bronnen

Eindexamen economie vmbo gl/tl 2022, tijdvak 3

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Avocado’s uit Peru

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 1 in de bijlage.
Boer Pedro uit Peru verbouwt al enige
jaren heerlijke avocado’s. Hij profiteerde
tot 2018 van de hoge
wereldmarktprijzen van avocado’s. De
hoge prijzen leidden ertoe dat ook
boeren in andere landen overstapten op
de productie van avocado’s.
figuur bij de opgave
11p
Leg uit dat de situatie op de wereldmarkt van avocado’s tot 2018 ertoe
leidde dat meer boeren uit andere landen ook avocado’s zijn gaan
produceren.
In 2018 daalde de wereldmarktprijs van avocado’s flink. De prijsdaling
werd onder andere veroorzaakt door de hogere productie in Peru.
21p
Uiteindelijk heeft de hoge wereldmarktprijs ervoor gezorgd dat Peruaanse
boeren, zoals Pedro, een lager inkomen ontvangen.
Hieronder staan vijf economische verschijnselen:
1 Tot 2018 is de wereldmarktprijs van avocado’s hoog.
2 De wereldmarktprijs van avocado’s daalt.
3 Wereldwijd gaan meer boeren zich toeleggen op avocadoproductie.
4 Het aanbod van avocado’s op de wereldmarkt stijgt.
5 De Peruaanse boeren ontvangen een lager inkomen.
In welke regel staan deze verschijnselen zo, dat een logische
gedachtegang ontstaat?
A 1 → 2 → 3 → 4 → 5
B 1 → 2 → 4 → 3 → 5
C 1 → 3 → 2 → 4 → 5
D 1 → 3 → 4 → 2 → 5
E 1 → 4 → 2 → 3 → 5
F 1 → 4 → 3 → 2 → 5
31p
Welke van onderstaande grafieken geeft de juiste situatie weer over de
vraag- en aanbodlijn op de markt van avocado’s als boeren de productie
verhogen?
figuur bij de opgave
A grafiek a
B grafiek b
C grafiek c
D grafiek d
De avocado’s van de boeren uit Peru worden door de Europese Unie (EU)
geïmporteerd.
Gebruik informatiebron 1.
41p
Bereken hoeveel procent van de in 2018 geïmporteerde avocado’s uit
Peru kwamen. Schrijf je berekening op.
Avocado’s worden niet alleen geconsumeerd, maar ook als grondstof
gebruikt in verschillende verzorgingsproducten, zoals haarshampoo. De
prijs van avocado-olie is echter veel hoger dan de prijs van avocado’s.
51p
Om een flesje van 200 ml. avocado-olie te maken, zijn 5 avocado’s nodig.
Er gaan precies 5 avocado’s in 1 kilo. Een kilo avocado’s kost € 5 een
flesje avocado-olie kost € 12,50.
Bereken hoeveel een flesje avocado-olie duurder is dan een kilo
avocado’s. Schrijf je berekening op.
61p
In de EU bleven de verkoopprijzen van avocado’s gelijk, terwijl
avocadoboeren in 2018 een lagere wereldmarktprijs kregen voor hun
avocado’s.
Welke conclusie is juist als de verkoopprijzen, ondanks de lage
invoerprijzen, vrijwel gelijk bleven?
A De EU heeft de invoerrechten van avocado’s verlaagd.
B De bedrijven in de bedrijfskolom binnen de EU hebben hun
brutowinstmarge verlaagd.
C De bedrijven in de bedrijfskolom binnen de EU hebben hun
brutowinstmarge verhoogd.
D Peruaanse boeren hebben de inkoopprijzen verhoogd.

