de periode 1981 tot en met 1983

in de periode 1993 tot en met 1995

in de periode 2003 tot en met 2005
Olaf, een 19-jarige werkloze jongen uit Arnhem, leest in de krant over de
jeugdwerkloosheid. Hij heeft een gesprek met zijn vader over het vinden
van een baan. Olaf zegt dat hij de afgelopen weken bij verschillende
winkels en bedrijven langs is geweest. “Ze hebben nergens iemand nodig,
terwijl ik toch niet zo duur ben”, zegt Olaf.
101pJongeren zijn voor werkgevers goedkoper dan oudere werknemers. Voor
werkgevers hebben jongere werknemers nog andere voordelen.

Noem een ander voordeel voor de werkgever van het aannemen van
een jongere werknemer in plaats van een oudere werknemer.
Olaf is al maanden op zoek naar een baan. Hij zegt: “Het is ook in het
belang van de bedrijven om jongeren aan een baan te helpen.” Zijn vader
antwoordt: “Het zal de bedrijven alleen maar extra geld kosten om
jongeren aan een baan te helpen.” Olaf zegt: “Nee hoor, dat hoeft niet.”
112pLeg uit dat bedrijven meer winst kunnen maken als ze ouderen ontslaan
en in hun plaats jongeren aannemen.

Maak de zinnen kloppend door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
Als bedrijven ouderen ontslaan en in hun plaats jongeren aannemen,
zullen de loonkosten gaan dalen. Als door het vervangen van ouderen
door jongeren de arbeidsproductiviteit gelijk blijft, zullen de loonkosten per
eenheid product …(1)… (dalen / stijgen / gelijk blijven).
Als de …(2)… (heffingskortingen / verkoopprijzen / btw-percentages /
loonkosten) gelijk blijven, leidt dat tot meer nettowinst voor de bedrijven.
Vader denkt dat juist de Nederlandse overheid mede verantwoordelijk is
voor de (jeugd)werkloosheid. Volgens hem kan de overheid ook veel doen
om deze te bestrijden.
122pNoem twee maatregelen die de Nederlandse overheid zou kunnen nemen
om werkloosheid te bestrijden: een maatregel tegen werkloosheid in het
algemeen en een specifieke maatregel tegen jeugdwerkloosheid in het
bijzonder.
Doe het zo: Neem de volgende zinnen over en vul ze aan.
− Een maatregel tegen werkloosheid in het algemeen is: ….
− Een maatregel tegen jeugdwerkloosheid in het bijzonder is: ….

Leg bij beide maatregelen uit hoe ze werken.
opgave 3Van welvaart naar kortingspas
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebronnen 2, 3 en 4 in de bijlage.
In vergelijking met andere landen is Nederland een rijk land. Maar niet
iedereen in Nederland is even welvarend.
131pWat wordt verstaan onder welvaart?

de mate waarin men in de behoeften kan voorzien

een hoog bruto-inkomen

een hoog netto-inkomen

het inkomen per hoofd van de bevolking
Fatima is alleenstaand en verdient een netto-inkomen van ongeveer
€ 100.000 per jaar. Haar buurman Peter is ook alleenstaand, hij ontvangt
een bijstandsuitkering van netto € 12.000 per jaar en heeft nog een
schuld.
Beiden besteden hun inkomen volledig. In de grafiek is weergegeven
hoeveel procent van hun inkomen beiden uitgeven aan dagelijkse
uitgaven, aan vaste lasten en aan incidentele uitgaven.
Gebruik informatiebron 2.
141pVan wie zijn de gegevens in kolom A en waarom?

Fatima, want iemand met een hoog inkomen besteedt in verhouding
meer aan dagelijkse uitgaven.

Fatima, want iemand met een hoog inkomen besteedt in verhouding
meer aan incidentele uitgaven.

Peter, want iemand met een laag inkomen besteedt in verhouding
meer aan dagelijkse uitgaven.

