bronnen

Eindexamen maatschappijkunde vmbo gl/tl 2017, tijdvak 1 (maatschappijleer 2)

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Criminaliteit en rechtsstaat

tekst 1
Strafrechtadvocaten vrezen voor … De bezuinigingen die de staatssecretaris van Justitie wil doorvoeren op de gesubsidieerde rechtsbijstand zullen leiden tot … . Strafrechtadvocaten gaan namelijk pro-deozaken1)…

Strafrechtadvocaten vrezen voor … De bezuinigingen die de staatssecretaris van Justitie wil doorvoeren op de gesubsidieerde rechtsbijstand zullen leiden tot … . Strafrechtadvocaten gaan namelijk pro-deozaken1) weigeren en de voorkeur geven aan zaken van cliënten die zelf betalen. Dat zeggen twee verenigingen van strafrechtadvocaten op basis van een enquête onder hun leden. noot 1 pro-deozaken = rechtszaken waarbij de overheid betaalt voor de advocaat van verdachten die de rechtsbijstand niet kunnen betalen

naar: www.volkskrant.nl van 27 oktober 2014
11p
Wat moet tweemaal op de puntjes in tekst 1 worden ingevuld?
A klassenjustitie
B meer lik-op-stuk-beleid
C meer transacties
D witteboordencriminaliteit
tekst 2
T.Z. in hoger beroep veroordeeld tot zwaardere straf T.Z. heeft in hoger beroep een gevangenisstraf gekregen van 40 maanden, waarvan 24 voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaar. Dit is een zwaardere straf dan…

T.Z. in hoger beroep veroordeeld tot zwaardere straf T.Z. heeft in hoger beroep een gevangenisstraf gekregen van 40 maanden, waarvan 24 voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaar. Dit is een zwaardere straf dan de gevangenisstraf van 30 maanden, waarvan 15 voorwaardelijk, die hij in juli opgelegd kreeg. T.Z. drong in januari 2015 de televisiestudio van de NOS in Hilversum binnen met een alarmpistool1) in zijn handen. T.Z. vond dat de NOS het nieuws manipuleerde en daarmee invloed uitoefende op de publieke opinie. Hij eiste zendtijd om dat duidelijk te maken aan de kijkers van het journaal. noot 1 alarmpistool = pistool dat op een echt vuurwapen kan lijken, maar alleen een knal geeft en geen kogels afschiet

naar: www.elsevier.nl van 22 december 2015
Lees tekst 2.
21p
Wat houdt de straf in die T.Z. in hoger beroep heeft gekregen?
A Hij moet 16 maanden de cel in, maar als hij in de proeftijd weer een
strafbaar feit pleegt, moet hij nog 24 maanden extra de cel in.
B Hij moet 16 maanden de cel in, maar als hij zich niet goed gedraagt in
de gevangenis moet hij nog 24 maanden extra de cel in.
C Hij moet 40 maanden de cel in, maar als hij in de proeftijd weer een
strafbaar feit pleegt, moet hij nog 24 maanden extra de cel in.
D Hij moet 40 maanden de cel in, maar als hij zich goed gedraagt, komt
hij na 16 maanden vrij.
Zie tekst 2.
31p
Wie kunnen er na de uitspraak in juli in hoger beroep zijn gegaan?
A alleen de NOS
B alleen de officier van justitie
C alleen T.Z.
D de NOS en de officier van justitie
E de NOS en T.Z.
F de officier van justitie en T.Z.
tekst 3
T.Z. in hoger beroep veroordeeld tot zwaardere straf (vervolg) T.Z. had een dreigbrief laten zien aan de bewakers bij de receptie van de NOS, had een groot wapen bij zich, en droeg een oortje waardoor het leek alsof…

T.Z. in hoger beroep veroordeeld tot zwaardere straf (vervolg) T.Z. had een dreigbrief laten zien aan de bewakers bij de receptie van de NOS, had een groot wapen bij zich, en droeg een oortje waardoor het leek alsof er nog andere mensen bij betrokken waren. Het NOS Journaal werd die avond niet zoals gewoonlijk uitgezonden. Op televisie is voortdurend zichtbaar of hoorbaar geweest hoe T.Z. zich met het wapen en een beveiligingsmedewerker in de studio bevond.