opgave 2Uitgeven, uitgeven en nog eens uitgeven

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 2 en 3 in de bijlage.
Op Prinsjesdag presenteert de
regering elk jaar de
rijksbegroting voor het komend
jaar. Docent Mark blikt met
klas 4C terug op deze dag.
Mark: “De financiële toekomst
van het land ziet er minder
rooskleurig uit dan de jaren
daarvoor. Dit heeft grote
gevolgen voor de inkomsten en
uitgaven van de overheid.”
figuur bij de opgave
72p
Mark: “In economisch mindere tijden stijgt de werkloosheid. Dit heeft
gevolgen voor de uitgaven aan de sociale zekerheid.”
Maak van onderstaande zin een economisch juiste tekst door de juiste
woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2) en (3) op je antwoordblad. Vul bij
de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
Ontslagen werknemers kunnen, als ze voldoen aan een aantal
voorwaarden, een …(1)… (WIA-uitkering / WW-uitkering) ontvangen.
Deze …(2)… (volksverzekering / werknemersverzekering) is een …(3)…
(sociale verzekering / sociale voorziening).
82p
Mark: “De btw-ontvangsten kunnen dalen door hogere werkloosheid.”
Leg in twee stappen uit dat de btw-ontvangsten kunnen dalen als de
werkloosheid stijgt.
Volgens Mark kan de overheid ervoor kiezen om in financieel slechte
tijden te bezuinigen of juist extra geld uit te geven. De Nederlandse
regering heeft ervoor gekozen om meer geld uit te geven. Binnen de
Europese Unie (EU) hebben de landen afgesproken om de
EU-begrotingsregels tijdelijk te versoepelen.
Gebruik informatiebron 2 en 3.
92p
De overheidsschuld van Nederland voldoet niet meer aan de
EU-begrotingsregel.
Voldoet het begrotingstekort van Nederland nog wel aan de
EU-begrotingsregel? Licht je antwoord toe met een berekening.
101p
Mark: “Door de extra overheidsuitgaven kan de economische crisis
worden tegengegaan. Meer overheidsuitgaven die terechtkomen bij de
burgers kunnen leiden tot een minder snelle stijging van de werkloosheid.”
Hieronder staan drie economische verschijnselen:
1 De productie stijgt.
2 De vraag naar goederen en diensten stijgt.
3 De werkgelegenheid stijgt.
In welke regel staan deze verschijnselen zo, dat een logische
gedachtegang ontstaat?
A overheidsuitgaven stijgen → 1 → 2 → 3 → werkloosheid stijgt minder
snel
B overheidsuitgaven stijgen → 1 → 3 → 2 → werkloosheid stijgt minder
snel
C overheidsuitgaven stijgen → 2 → 1 → 3 → werkloosheid stijgt minder
snel
D overheidsuitgaven stijgen → 2 → 3 → 1 → werkloosheid stijgt minder
snel
E overheidsuitgaven stijgen → 3 → 1 → 2 → werkloosheid stijgt minder
snel
F overheidsuitgaven stijgen → 3 → 2 → 1 → werkloosheid stijgt minder
snel
112p
Mark: “Tijdens de vorige economische crisis koos de regering ervoor om
meer te bezuinigen. Logisch, zeiden ze toen. Als er minder geld
binnenkomt, kun je ook minder geld uitgeven.”
Leg in twee stappen uit dat als de overheid gaat bezuinigen, tijdens
een economische crisis, de economische crisis kan verergeren.