Peter, want iemand met een laag inkomen besteedt in verhouding
meer aan incidentele uitgaven.
De koopkracht van Peter is minder groot dan die van Fatima.
In 2010 daalde de koopkracht van de Nederlandse bevolking gemiddeld
met 0,5 procent.
Gebruik informatiebron 3.
151pGaat Peter er in koopkracht in 2010 ten opzichte van 2009 op vooruit of
op achteruit en met hoeveel procent?
Gebruik informatiebron 4.
161pPeter heeft in 2010 een netto-inkomen van € 1.000 per maand.

Hoeveel huishoudens zijn er in 2010 met hetzelfde netto-inkomen als
Peter?
Peter ontvangt nu al twee jaar een bijstandsuitkering. Hij heeft moeite zijn
schuld af te betalen. Hij betaalt in 2010 nog steeds voor de lening die hij
in 2007 heeft afgesloten voor de aankoop van een auto.
171pWat zijn de effecten van deze lening voor zijn bestedingsmogelijkheden?

Maak de zinnen kloppend door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
Door de lening kon hij in 2007 …(1)… (meer / evenveel / minder)
besteden.
Als gevolg van zijn lening kon hij in 2010 …(2)… (meer / minder)
besteden.
opgave 4Jongeren en schulden
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave hoef je geen gebruik
te maken van een informatiebron in de bijlage.
uit de krant:

EXPLOSIEVE STIJGING FINANCIËLE PROBLEMEN BIJ JONGEREN Er zijn steeds meer jongeren die in de financiële problemen komen. Dat merken de deurwaarders. Een deurwaarder kan een schuld innen voor een schuldeiser. Steeds vaker klopt de deurwaarder aan bij een jongere met schulden om ervoor te zorgen dat de schuld wordt betaald aan de schuldeiser.
181pDe deurwaarders zien vooral jongeren in de problemen komen die er in
inkomen op achteruit gaan of hun baan kwijtraken.

Geef een reden waarom juist bij jongeren het financiële gevolg van
werkloosheid vaak groter is dan bij ouderen.
191pVreemd genoeg blijkt dat jongeren met een hoger inkomen later vaker in
de (schuld)problemen komen dan jongeren met een lager inkomen.

Maak de zinnen kloppend door de juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
Naarmate je inkomen hoger is ben je vaak gewend meer uit te geven en
hogere schulden aan te gaan. Bij een …(1)… (toename / afname) van je
inkomen door werkloosheid of arbeidsongeschiktheid heb je …(2)…
(voldoende / onvoldoende) middelen om je schuld af te lossen.
201pHet Nibud adviseert mensen op verschillende manieren om financiële
problemen te voorkomen of op te lossen. In het geval van jongeren
adviseert het Nibud ouders de nog thuiswonende jongeren kostgeld te
laten betalen, om te helpen voorkomen dat jongeren in de toekomst
schulden gaan maken.

Geef een reden waardoor het betalen van kostgeld, thuiswonende
jongeren kan helpen voorkomen dat ze in de toekomst schulden gaan
maken.
211pEen ander advies van het Nibud aan mensen met financiële problemen is
om vooral met chartaal geld te betalen.

Leg uit waarom betalen met chartaal geld financiële problemen kan
voorkomen.
uit de krant:

Als u uw financiële verplichtingen niet na kunt komen, kan de deurwaarder, middels een rechterlijke uitspraak, beslag leggen op (een deel van) het inkomen. Dit heet loonbeslag. Degene die krediet verleende (de schuldeiser) mag dan direct bij de werkgever aankloppen. Dit loonbeslag wordt door de werkgever ingehouden op het nettoloon. In de eerste 7 maanden van 2012 hebben deurwaarders bij ongeveer 150.000 jongeren beslag gelegd op hun loon of uitkering.
221pGeef een reden waarom het loonbeslag direct van het nettoloon wordt
ingehouden.
Degene met schulden (de schuldenaar) kan ook, via de rechter, kiezen
voor schuldsanering. Van het loon worden dan eerst de vaste lasten
betaald. De schuldenaar krijgt vervolgens elke week een klein bedrag als
‘leefgeld’. De rest spaart hij. Na drie jaar wordt het gespaarde geld over
alle schuldeisers verdeeld en de restschuld kwijtgescholden.
231pSchuldeisers zullen vaak akkoord gaan met schuldsanering, ook als zij
niet het hele bedrag terugkrijgen.