naar: nos.nl van 22 december 2015
Lees tekst 3 en zie tekst 2.
41p
Criminaliteit heeft behalve materiële ook immateriële gevolgen. Mensen
kunnen zich bijvoorbeeld bang en onveilig voelen.
Geef een mogelijk ander immaterieel gevolg van het strafbare gedrag
van T.Z.
tekst 4
Noodbevel In Apeldoorn zijn zondagmiddag vier mensen aangehouden tijdens de demonstratie van de beweging Pegida1). Rond 13.00 uur is een noodbevel ingegaan op en rond de route die de Pegida-demonstranten liepen. Dit…

Noodbevel In Apeldoorn zijn zondagmiddag vier mensen aangehouden tijdens de demonstratie van de beweging Pegida1). Rond 13.00 uur is een noodbevel ingegaan op en rond de route die de Pegida-demonstranten liepen. Dit omdat tegendemonstranten gezien waren dicht bij deze route. Het noodbevel bood de politie meer mogelijkheden om mensen weg te sturen. noot 1 Pegida omschrijft zichzelf als een beweging tegen de islamisering van Europa.

naar: www.destentor.nl van 17 januari 2016
Lees tekst 4.
51p
Wie heeft het noodbevel afgegeven?
A de burgemeester van Apeldoorn
B de commissaris van de Koning
C de hoofdcommissaris van politie
D de officier van justitie
tekst 5
Eis: 16 en 14 jaar cel tegen crimineel stel Het Openbaar Ministerie heeft vrijdag voor de rechtbank zware gevangenisstraffen geëist tegen het tweetal dat vorig jaar een spoor van geweld trok door Nederland. Tegen…

Eis: 16 en 14 jaar cel tegen crimineel stel Het Openbaar Ministerie heeft vrijdag voor de rechtbank zware gevangenisstraffen geëist tegen het tweetal dat vorig jaar een spoor van geweld trok door Nederland. Tegen A.P. werd 16 jaar cel geëist, tegen E.B. 14 jaar. Op de publieke tribune, voor een groot deel gevuld met slachtoffers en hun familieleden, werd voorzichtig geapplaudisseerd toen de eis werd uitgesproken.

naar: de Volkskrant van 7 maart 2015
61p
Welk onderdeel van een rechtszitting wordt in tekst 5 beschreven?
A de tenlastelegging
B het laatste woord
C het pleidooi
D het requisitoir
E het vonnis
72p
Uit tekst 5 blijkt dat A.P. en E.B. niet volgens het jeugdstrafrecht zijn
berecht, maar volgens het volwassenstrafrecht.
Noem twee zaken waaruit dat blijkt.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 In het jeugdstrafrecht staat dat …. en in tekst 5 staat …
2 In het jeugdstrafrecht staat dat …. en in tekst 5 staat …
tekst 6
Vooroordelen bij agenten Paul Mutsaers deed onderzoek naar discriminatie door de Nederlandse politie. Hij liep anderhalf jaar met agenten mee, interviewde agenten en liet agenten dagboeken bijhouden. Hij vertelt:…

Vooroordelen bij agenten Paul Mutsaers deed onderzoek naar discriminatie door de Nederlandse politie. Hij liep anderhalf jaar met agenten mee, interviewde agenten en liet agenten dagboeken bijhouden. Hij vertelt: “Bij meer dan de helft van de verkeerscontroles die ik heb meegemaakt, zeker tientallen keren, werd vooraf een etnische doelgroep bepaald. Meestal richtte men zich op jongeren van een aantal etniciteiten: Marokkaans, Turks en Surinaams bijvoorbeeld. Als het raampje omlaag ging en er zat een autochtone Nederlander, dan kreeg die te horen: ‘U mag doorrijden, u behoort niet tot onze doelgroep.’ Het bekende verhaal is dat we die etnische groepen vaker terugzien in de misdaadcijfers.”