opgave 3Elektrisch naar het mbo

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 4 in de bijlage.
Kelly gaat volgend jaar naar het mbo en ze
heeft een plek gevonden bij een
leerwerkbedrijf, vijftien kilometer verderop.
Zij komt echter niet in aanmerking voor een
studentenreisproduct (de ov-chipkaart). Nu
staat ze voor de keus: reizen met de bus of
met een nieuwe elektrische scooter.
figuur bij de opgave
Eerst maakt ze een overzicht van de kosten van een scooter vergeleken
met een jaarabonnement van de bus. Ze berekent de verschillende
uitgaven voor een scooter zoals elektriciteit, verzekering en onderhoud.
Kelly rijdt 3.000 kilometer per jaar.
Gebruik informatiebron 4.
122p
Bereken de prijs per kilometer van de elektrische scooter. Neem de letters
a en b over op je antwoordblad en schrijf je berekening op.
131p
Voor het onderhoud stort Kelly elke maand € 15 op een aparte
spaarrekening.
Noem een reden waarom het verstandig is om elke maand een vast
bedrag voor onderhoud van de scooter te reserveren.
142p
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste
woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1), (2) en (3) op je antwoordblad. Vul bij
de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
Kelly rijdt straks misschien een scooter. Ze krijgt daardoor …(1)… (andere
bestedingen / een ander inkomen) dan leerlingen zonder scooter. Op haar
18e wil ze graag autorijlessen nemen en de scooter inruilen. Ze houdt hier
al rekening mee in haar overzicht. Om dit bedrag bij elkaar te sparen zal
Kelly nu …(2)… (haar welvaart moeten verlagen / prioriteiten moeten
stellen). Het spaarmotief van Kelly is dan …(3)… (uit voorzorg / voor de
rente / voor een doel).
151p
Kelly is het er niet mee eens dat ze geen ov-chipkaart krijgt om de
reiskosten met de bus te betalen. De reden: ze ontvangt een inkomen van
haar leerwerkbedrijf. Leerlingen die elke dag naar school gaan krijgen wel
een ov-chipkaart, terwijl ze volgens haar vaak een bijbaantje hebben.
Geef een argument waarom leerlingen die elke dag naar school gaan
wel een ov-chipkaart krijgen.
161p
Kelly bekijkt haar overzicht nog een keer: “De bus is de goedkoopste
optie, maar ik kies toch liever voor een elektrische scooter.”
Noem een reden voor Kelly om te kiezen voor een elektrische scooter
in plaats van de bus.

