bronnen

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2007, tijdvak 1

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

naslagStaatsinrichting van Nederland

+

opgave 2Nederland en Europa

Gebruik bron 1.
11p
De demonstratie uit de bron zorgde toen voor veel opschudding.
Geef één reden voor die opschudding.
Gebruik bron 2.
21p
Over welke politieke leider gaat de bron?
Gebruik nogmaals bron 2.
32p
Noem één reden uit de bron waarom een deel van de socialisten zich afkeerde
van deze politicus. Geef ook aan hoe zij hun nieuwe partij noemden.
Doe het zo:
reden om zich af te keren: … (vul reden in)
naam nieuwe partij: … (vul naam in)
Gebruik bron 3.
41p
Wanneer is deze foto gemaakt?
A rond 1860
B rond 1900
C rond 1940
D rond 1980
Gebruik nogmaals bron 3.
51p
In het midden van de foto staat Aletta Jacobs.
Geef een reden waarom zij zo nadrukkelijk in het midden is afgebeeld.
Gebruik nogmaals bron 3.
61p
Op de foto staan ook een paar mannen.
Noem een politiek argument waarom de vrouwen toestonden dat er ook
mannen op de foto stonden.
Gebruik bron 4.
71p
Welk gevolg had de invoering van dit grondwetsartikel?
A de afschaffing van het openbaar onderwijs
B de beëindiging van de schoolstrijd
C de mogelijkheid om openbare scholen te stichten
D het ontstaan van de schoolstrijd
Gebruik bron 5, 6, 7, 8 en 9.
82p
Stel, je doet onderzoek naar de verzuiling in Nederland en je hebt deze vijf
bronnen tot je beschikking.
Welke twee bronnen zijn kenmerkend voor de Nederlandse verzuiling?
Verklaar je keuze.
Doe het zo:
Bron …(vul nummer van de bron in) is kenmerkend, want …(verklaar je keuze).
Bron …(vul nummer van de bron in) is kenmerkend, want …(verklaar je keuze).
Gebruik bron 10.
91p
Welke gebeurtenis hoort bij deze afbeelding?
A de invoering van de euro
B de oprichting van de Europese Economische Gemeenschap
C de oprichting van de Europese Unie
D de uitbreiding van de Europese Gemeenschap
Gebruik bron 11.
101p
Welke Europese instelling wordt op deze foto weergegeven?
A de Europese Commissie
B de Europese Raad van Ministers
C het Europees Hof van Justitie
D het Europees Parlement
111p
Eén van de instellingen binnen de Europese Unie is de Europese Commissie. In
die Commissie zitten commissarissen met eigen beleidsterreinen, zoals
bijvoorbeeld het milieu. Elke lidstaat levert één commissaris. Deze commissaris
werkt onafhankelijk van zijn eigen land.
Geef één reden waarom het belangrijk is dat de commissaris onafhankelijk
van zijn eigen land kan werken.
121p
Welke bewering over Europese wetgeving is juist?
Europese wetgeving
A gaat boven de nationale wetgeving van lidstaten.
B is gericht op lidstaten die de euro hebben ingevoerd.
C is voor de lidstaten niet van betekenis.
D wordt opgesteld door het Europese Hof van Justitie.
Gebruik bron 12.
132p
Zes beweringen over de Europese samenwerking sinds de Tweede
Wereldoorlog:
1 De angst voor een nieuwe wereldoorlog was één van de redenen voor
samenwerking in Europa.
2 De Europese Commissie vormt het dagelijks bestuur van Europa.
3 De Europese munt en het economisch beleid van de Europese Unie hebben
veel met elkaar te maken.
4 De Europese samenwerking vergemakkelijkt het handelsverkeer tussen de
lidstaten.
5 In alle landen van de Europese Unie wordt dezelfde munt als betaalmiddel
gebruikt.
6 Nederland was één van de grondleggers van de Europese samenwerking.
Welke twee beweringen passen bij de bron en zijn juist? Schrijf alleen de
nummers op.
142p
In 2004 werd de Europese Unie uitgebreid met tien nieuwe lidstaten, waaronder
Polen. Het Poolse lidmaatschap van de Europese Unie heeft gevolgen voor de