naar: Trouw van 9 juni 2015
81p
Met welk kenmerk van de rechtsstaat botst het politie-optreden dat
Mutsaers in tekst 6 beschrijft?
A handhaving van de rechtsorde
B machtenscheiding
C rechtsgelijkheid
D rechtszekerheid
91p
Om een beeld te krijgen van de omvang van criminaliteit in Nederland
wordt gebruikgemaakt van verschillende soorten onderzoek en
statistieken. Deze onderzoeken en statistieken hebben elk hun nadelen.
Welke kanttekening kun je naar aanleiding van tekst 6 plaatsen bij de
misdaadcijfers?
A De cijfers zijn niet gekoppeld aan de ontwikkeling van de bevolking.
B Selectieve opsporing beïnvloedt de cijfers.
C Verkeersdelicten worden eerder bekend bij de politie dan minder
zichtbare vormen van criminaliteit.
D Verschil in aangiftebereidheid heeft invloed op de cijfers.
102p
Hieronder staat een aantal beweringen over slachtofferonderzoek of
daderonderzoek.
Geef van elke bewering aan of deze gaat over slachtofferonderzoek of
over daderonderzoek.
1 Bij dit onderzoek komen vernielingen van openbaar bezit minder
duidelijk in de cijfers naar voren.
2 Bij dit onderzoek komen zware misdrijven minder duidelijk in de cijfers
naar voren.
3 Niet-ontdekte delicten, zoals fraudezaken, komen beter in de cijfers
van dit onderzoek naar voren.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 = …onderzoek
2 = …onderzoek
3 = …onderzoek
tekst 7
‘Nee tegen de houding: Ach, het was maar een bonnetje’
De officieren van justitie Monique ter Hart en Jos van Leijen kijken terug
op de veroordelingen in hoger beroep van de verdachten van de
vastgoedfraude, de grootste Nederlandse fraudezaak. De officieren van
justitie geven antwoord op de vraag waarom de straffen die in hoger
5 beroep zijn gegeven, veel zwaarder zijn dan de straffen die de rechtbank
drie jaar geleden gaf.
Volgens Ter Hart is de aandacht voor ethiek1) en moraal sinds de
uitspraak van de rechtbank toegenomen en valt het in deze tijd extra op
dat sommigen zich helemaal niet aan de regels hebben gehouden.
10 Volgens Van Leijen geeft het gerechtshof een krachtig signaal dat
documenten en rekeningen de werkelijkheid moeten weergeven. Het
gerechtshof zegt daarmee hard nee tegen de houding: Ach, het was maar
een bonnetje.
Ter Hart kan zich voorstellen dat deze uitspraak van de rechter later een
15 belangrijke gebeurtenis blijkt. “Het laat zien dat de ernst en impact van dit
soort delicten heel serieus wordt genomen. We verwachten hier veel van.”
Volgens haar zullen heel wat personen in de toekomst aan deze
veroordelingen refereren2). Van Leijen: “Dit kan geen enkele rechter
wegwuiven.”
noot 1 ethiek = filosofie (leer) over wat goed en kwaad is
noot 2 aan iets refereren = naar iets verwijzen
naar: Het Financieele Dagblad van 7 maart 2015
111p
Er zijn verschillende maatschappelijke en individuele oorzaken van
crimineel gedrag.
Welke maatschappelijke oorzaak van crimineel gedrag is in tekst 7 te
herkennen?
A Bij het plegen van criminaliteit schakelen mensen hun schuldgevoel
uit.
B De samenleving wordt steeds anoniemer.
C Een gebrek aan maatschappelijke bindingen bevordert crimineel
gedrag.
D Er is sprake van een veranderend norm- en waardebesef.
Zie regel 14 tot en met 19 van tekst 7.
121p
Volgens tekst 7 zullen rechters in de toekomst waarschijnlijk rekening
houden met de uitspraak in deze rechtszaak.
Waar zal deze uitspraak bij horen?
A de fatsoensregels van de rechters
B de jurisprudentie
C de uitgangspunten in het strafproces
D het Wetboek van Strafrecht
132p
De overheid kan verschillende soorten maatregelen tegen criminaliteit
nemen.
Hieronder staat een aantal maatregelen.
Geef van elke maatregel aan of deze valt onder repressief beleid of
onder preventief beleid.
1 meer verlichting langs donkere wegen
2 uitbreiding van het aantal gevangeniscellen
3 verbeteren van de werkgelegenheid
4 vergroten van de sociale controle
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 = … beleid
2 = … beleid
3 = … beleid
4 = … beleid
tekst 8
Dagboek van Anne Frank Een Duitse student (19) die voor een grote groep mensen de Hitlergroet bracht, heeft een opmerkelijke straf gekregen. Hij moet als straf het dagboek van Anne Frank lezen en er een samenvatting…