opgave 4Spanning op de arbeidsmarkt

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 5 in de bijlage.
In 2019 neemt de spanning op de
arbeidsmarkt steeds meer toe. Er
wordt gesproken van een
‘krapterecord’. Op een krappe
arbeidsmarkt is de vraag naar
arbeid groter dan het aanbod van
arbeid.
figuur bij de opgave
171p
De spanning op de arbeidsmarkt wordt door het CBS gemeten met behulp
van de vacaturegraad (vacaturegraad = (aantal vacatures)/(aantal banen)).
Als het aantal vacatures stijgt heeft dit invloed op de vacaturegraad en
daarmee op de mogelijkheid voor werkgevers om geschikt personeel te
vinden.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de
juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad.
Vul bij de nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen
haakjes staan.
Door de toename van het aantal vacatures wordt de vacaturegraad
…(1)… (hoger / lager). Hierdoor wordt het voor werkgevers...(2)…
(makkelijker / moeilijker) om de vacatures te vervullen.
181p
Vaak is het zo dat in tijden van een toenemende spanning op de
arbeidsmarkt, meer nieuwe werkzoekenden zich aanbieden op de
arbeidsmarkt.
Hoe heet de werkloosheid die afneemt doordat meer nieuwe
werkzoekenden zich aanbieden op de arbeidsmarkt?
A frictiewerkloosheid
B geregistreerde werkloosheid
C structurele werkloosheid
D verborgen werkloosheid
In 2019 is zowel het aantal werknemers met een vast contract als het
aantal zzp’ers (zelfstandigen zonder personeel) toegenomen.
Gebruik informatiebron 5.
192p
Bereken in één decimaal hoeveel procent de werkloze beroepsbevolking
in 2019 ten opzichte van 2018 is gedaald. Schrijf je berekening op.
In 2019 is het aantal vacatures gestegen, en is het aantal werklozen
gedaald.
201p
Ton Wilthagen, hoogleraar arbeidsmarkt, zegt: “Dit soort krapte is slecht
voor de arbeidsmarkt, de sectoren waarin de krapte het grootst is worden
hard geraakt.” Hij spreekt van een vicieuze cirkel van krapte.
Hieronder staan drie economische verschijnselen:
1 De arbeidsomstandigheden verslechteren.
2 Het personeelstekort stijgt.
3 De werkdruk per medewerker stijgt.
In welke regel staan deze verschijnselen zo dat een logische
gedachtegang ontstaat?
A krapte → 1 → 2 → 3 → de sector wordt minder aantrekkelijk om in te
werken
B krapte → 1 → 3 → 2 → de sector wordt minder aantrekkelijk om in te
werken
C krapte → 2 → 1 → 3 → de sector wordt minder aantrekkelijk om in te
werken
D krapte → 2 → 3 → 1 → de sector wordt minder aantrekkelijk om in te
werken
E krapte → 3 → 1 → 2 → de sector wordt minder aantrekkelijk om in te
werken
F krapte → 3 → 2 → 1 → de sector wordt minder aantrekkelijk om in te
werken
211p
Het grootste probleem volgens Ton Wilthagen is dat bedrijven niet de
geschikte werknemers voor het werk kunnen vinden.
Welke oplossing past het best bij dit probleem?
A Bedrijven zoeken toekomstige werknemers via sociale media.
B Bedrijven gaan nieuwe medewerkers zelf opleiden.
C Bedrijven bieden hogere lonen.
D Bedrijven verbeteren de arbeidsomstandigheden.
221p
Op de langere termijn heeft de hele maatschappij er voordeel van als het
personeelstekort wordt opgelost.
Een krappe arbeidsmarkt is voordelig voor werkzoekenden en nadelig
voor werkgevers. Volgens economen kan aanhoudende krapte op de
lange termijn leiden tot afnemende welvaart in een land.
Hieronder staan vijf economische verschijnselen:
1 Werkgevers kunnen geen werknemers vinden.
2 De productie in een land neemt af.
3 Er is een tekort aan personeel.
4 Het nationaal inkomen in een land daalt.
5 De welvaart in een land neemt af.
In welke regel staan de verschijnselen in de juiste volgorde?
A 1 → 2 → 3 → 4 → 5
B 1 → 2 → 4 → 3 → 5
C 1 → 3 → 2 → 4 → 5
D 1 → 3 → 4 → 2 → 5
E 1 → 4 → 2 → 3 → 5
F 1 → 4 → 3 → 2 → 5

opgave 5Suikerzoete belasting

De overheid in het land Polen heeft
vanaf 2021 een suikerbelasting
ingevoerd voor ongezonde dranken,
zoals frisdranken waaraan suiker,
cafeïne en taurine zijn toegevoegd.
figuur bij de opgave
231p
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste
woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
De suikerbelasting die Polen heft op ongezonde dranken is een voorbeeld
van …(1)… (accijns / houderschapsbelasting). Deze suikerbelasting op
ongezonde dranken is een …(2)… (directe / indirecte) belasting.
Met de suikerbelasting wil de Poolse overheid bereiken dat de ongezonde
dranken duurder worden, zodat de consument er minder van koopt en er
ook minder wordt aangeboden door de producenten.
figuur bij de opgave
241p
In welke grafiek wordt de juiste verandering van de aanbodlijn van
ongezonde dranken weergegeven als door de suikerbelasting het doel
wordt bereikt?
A grafiek a
B grafiek b
C grafiek c
D grafiek d
252p
De suikerbelasting heeft gevolgen voor de vennootschapsbelasting die de
Poolse overheid ontvangt van de frisdrankindustrie.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de
juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
Door de suikerbelasting …(1)… (daalt / stijgt) de afzet van de
frisdrankindustrie, wordt hun winst lager en betalen zij …(2)…(meer /
minder) vennootschapsbelasting.
De Poolse overheid heeft een schatting gemaakt van de opbrengsten van
de suikerbelasting. Ze gaat daarbij uit van de verkochte liters
suikerhoudende dranken voorafgaand aan de invoering van de
suikerbelasting in 2021. Daarbij werd onderscheid gemaakt tussen
frisdrank met 5 tot 8 gram suiker per 100 milliliter (categorie 1) en
frisdrank die meer dan 8 gram suiker bevat (categorie 2).
frisdrank prijs van 1 liter, exclusief suikerbelasting suikerbelasting verkochte liters per jaar voor invoering categorie 1 € 1,50 20% 1 miljard categorie 2 € 1,60 25% 2 miljard
261p
Bereken de geschatte opbrengsten van de suikerbelasting voor de Poolse
overheid. Schrijf je berekening op.
272p
In 2021 bestaat de totale belasting op frisdranken van categorie 1 en 2 uit
de btw en de suikerbelasting. De verwachting was dat de totale
belastingopbrengst zou stijgen.
In werkelijkheid daalde echter de totale belastingopbrengst.
Leg in twee stappen uit waardoor de totale belastingopbrengst in
werkelijkheid daalde na de invoering van de suikerbelasting.
281p
De Poolse overheid is nu op zoek naar andere manieren om de bevolking
te stimuleren minder suiker te gebruiken.
Noem een voorbeeld van een manier waarop de Poolse overheid de
bevolking kan stimuleren minder suiker te gebruiken.