Nederlandse economie.
Noem één positief en één negatief gevolg voor de Nederlandse economie
van de Poolse toetreding tot de Europese Unie.
151p
Enkele stappen die worden gezet voordat een wetsvoorstel een wet wordt:
1 De Eerste Kamer gaat akkoord met het wetsvoorstel.
2 De Koningin zet haar handtekening onder de wet.
3 De Minister maakt een wetsvoorstel.
4 De Tweede Kamer gaat akkoord met het wetsvoorstel.
Wat is de juiste volgorde voor het totstandkomen van een wet? Schrijf alleen
de nummers op.
Doe het zo:
Eerst …, dan …, vervolgens … en ten slotte …
163p
Enkele beschrijvingen van rechten van de Tweede Kamer:
a De Kamer heeft het recht om de begroting van een minister af te wijzen, te
veranderen en aan te nemen.
b De Kamer heeft het recht om een commissie in te stellen die onderzoek doet
naar de rol van de overheid in een bepaalde kwestie.
c De Kamer heeft het recht om een minister ter verantwoording te roepen.
d De Kamer heeft het recht om in een wetsvoorstel van de minister een
verandering aan te brengen vóórdat het voorstel wordt aangenomen.
e De Kamer heeft het recht om zelf met een wetsvoorstel te komen.
Enkele rechten van de Tweede Kamer:
1 het budgetrecht
2 het recht van amendement
3 het recht van enquête
4 het recht van initiatief
5 het recht van interpellatie
Welke beschrijving hoort bij welk recht?
Doe het zo:
Beschrijving a hoort bij recht … (vul nummer in).
(enz. tot en met beschrijving e)
Gebruik bron 13.
172p
Het symbool voor de rechtspraak is ‘Vrouwe Justitia’. Ze draagt een blinddoek.
In haar ene hand heeft ze een zwaard en in haar andere hand een weegschaal.
De weegschaal is in evenwicht. Dit is een symbool van een eerlijk proces.
Waarvan is de blinddoek het symbool en waarvan het zwaard?
Doe het zo:
De blinddoek is het symbool van …
Het zwaard is het symbool van …
181p
Regelmatig laait in Nederland de discussie op over de rechten van gevangenen
die levenslang hebben gekregen.
Vind jij dat levenslanggestraften dezelfde grondrechten moeten hebben als
alle andere Nederlandse burgers? Geef een politiek of juridisch argument.
Doe het zo:
Ik vind dat levenslanggestraften wel/niet (maak een keuze) dezelfde
grondrechten moeten hebben als alle andere Nederlandse burgers, omdat …
(geef een politiek of juridisch argument).
191p
Welke taak heeft de nationale ombudsman in de Nederlandse rechtsstaat?
202p
Welke drie van de onderstaande beschrijvingen hebben met het verloop van
een rechtszaak te maken? Schrijf alleen de nummers op.
1 De advocaat geeft aan dat de bewijzen tegen zijn cliënt niet kloppen en eist
daarom dat hij wordt vrijgesproken.
2 De burgemeesters van de grote steden spreken af harder op te treden tegen
de vele koffieshops in hun steden.
3 De getuige legt de eed af, waarbij hij duidelijk maakt de waarheid te zullen
vertellen.
4 De koningin leest de troonrede voor, waarin staat dat de politie zich meer
moet gaan richten op het bestrijden van de zware criminaliteit.
5 De meerderheid van de Eerste Kamer voelt niets voor een nieuwe
gevangeniswet waarin staat dat meerdere gevangenen samen één cel zullen
moeten gaan delen.
6 De minister krijgt tijdens een interview veel vragen over het plan om een
nieuwe politieorganisatie op te zetten.
7 De officier van justitie eist naar aanleiding van de aangevoerde bewijzen
achttien maanden cel voor de verdachte en verwacht dat de rechter zijn eis
zal overnemen.
Gebruik bron 14.
211p
Op welk grondrecht heeft de rechtbank de uitspraak over de SGP gebaseerd?
A op de vrijheid van godsdienst
B op de vrijheid van vereniging en vergadering
C op het recht op gelijke behandeling
D op het recht op onderwijs