Dagboek van Anne Frank Een Duitse student (19) die voor een grote groep mensen de Hitlergroet bracht, heeft een opmerkelijke straf gekregen. Hij moet als straf het dagboek van Anne Frank lezen en er een samenvatting over schrijven. De rechter in Wolfsburg (Duitsland) heeft dat bepaald.

naar: nos.nl van 3 november 2015
Lees tekst 8.
141p
Welk doel van straffen zal de rechter willen bereiken met het opleggen
van deze straf?
A beveiliging van de samenleving
B resocialisatie
C voorkomen van eigenrichting
D wraak
tekst 9
Politie en crisisdiensten lieten verdachte B.U. telkens lopen B.U., de verwarde man die verdacht wordt van de moord op zijn zus en een oud-minister, heeft verschillende keren geprobeerd om zijn celstraf uit te…

Politie en crisisdiensten lieten verdachte B.U. telkens lopen B.U., de verwarde man die verdacht wordt van de moord op zijn zus en een oud-minister, heeft verschillende keren geprobeerd om zijn celstraf uit te zitten. In de periode rond de moord heeft hij zich meerdere keren gemeld op een politiebureau om te worden opgepakt‚ ‘omdat hij anders strafbare feiten zou gaan plegen’. Politie en crisisdiensten weigerden hem op te nemen, ondanks het feit dat B.U. nog een celstraf van drie jaar moest uitzitten.

naar: justitie.eenvandaag.nl van 24 juni 2015
151p
Het Openbaar Ministerie heeft verschillende taken, zoals het opsporen
van strafbare feiten.
Volgens tekst 9 heeft het Openbaar Ministerie een andere taak niet goed
vervuld.
Welke taak is dat?
tekst 10
Veroordeeld De rechtbank heeft B.U. veroordeeld tot tbs met dwangverpleging voor het doden van zijn zus en een oud-minister. Het Openbaar Ministerie had naast tbs ook een celstraf van acht jaar geëist. De familie van…

Veroordeeld De rechtbank heeft B.U. veroordeeld tot tbs met dwangverpleging voor het doden van zijn zus en een oud-minister. Het Openbaar Ministerie had naast tbs ook een celstraf van acht jaar geëist. De familie van B.U. noemt de uitspraak een “forse domper” en hoopt op een hoger beroep. Familieleden schrijven in een verklaring dat zij het onwaarschijnlijk vinden dat B.U. volledig ontoerekeningsvatbaar zou zijn toen hij twee zeer geliefde mensen op gewelddadige manier doodde. Volgens hen ontloopt B.U. met alleen tbs zijn verdiende straf.

naar: www.nrc.nl van 13 april 2016
162p
Hieronder staat een aantal beweringen naar aanleiding van tekst 10.
Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.
1 De familie van de dader vindt dat het doel vergelding bereikt is met de
veroordeling.
2 Het belangrijkste doel dat de rechtbank met de veroordeling zal
hebben gehad, is genoegdoening aan de slachtoffers.
3 Het Openbaar Ministerie heeft een hoofdstraf en een maatregel geëist.
4 Uit het vonnis blijkt dat de rechtbank de dader gestraft heeft omdat hij
verantwoordelijk wordt gehouden voor zijn daad.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 = …
2 = …
3 = …
4 = …
afbeelding 1
figuur bij de opgave
Bekijk afbeelding 1.
171p
Onder aan afbeelding 1 staat dat je de tips kunt lezen op een website. De
naam van de website waar je de tips kunt lezen, is weggelaten. Deze
naam geeft het onderwerp van afbeelding 1 weer.
Wat is de naam van de website?
A geenrepressie.nl
B iedereenrechtszekerheid.nl
C stopheling.nl
D tegeneigenrichting.nl
181p
Er zijn in Nederland verschillende rechterlijke instanties, zoals de
rechtbank.
Wat is de hoogste rechterlijke instantie?