opgave 6Albanië als nieuw EU-land

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 6 in de bijlage.
Albanië wil lid worden van de Europese Unie (EU). Veel EU-landen
twijfelen of Albanië al toe is aan een EU-lidmaatschap.
Daarnaast moet een land voldoen aan strenge voorwaarden om lid te
worden van de EU.
figuur bij de opgave
291p
Lidmaatschap van de EU heeft een aantal gevolgen voor Albanië.
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de
juiste woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
Als Albanië lid is van de EU, mag Albanië zich beschermen tegen
concurrentie uit …(1)… (andere EU-landen / niet-EU-landen). Een
voorbeeld van een beschermende maatregel tegen buitenlandse
concurrentie is …(2)… (contingentering / een grondstoffenovereenkomst /
een monocultuur).
Er gelden strenge voorwaarden om toe te treden tot de EU:
− Het land moet beschikken over een goed functionerende
markteconomie.
− De toetreding van het land mag het functioneren en de ontwikkeling
van de EU niet negatief beïnvloeden.
Volgens de OESO (Organisatie voor Economische Samenwerking en
Ontwikkeling) staat Albanië nog op de lijst van ontwikkelingslanden.
Gebruik informatiebron 6.
302p
Er is een groot verschil tussen het inkomen per hoofd van de bevolking in
de EU-landen en dat van Albanië. Het gemiddelde inkomen per hoofd van
de bevolking van de EU-landen is € 30.000.
Bereken hoeveel keer groter het nationaal inkomen per hoofd van de
bevolking van de EU-landen is vergeleken met Albanië. Schrijf je
berekening op.
De economie van Albanië kent nog meer economische problemen.
Zo heeft het land in 2017 een tekort op de betalingsbalans.
Gebruik informatiebron 6.
312p
Bereken voor 2017 het tekort op de betalingsbalans van Albanië in euro’s.
Schrijf je berekening op.
322p
Door het lidmaatschap van de EU kan de werkloosheid in Albanië gaan
dalen.
Leg in twee stappen uit dat door het lidmaatschap van de EU de
werkloosheid in Albanië kan gaan dalen.
331p
Door het lidmaatschap van de EU kan de werkloosheid in Albanië ook
stijgen.
Hieronder staan vijf economische verschijnselen:
1 Albanië wordt lid van de EU.
2 De concurrentie vanuit het buitenland neemt toe.
3 De productie in Albanië daalt.
4 De vraag naar werknemers in Albanië daalt.
5 De werkloosheid in Albanië neemt toe.
In welke regel staan deze verschijnselen zo dat een logische
gedachtegang ontstaat?
A 1 → 2 → 3 → 4 → 5
B 1 → 2 → 4 → 3 → 5
C 1 → 3 → 2 → 4 → 5
D 1 → 3 → 4 → 2 → 5
E 1 → 4 → 2 → 3 → 5
F 1 → 4 → 3 → 2 → 5
Tegenstanders van toetreding van Albanië tot de EU vrezen dat er sprake
zal zijn van verdringing op de Nederlandse arbeidsmarkt, dat wil zeggen:
Albanese werknemers bezetten banen in Nederland in plaats van
Nederlandse werknemers.
341p
Waardoor kan het Albanese lidmaatschap van de EU het mogelijk maken
dat werknemers uit Albanië de Nederlandse werknemers gaan verdringen
op de Nederlandse arbeidsmarkt?
A Door het lidmaatschap hoeven Albanezen die in Nederland werken
geen belasting te betalen.
B Door het lidmaatschap hoeven Nederlandse werkgevers de Albanezen
minder loon te betalen.
C Door het lidmaatschap mag Nederland Albanese werknemers niet
meer weigeren.
D Door het lidmaatschap moet een werkgever evenveel Albanese als
Nederlandse werknemers in dienst nemen.