Welke reden kunnen schuldeisers hebben om toch akkoord te gaan
met schuldsanering?
Charles heeft schulden, in totaal € 31.050 en hij zit in de schuldsanering.
Afgesproken is dat een derde (1/3) deel van zijn schuld wordt
kwijtgescholden, als hij de rest na drie jaar betaalt.
Hij heeft een inkomen van netto € 1.600 per maand. Van dit inkomen
gaat € 700 per maand naar de huur en andere vaste lasten.
Charles krijgt € 75 leefgeld per week.
De rest van zijn inkomen wordt gespaard.
243pToon met een berekening aan dat Charles na precies drie jaar voldoende
heeft gespaard om zijn restschuld af te betalen. Schrijf je berekening op.
opgave 5Btw van 19% naar 21%
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave hoef je geen gebruik
te maken van een informatiebron in de bijlage.
uit de krant:

Op 1 oktober 2012 steeg de btw van 19% naar 21%. Deze maatregel zal in 2013 de overheid € 4,1 miljard extra opleveren. Het hogere btw- percentage betreft keukens, auto’s, televisies, kleding, telefoon- abonnementen en alle andere producten die niet onder het lage btw-tarief van 6% vallen.
251pWelke uitspraak over btw is juist?

De consument betaalt uiteindelijk alle btw.

De consument draagt de btw af aan de belastingdienst.

De consument hoeft geen btw te betalen.

De consument mag de betaalde btw terugvragen van de
belastingdienst.
Het gezin Poels praat begin september 2012 aan de keukentafel over
deze btw-verhoging. Larissa, de dochter van 18, vraagt zich af of ze de
scooter die ze binnenkort wil kopen, deze maand al moet kopen. Haar
vader Frans zegt dat het nog maar de vraag is of de winkeliers de
btw-verhoging zullen doorberekenen in de prijs naar de consument.
261pGeef een reden waarom een winkelier, ondanks een verhoging van de btw
van 19% naar 21%, niet altijd de consumentenprijs zal verhogen.
271pHoeveel zal de consumentenprijs stijgen als een winkelier de verhoging
van de btw van 19% naar 21% wél helemaal doorberekent in de
consumentenprijs?

2%

meer dan 2%

minder dan 2%
281pFrans denkt dat in de eerste maanden van 2013 in veel winkels bordjes
zichtbaar zullen zijn met daarop de tekst: “nu nog voor het oude btw-
tarief”.

Waarom zal je deze bordjes
niet snel in de supermarkten, die
voornamelijk levensmiddelen verkopen, aantreffen?
Sigaretten vallen onder het hoge btw-tarief van 21%. “Maar er zit
bovendien ook accijns op sigaretten”, zegt Frans.
291pDe overheid wil met accijnzen geld verdienen. Maar het heffen van
accijnzen heeft vooral ook een ander doel.

Welk ander doel heeft de overheid met het heffen van accijnzen?
303pLarissa rookt niet, maar is wel benieuwd wat straks een pakje sigaretten
in de winkel gaat kosten. Frans zegt dat op 1 januari 2013 de accijns op
een pakje sigaretten met € 0,35 wordt verhoogd. De btw is dan intussen
ook verhoogd van 19% naar 21%. De consumentenprijs van een pakje
sigaretten was vóór de btw-verhoging en vóór de accijnsverhoging € 5,20.

Bereken in twee decimalen de consumentenprijs voor dit pakje
sigaretten na 1 januari 2013. Schrijf je berekening op.
opgave 6Gezellig met de familie op de bank!
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 5 in de bijlage.
Esther Tax is bezig haar belastingformulier in te vullen. Zij heeft haar
belastbaar inkomen bepaald en wil weten hoeveel inkomensheffing ze
moet betalen.
Gebruik informatiebron 5.
312pEsther heeft een belastbaar inkomen van € 55.000.