opgave 2Politiek en beleid

tekst 11 naar: radar.avrotros.nl van 25 maart 2015
Welke officiële instantie neemt de klachten uit tekst 11 in behandeling? A de civiele sector van de rechtbank B de Nationale Ombudsman C de Tweede Kamer D het ministerie van Financiën tekst 12 naar: www.dichtbij.nl van 25 september 2015
Wat moet op de puntjes in tekst 12 worden ingevuld? A burgemeester B commissaris van de Koning C gemeenteraadslid D wethouder
tekst 13 naar: www.telegraaf.nl van 27 oktober 2015
Wat moet op de puntjes in tekst 13 worden ingevuld? A amendement B initiatiefwet C interpellatie D motie
Hieronder staat een aantal beweringen over ambtenaren. • Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is. 1 Ambtenaren hebben invloed op de formulering van wetten. 2 Ambtenaren hebben invloed op de uitvoering van wetten. 3 Een huisarts is een voorbeeld van een ambtenaar. 4 Na de verkiezingen…

Hieronder staat een aantal beweringen over ambtenaren. • Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is. 1 Ambtenaren hebben invloed op de formulering van wetten. 2 Ambtenaren hebben invloed op de uitvoering van wetten. 3 Een huisarts is een voorbeeld van een ambtenaar. 4 Na de verkiezingen worden de ambtenaren op een ministerie vervangen door nieuwe ambtenaren. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. 1 = … 2 = … 3 = … 4 = …

tekst 14 naar: d66.nl van 2 februari 2016
Welke bestuurders zijn op de puntjes in tekst 14 weggelaten? bij (1) A commissaris van de Koning B gedeputeerde C gemeenteraadslid D minister-president E Provinciale Statenlid
Bij welk uitgangspunt past het standpunt van D66 in tekst 14? A democratisering van de politiek B deregulering C particulier initiatief D vermindering van de bureaucratie
tekst 15 naar: www.vnl.nu van 2 februari 2016
Welke belangrijke pijler van de Europese Unie moet op de puntjes in tekst 15 worden ingevuld? A een gemeenschappelijk buitenlands beleid B bestrijding van criminaliteit C economische samenwerking D een gemeenschappelijk integratiebeleid E een gemeenschappelijke munt Zie tekst 15.
De politieke partij VNL is in 2014 opgericht. Bij welk kenmerk van een parlementaire democratie past de oprichting van de politieke partij VNL? bij het kenmerk dat A de bevoegdheden van bestuurders zijn vastgelegd in de Grondwet B er geheime verkiezingen zijn C er grondrechten zijn D er sprake is…

De politieke partij VNL is in 2014 opgericht. Bij welk kenmerk van een parlementaire democratie past de oprichting van de politieke partij VNL? bij het kenmerk dat A de bevoegdheden van bestuurders zijn vastgelegd in de Grondwet B er geheime verkiezingen zijn C er grondrechten zijn D er sprake is van een machtenscheiding

Bij welke politieke stroming is VNL op basis van tekst 15 het best in te delen? A de christendemocratische stroming B de liberale stroming C de rechts-extremistische stroming D de sociaaldemocratische stroming
opgave als beeld van het examen
Hieronder staan verschillende Europese instellingen. 1 de Europese Commissie 2 de Raad van de Europese Unie 3 het Europees Hof van Justitie 4 het Europees Parlement • Welke van deze instellingen hebben als taak wetsvoorstellen goed te keuren? Kies twee nummers uit bovenstaand rijtje. tekst 16 naar:…

Hieronder staan verschillende Europese instellingen. 1 de Europese Commissie 2 de Raad van de Europese Unie 3 het Europees Hof van Justitie 4 het Europees Parlement • Welke van deze instellingen hebben als taak wetsvoorstellen goed te keuren? Kies twee nummers uit bovenstaand rijtje. tekst 16 naar: www.ad.nl van 1 maart 2016