naslagDe koloniale relatie Indonesië-Nederland

+

opgave 4Het Indonesisch-Nederlands conflict 1945-1949

Gebruik bron 15.
221p
Wat was een gebruikelijke route van VOC-schepen naar Indonesië?
A route 1
B route 2
C route 3
D route 4
231p
Waarom nam het aantal Nederlanders in Indonesië vanaf 1830 sterk toe?
A Omdat gouverneur Jan Pieterszoon Coen veel soldaten nodig had om Atjeh
te veroveren.
B Omdat het Cultuurstelsel werd ingevoerd en meer ambtenaren nodig waren
voor toezicht.
C Omdat Nederlandse arbeiders nodig waren als contractarbeiders en
ambtenaren toezicht moesten houden.
D Omdat veel Nederlandse arbeiders in Indonesië in fabrieken gingen werken.
241p
Noem één economisch voordeel van het Cultuurstelsel voor Nederland.
251p
Noem één economisch voordeel van het Cultuurstelsel voor de Indonesische
bevolking.
262p
Noem twee nadelige gevolgen van het Cultuurstelsel voor de Indonesische
bevolking.
272p
Enkele mogelijke verklaringen voor het afschaffen van het Cultuurstelsel:
1 De winstgevende handel in specerijen was tijdens het Cultuurstelsel niet
meer mogelijk.
2 Een groep Nederlanders vond dat de Indonesische bevolking een beter
leven verdiende.
3 Er moest elk jaar geld bijgelegd worden bij het Cultuurstelsel, want het
leverde niets meer op.
4 Liberalen waren voorstanders van meer economische vrijheid voor
particuliere ondernemers.
Welke twee verklaringen zijn juist?
Gebruik bron 16.
281p
Is de tekenaar het wel of niet eens met de uitreiking van deze hoge militaire
onderscheiding aan Van Heutsz? Verklaar je keuze met behulp van de bron.
Doe het zo:
De tekenaar is het wel/niet (maak een keuze) eens met deze uitreiking, want …
(geef een verklaring).
Gebruik bron 17.
291p
Geef één reden waarom de bron kenmerkend is voor de houding van de meeste
Nederlanders tegenover de Indonesische bewoners rond 1900.
Gebruik bron 18, 19, 20 en 21.
301p
De Nederlandse kolonisatie had voor de Indonesische bevolking bepaalde
voordelen.
In welke twee bronnen zijn deze voordelen te herkennen?
A bron 18 en 19
B bron 19 en 20
C bron 20 en 21
D bron 21 en 18
Gebruik bron 22.
311p
Stel dat een Indonesische nationalist in 1917 deze uitspraak leest.
Welke hoop voor de toekomst zal hij na deze uitspraak hebben?
Gebruik nogmaals bron 22.
321p
Stel dat dezelfde Indonesische nationalist uit de vorige vraag in 1940 deze
uitspraak nóg een keer onder ogen krijgt.
Welke kritiek zal hij dan hebben op het Nederlandse beleid in die
tussenliggende tijd?
Gebruik bron 23, 24 en 25.
331p
De bronnen zijn kenmerkend voor verschillende perioden in de geschiedenis van
Indonesië.
Wat is de juiste volgorde van vroeger naar later?
Eerst bron …, dan bron … en ten slotte bron … (vul nummers in).
Gebruik bron 26.
342p
Drie personen:
1 Van den Bosch, gouverneur-generaal in de tijd van het Cultuurstelsel.
2 Multatuli, schrijver van het boek ‘Max Havelaar’.
3 Soekarno, leider van de Indonesische nationalisten.
Welke uitspraak hoort bij welke persoon? Let op! Iedere persoon en iedere
uitspraak mag maar één keer gebruikt worden.
Doe het zo:
Bij uitspraak a hoort persoon … (schrijf nummer op).
(enz. tot en met uitspraak c)
Gebruik bron 27, 28, 29 en 30.
351p
Stel, je maakt een werkstuk over Indonesië in de periode 1900-1945 en je hebt
deze vier bronnen gevonden. Eén hoofdstuk gaat over de tijd van de Japanse