Bereken de inkomensheffing (belasting en sociale premies) die Esther
moet betalen. Je hoeft geen rekening te houden met de
heffingskortingen. Schrijf je berekening op.
Esther woont nu nog in een huurhuis. Zij wil volgend jaar een huis kopen.
Om het huis te betalen moet ze een hypotheek afsluiten bij een bank.
321pAls Esther een hypothecaire lening afsluit, heeft dat gevolgen voor haar
belastbaar inkomen.
Op welke manier beïnvloedt de hypotheekrente het belastbaar inkomen
van Esther?

De hypotheekrente is een aftrekpost en verlaagt het belastbaar
inkomen.

De hypotheekrente is een aftrekpost en wordt in mindering gebracht
op de te betalen belasting.

De hypotheekrente is een heffingskorting en wordt in mindering
gebracht op de te betalen belasting.

De hypotheekrente is een heffingskorting en verlaagt het belastbaar
inkomen.
In een blad leest ze een artikel over het lenen van familie in plaats van
lenen bij een bank.
uit Fiscalert:

Lenen van familie kan voordelig zijn. De Belastingdienst heeft bepaald dat de rente die ouders van hun kinderen vragen een kwart van de gangbare rente mag afwijken. Een voorbeeld: de bank vraagt 5% rente bij een hypotheekbedrag van € 100.000. De ouder die dit geld uitleent aan zijn kind, mag dan 6,25% rente aan zijn kind vragen. Het kind betaalt weliswaar een hogere rente, maar heeft een extra belastingvoordeel door die hogere rente. De extra rente die de ouder ontvangt, kan hij teruggeven aan zijn kind.
Gebruik informatiebron 5.
332pEsther wil het belastingvoordeel berekenen als haar ouders haar
€ 100.000 zouden lenen voor de aankoop van een huis. Bij een bank zou
Esther 5% rente moeten betalen. Aan haar ouders betaalt ze 6,25% rente.
Zij gaat uit van een belastbaar inkomen van € 55.000 vóór de lening.

Bereken het belastingvoordeel van de hogere rente. Schrijf je
berekening op.
Doe het zo: Bereken het antwoord in 2 stappen.
1 Het bedrag aan rente dat Esther extra moet betalen aan haar ouders.
2 Het belastingvoordeel over deze extra rente.
opgave 7Vraag en aanbod
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebronnen 6 en 7 in de bijlage.
Karin en Rudy zitten in het tweede jaar van een ICT-opleiding op het mbo.
Zij willen een app ontwikkelen voor bedrijven. Het is de bedoeling dat zij
deze app ook op de markt gaan brengen. De app kan dan tegen betaling
worden gedownload.
Karin heeft een vriendin, Nicole, die economie studeert. Nicole heeft voor
Karin en Rudy onderzoek gedaan en het verband tussen de prijs van de
app en de vraag naar de app (de vraaglijn) in een grafiek gezet.
Gebruik informatiebron 6.
341pKarin en Rudy willen zoveel mogelijk omzet behalen.
Karin zegt: “De verkoopprijs van de app moet € 0,50 zijn voor een zo
hoog mogelijke omzet.” Rudy is het niet met haar eens. “We moeten om
de hoogste omzet te krijgen de app voor € 0,75 verkopen”, zegt hij.