opgave 7Betaal lokaal

Winkeliers uit Alkemeren zien dat hun klanten Alkie steeds meer kopen in de grote stad en steeds minder bij de winkeliers in het dorp. Om klanten meer aan zich te binden, hebben ze een lokale munt ingevoerd: de Alkie. Klanten kunnen met de Alkie betalen bij de winkels in het dorp. De winkeliers…

Winkeliers uit Alkemeren zien dat hun klanten Alkie steeds meer kopen in de grote stad en steeds minder bij de winkeliers in het dorp. Om klanten meer aan zich te binden, hebben ze een lokale munt ingevoerd: de Alkie. Klanten kunnen met de Alkie betalen bij de winkels in het dorp. De winkeliers promoten het gebruik van de Alkie en geven klanten 5% korting op hun aankopen.

De klanten wisselen hun euro’s in voor de Alkie. De Alkie is een digitale munt. De Alkie is … A chartaal geld B giraal geld C chartaal en giraal geld D geen geld
Is er bij het gebruik van de Alkie sprake van directe ruil of van indirecte ruil en om welke reden? A directe ruil, want er wordt een ruilmiddel gebruikt B directe ruil, want goederen worden tegen goederen geruild C indirecte ruil, want er wordt een ruilmiddel gebruikt D indirecte ruil, want…

Is er bij het gebruik van de Alkie sprake van directe ruil of van indirecte ruil en om welke reden? A directe ruil, want er wordt een ruilmiddel gebruikt B directe ruil, want goederen worden tegen goederen geruild C indirecte ruil, want er wordt een ruilmiddel gebruikt D indirecte ruil, want goederen worden tegen goederen geruild

De Alkie stimuleert de lokale economie in het dorp. • Leg uit waardoor de Alkie de lokale economie in het dorp stimuleert.
Op dit moment zijn er 15 winkeliers waar met de Alkie betaald kan worden. De winkeliers uit omliggende dorpen zijn ook geïnteresseerd in de Alkie. De initiatiefnemers verwachten dat 90% van alle 70 winkels in de regio Alkemeren zich aansluit bij hun initiatief. • Bereken hoeveel winkels zich dan…

Op dit moment zijn er 15 winkeliers waar met de Alkie betaald kan worden. De winkeliers uit omliggende dorpen zijn ook geïnteresseerd in de Alkie. De initiatiefnemers verwachten dat 90% van alle 70 winkels in de regio Alkemeren zich aansluit bij hun initiatief. • Bereken hoeveel winkels zich dan nog moeten aansluiten bij het Alkie-initiatief.