Het politieke besluitvormingsproces verloopt in een aantal fasen. In welke fase is de besluitvorming over de Mediawet in tekst 16 blijven steken? A fase 1: noemen van wensen / het (h)erkennen van het probleem als politiek probleem B fase 2: vergelijken of afwegen van wensen of behoeften: de…

Het politieke besluitvormingsproces verloopt in een aantal fasen. In welke fase is de besluitvorming over de Mediawet in tekst 16 blijven steken? A fase 1: noemen van wensen / het (h)erkennen van het probleem als politiek probleem B fase 2: vergelijken of afwegen van wensen of behoeften: de politiek komt met oplossingen C fase 3: het nemen van besluiten D fase 4: het uitvoeren van besluiten Zie tekst 16.

Waarom komt de Eerste Kamer niet zelf met een aanpassing van de Mediawet? A omdat alleen de regering wetten mag aanpassen B omdat alleen de Tweede Kamer het recht van initiatief heeft C omdat de Eerste Kamer geen recht van amendement heeft D omdat in de Eerste Kamer blijkbaar geen steun voor de…

Waarom komt de Eerste Kamer niet zelf met een aanpassing van de Mediawet? A omdat alleen de regering wetten mag aanpassen B omdat alleen de Tweede Kamer het recht van initiatief heeft C omdat de Eerste Kamer geen recht van amendement heeft D omdat in de Eerste Kamer blijkbaar geen steun voor de aanpassing is Zie tekst 16.

Waarom kan het zo zijn dat in de Tweede Kamer wel een meerderheid voor de wet was en in de Eerste Kamer niet? A omdat de Eerste Kamer minder zetels heeft dan de Tweede Kamer B omdat de Tweede Kamer ook de controlerende macht heeft en de Eerste Kamer niet C omdat in de Eerste Kamer de zetels anders…

Waarom kan het zo zijn dat in de Tweede Kamer wel een meerderheid voor de wet was en in de Eerste Kamer niet? A omdat de Eerste Kamer minder zetels heeft dan de Tweede Kamer B omdat de Tweede Kamer ook de controlerende macht heeft en de Eerste Kamer niet C omdat in de Eerste Kamer de zetels anders over de partijen verdeeld waren dan in de Tweede Kamer D omdat in de Eerste Kamer ook ministers zaten

tekst 17 naar: het verkiezingsprogramma 2012-2017 van een Nederlandse politieke partij
Van welke politieke partij is tekst 17 afkomstig? A CDA B D66 C GroenLinks D PVV tekst 18 naar: de kernvisie van een politieke partij
Tekst 18 is afkomstig uit een document waarin de kernvisie van een politieke partij is opgeschreven. • Tot welke politieke stroming behoort deze politieke partij?
opgave als beeld van het examen
Hieronder staat een aantal kenmerken en rollen van politieke partijen. 1 Ze brengen hun ideeën onder de aandacht van de burgers. 2 Ze leveren mensen voor politieke functies. 3 Ze nemen soms standpunten over van maatschappelijke groeperingen. 4 Ze zijn als coalitiepartij medeverantwoordelijk voor…

Hieronder staat een aantal kenmerken en rollen van politieke partijen. 1 Ze brengen hun ideeën onder de aandacht van de burgers. 2 Ze leveren mensen voor politieke functies. 3 Ze nemen soms standpunten over van maatschappelijke groeperingen. 4 Ze zijn als coalitiepartij medeverantwoordelijk voor het regeerakkoord. • Welke twee kenmerken of rollen blijken uit tekst 18? Kies twee nummers uit bovenstaand rijtje.