bezetting.
Welke foto past bij het hoofdstuk over de tijd van de Japanse bezetting?
A bron 27
B bron 28
C bron 29
D bron 30
361p
In 1947 was er in Nederland een ruime meerderheid voor het sturen van
soldaten naar Indonesië.
Geef een economische reden waarom de meeste Nederlanders het eens
waren met het sturen van soldaten naar Indonesië.
Gebruik bron 31.
371p
Dit bijschrift bij de foto stond in een Nederlands boek uit 1977. In 1948 vonden
veel Nederlanders dit bijschrift onjuist.
Noem daarvoor één argument.
382p
Vijf beweringen over de buitenlandse bemoeienis met het conflict tussen
Nederland en Indonesië:
1 De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties deed een oproep aan
Nederland om de strijd te staken en de onderhandelingen met Indonesië te
hervatten.
2 De Verenigde Staten kozen partij voor Nederland omdat er een vermoeden
bestond dat Soekarno een communist was.
3 De Verenigde Staten zetten Nederland economisch en politiek onder druk
om de gewapende strijd in Indonesië te beëindigen.
4 Tijdens de politionele acties kreeg Nederland steun van de Veiligheidsraad
voor het sturen van Nederlandse militairen om de vrede in Indonesië te
herstellen.
5 Toen de Sovjetunie dreigde met atoomwapens, besloot Nederland de oorlog
in Indonesië te stoppen en de onafhankelijkheid van Indonesië te erkennen.
Welke twee beweringen zijn juist? Schrijf alleen de nummers op.
391p
Vier gebeurtenissen uit de periode 1945-1949:
1 de Japanse capitulatie
2 de soevereiniteitsoverdracht
3 het akkoord van Linggadjatti
4 het akkoord van Renville
Zet de bovenstaande gebeurtenissen in de juiste tijdvolgorde, van vroeger
naar later.
Doe het zo:
Eerst …, vervolgens …, dan … en ten slotte … (vul nummers in).
Gebruik bron 32.
401p
In 2005 was de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken in Indonesië
aanwezig bij de viering van de Indonesische Bevrijdingsdag.
Waarom was het in 2005 geen probleem meer dat de minister bij de viering van
de Indonesische Bevrijdingsdag aanwezig was?
A Omdat de Nederlandse regering de viering van de onafhankelijkheid van
Indonesië belangrijker vond dan ruzie te maken over het precieze moment
van onafhankelijkheid.
B Omdat de Nederlandse regering na 60 jaar besloten had dat het tijd werd om
de onafhankelijkheid van Indonesië te erkennen.
C Omdat een vertegenwoordiging van de Nederlandse regering vanwege de
politionele acties nooit eerder welkom was geweest in Indonesië.
D Omdat na 60 jaar de Nederlandse regering de tijd rijp vond om excuses aan
te bieden voor 400 jaar koloniale overheersing.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
Gebruik nogmaals bron 32.
411p
Geef een voorbeeld van een groep mensen bij wie de ‘excuuskwestie’
gevoelig ligt. Geef ook een verklaring waarom zij die kwestie als gevoelig
ervaren.
Doe het zo:
De ‘excuuskwestie’ ligt gevoelig bij … (noem een groep mensen), want … (geef
een verklaring).
422p
In 1980 verschijnt een boek over de geschiedenis van de Nederlandse
aanwezigheid in Indonesië. De titel van het boek is ‘Geld en geweten’.
Geef met een voorbeeld aan dat de beide begrippen uit de titel kenmerkend
zijn voor de Nederlandse aanwezigheid in Indonesië rond 1900.
Doe het zo:
Geld is kenmerkend, omdat …
Geweten is kenmerkend, omdat …
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.