Om de Alkie nog interessanter voor de klanten te maken, doneren de winkeliers van iedere aankoop 2,5% aan een lokaal goed doel. Deze maand werd de opbrengst gedoneerd aan de speeltuinvereniging. • Bereken de totale donatie in Alkie van 2,5% aan de speeltuinvereniging, door de huidige 15 winkeliers…

Om de Alkie nog interessanter voor de klanten te maken, doneren de winkeliers van iedere aankoop 2,5% aan een lokaal goed doel. Deze maand werd de opbrengst gedoneerd aan de speeltuinvereniging. • Bereken de totale donatie in Alkie van 2,5% aan de speeltuinvereniging, door de huidige 15 winkeliers die ieder een omzet hebben van 10.000 Alkie in deze maand. Schrijf je berekening op.

opgave 8Schrok bv

Bij de beantwoording van de vragen in deze opgave moet je soms
gebruikmaken van informatiebron 7 en 8 in de bijlage.
Schrok bv produceert
verschillende soorten
hondenvoer. De laatste twee jaar
daalde de winst. De twee
directeuren Patricia en Yamina
zijn daar niet blij mee en
bedenken een nieuwe strategie
zodat de winst weer gaat stijgen.
Eerst gaan ze de financiële
gegevens bekijken.
figuur bij de opgave
401p
Welke gegevens hebben Patricia en Yamina nodig om te beoordelen
hoeveel de verschillende producten bijdragen aan de totale winst?
A afzet, inkoopprijs en kostprijs van de verschillende producten
B afzet, verkoopprijs en kostprijs van de verschillende producten
C btw, inkoopprijs en kostprijs van de verschillende producten
D btw, kostprijs en verkoopprijs van de verschillende producten
Ze kijken ook naar de arbeidsproductiviteit bij de productie van de
verschillende producten. Het product met de laagste arbeidsproductiviteit
willen ze uit productie nemen. Volgens Yamina is dat het product Crispy
hondenvoer.
Gebruik informatiebron 7.
411p
Bereken de arbeidsproductiviteit per dag bij de productie van Crispy
hondenvoer. Schrijf je berekening op.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
Patricia zegt: “De arbeidsproductiviteit en de loonkosten zijn een
belangrijk gegeven voor het bepalen van de verkoopprijs van een
product.”
Gebruik informatiebron 8.
422p
Maak van onderstaande zinnen een economisch juiste tekst door de juiste
woorden te kiezen.
Doe het zo: Noteer de nummers (1) en (2) op je antwoordblad. Vul bij de
nummers de juiste woorden in. Kies uit de woorden die tussen haakjes
staan.
Patricia vervolgt: “De arbeidsproductiviteit is …(1)… (meer gedaald /
minder gestegen) dan de loonkosten. Hierdoor stijgen de loonkosten per
product. De winstmarge moet dan …(2)… (dalen / gelijk blijven / stijgen)
als we de verkoopprijs gelijk willen houden.”
Volgens Patricia moet de arbeidsproductiviteit stijgen, dan zal ook de
winst toenemen. Het best kun je dan een nieuwe, computergestuurde
machine aanschaffen.
gegevens bij aanschaf nieuwe machine
− Er werken 22 werknemers in de productie.
− De gemiddelde loonkosten per werknemer bedragen € 2.600 per
maand.
− Een nieuwe machine neemt het werk van 5 werknemers over.
− De nieuwe machine kost € 240.000.
− De bijkomende kosten voor deze machine bedragen € 1.000 per
maand.
432p
Bereken na hoeveel maanden de aanschaf van de machine wordt
terugverdiend. Schrijf je berekening op.
441p
Yamina zegt: “De arbeidsproductiviteit kan worden verhoogd door de
aanschaf van een nieuwe machine, maar er zijn ook nog andere
manieren.”
Noem nog een andere manier om de arbeidsproductiviteit te verhogen.