opgave 3Analyse maatschappelijk vraagstuk: werkstress

Bij de beantwoording van de vragen 35 tot en met 45 maak je gebruik van
de teksten 1 tot en met 6 van het bronnenboekje.
Lees tekst 1.
351p
Minister Asscher heeft de campagne Check je Werkstress gestart.
Er zijn verschillende theorieën over de beïnvloeding van mensen door de
massamedia. Stel dat bij het opzetten van de campagne is uitgegaan van
de multi-step-flow theorie.
Uit welke regels van tekst 1 blijkt dit dan?
A regels 8-9 (“Asscher … geschreven.”)
B regels 10-12 (“Minister Asscher … aan te pakken.”)
C regels 14-16 (“Deze campagne … werkvloer.”)
D regels 18-19 (“Onder anderen … werkstress.”)
Lees tekst 2.
362p
Uit tekst 2 zijn waarden af te leiden op basis waarvan minister Asscher
werkstress wil aanpakken.
Welke waarden blijken uit tekst 2? Noem twee waarden.
Zie tekst 2.
372p
Een maatschappelijk vraagstuk kun je vanuit verschillende invalshoeken
bekijken, waaronder de politiek-juridische invalshoek en de veranderings-
en vergelijkende invalshoek. In tekst 2 zijn twee andere invalshoeken te
herkennen.
Welke andere invalshoek komt vooral naar voren in de regels 1-6
en welke vooral in de regels 8-11?
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Regels 1-6: de … invalshoek
Regels 8-11: de … invalshoek
Zie tekst 1 en tekst 2.
384p
Werkstress is een maatschappelijk vraagstuk. Een maatschappelijk
vraagstuk heeft een aantal kenmerken. Een kenmerk is dat het vraagstuk
de aandacht krijgt van de media.
Noem twee andere kenmerken van een maatschappelijk vraagstuk die
in tekst 1 of 2 naar voren komen en geef bij elk kenmerk een citaat uit
tekst 1 of 2 dat betrekking heeft op het kenmerk.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Kenmerk 1: …
Citaat uit tekst … bij dit kenmerk: …
Kenmerk 2: …
Citaat uit tekst … bij dit kenmerk: …
Zie tekst 2.
391p
Kun je uit tekst 2 afleiden of Asscher, toen hij het interview gaf, lid was
van een coalitiepartij of van een oppositiepartij? Geef een verklaring voor
je antwoord.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Ja, Asscher was lid van een … (kies uit: coalitiepartij/oppositiepartij), want
uit tekst 2 blijkt …
of
Nee, dat kun je niet weten, want …
Lees tekst 3.
402p
LIA is een belangengroep. Een kenmerk van belangengroepen is dat ze
bepaalde belangen nastreven.
Noem een ander kenmerk van belangengroepen en geef aan waarom
LIA in tekst 3 daaraan voldoet.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Kenmerk: …
LIA in tekst 3 voldoet daaraan, omdat …
Zie tekst 3.
412p
Uit tekst 3 blijkt dat belangengroep LIA de beschikking heeft over een
aantal machtsmiddelen om haar doel te bereiken.
Noem twee van deze machtsmiddelen.
Lees tekst 4.
421p
Teksten kunnen in meer of mindere mate objectief of subjectief zijn. In
tekst 4 lees je reacties van vier personen op de stelling ‘Mijn werkstress is
het afgelopen jaar gestegen!’.
Wie is in zijn reactie het meest objectief?
A Benno
B Franҫois
C Huub
D Paul
Lees tekst 5.
432p
Tekst 5 stond in het dagblad Metro als onderdeel van de campagne
Check je Werkstress.
Massamedia kunnen verschillende functies hebben, waaronder de
amuserende functie.
Leg uit welke twee andere functies van de massamedia tekst 5 kan
vervullen.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
1 De … functie, want …
2 De … functie, want …
Lees tekst 6.
441p
Maatschappelijke vraagstukken kun je vanuit verschillende invalshoeken
bekijken.
Formuleer vanuit de veranderings- en vergelijkende invalshoek een
vraag waarop het antwoord in tekst 6 staat.
452p
Stel, je hebt een eigen bedrijf en bent dus werkgever. Als werkgever heb
je bepaalde belangen.
Ben jij als werkgever voor het verbieden of voor het toestaan van
werkmail na zes uur? Geef een argument voor je mening en verwijs
daarbij naar een gegeven uit het bronnenboekje. Geef daarnaast aan
welk belang jij als werkgever bij jouw keuze hebt.
Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan.
Ik ben voor het verbieden van werkmail na zes uur, want … (geef
argument en tekstverwijzing)
Het verbieden is in mijn belang, want …
of
Ik ben voor het toestaan van werkmail na zes uur, want … (geef
argument en tekstverwijzing)
Het toestaan is in mijn belang, want …
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.