Bereken dat een verkoopprijs van € 0,50 een hogere omzet oplevert
dan een verkoopprijs van € 0,75. Schrijf je berekening op.
Nicole komt na vier weken met nieuws: “Hoera, de vraaglijn is
verschoven!”
Gebruik informatiebron 7.
352pIs de gevraagde hoeveelheid apps gestegen of gedaald? Licht je
antwoord toe bij een prijs van € 0,50 per app.
Karin en Rudy hadden niet verwacht dat de app daadwerkelijk geld zou
opleveren. Nu blijkt dat dit wel het geval is, beginnen ze de smaak te
pakken te krijgen. Vooral Karin wil meer gaan verdienen. Zij stelt voor om
de prijs te verlagen. Volgens Rudy moeten ze ook naar de kosten kijken.
“Als de prijs niet hoog genoeg is, verdienen we onze kosten niet terug”,
zegt hij.
361pKarin en Rudy hebben vaste kosten en variabele kosten. De vaste kosten
bedragen € 1.000 en de variabele kosten € 0,01 per verkochte app.
Hoe meer apps er worden verkocht, hoe lager de kostprijs per app.
Waarom is dat zo?

De variabele kosten kunnen over meer producten worden verdeeld.

De variabele kosten kunnen over minder producten worden verdeeld.

De vaste kosten kunnen over meer producten worden verdeeld.

De vaste kosten kunnen over minder producten worden verdeeld.
Gebruik informatiebron 7.
371pRudy zegt: “We moeten de app gaan verkopen voor € 1,25. Dat levert ons
de hoogste winst per app op.”

Waarom zal een verkoopprijs van € 1,25 geen winst opleveren?
opgave 8Boffen met een lage wisselkoers!
Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 8 in de bijlage.
uit de krant:

Dankzij de lage koers van de IJslandse kroon is IJsland razendsnel opgekrabbeld uit een diepe crisis. “De toeristen blijven maar komen”, zegt Jon Anders Valberg. Hij is eigenaar van verschillende winkels in de hoofdstad Reykjavik. “Sinds de crisis in 2008 heb ik nu, in 2012, al drie nieuwe winkels geopend. Het grootste deel van mijn omzet dank ik aan de lage IJslandse kroon”, zegt hij.
381pInge en Hanna uit Rotterdam gaan op vakantie naar IJsland.
Wanneer Inge en Hanna als toeristen naar IJsland gaan, is er dan voor
IJsland sprake van import of van export en waarom?

Dit is export, want er gaat geld vanuit het buitenland naar IJsland.

Dit is export, want er gaat geld vanuit IJsland naar het buitenland.

Dit is import, want er gaat geld vanuit het buitenland naar IJsland.

Dit is import, want er gaat geld vanuit IJsland naar het buitenland.
391pIn 2012 verwachtte IJsland 850 duizend toeristen. Dit is 15 procent meer
dan het jaar ervoor en bijna vier keer zoveel als het aantal inwoners van
IJsland.

Noem naast hotels, restaurants en cafés (horeca) nog een soort van
bedrijven in IJsland die profiteert van de toename van het aantal
buitenlandse toeristen naar IJsland. Leg je antwoord uit.
401pInge en Hanna merken dat de lage wisselkoers van de IJslandse kroon
voor hen voordelig is. Ze vragen zich af of het ook voor de IJslandse
bevolking iets uitmaakt of de koers van de kroon hoog of laag is.

Verklaar waarom de gemiddelde prijs van de producten in IJsland
stijgt als de koers van de IJslandse kroon daalt.
411pDe lage wisselkoers heeft gevolgen voor de omvang van de export van
IJsland.

Wat is het gevolg van de lage wisselkoers van de IJslandse kroon
voor de omvang van de IJslandse export? Leg je antwoord uit.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
Gebruik informatiebron 8.
421pDe wisselkoers heeft invloed op de exportquote. De exportquote wordt
berekend door de waarde van de export uit te drukken in procenten van
het nationaal inkomen.

Bereken de exportquote van IJsland. Schrijf je berekening op.
Via internet komen Inge en Hanna erachter dat IJsland voornamelijk met
Europa handel drijft. Hanna zegt dat wanneer IJsland zoveel handelt met
Europa, het dan voor IJsland juist slim is om lid te worden van de
Europese Monetaire Unie (EMU).
431pNoem een financieel voordeel voor IJslandse bedrijven als IJsland lid zou
worden van de EMU.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.