bronnen

Eindexamen bedrijfseconomie vwo 2021, tijdvak 3

opgave 1Opgave 1

Ziekenhuizen hebben grote moeite met het aantrekken én het in dienst
houden van personeel. Er heerst krapte op de arbeidsmarkt voor
verpleegkundigen. Daardoor zien veel ziekenhuizen zich steeds vaker
genoodzaakt om verpleegkundigen als zzp’ers in te huren.
12p
Noem voor een organisatie in het algemeen twee nadelen van het inhuren
van zzp’ers ten opzichte van personeel in loondienst.
Licht het antwoord toe.
Het Carolus Universitair Medisch Centrum (CarolusUMC) geeft er de
voorkeur aan om personeel aan te nemen met een dienstverband voor
onbepaalde tijd. Voor het aantrekken hiervan heeft het een zogenaamde
headhunter, een extern bureau, ingehuurd. Het inhuren van een
headhunter brengt flinke kosten met zich mee.
22p
Noem een voordeel en een ander nadeel voor het CarolusUMC van het
werken met een headhunter in plaats van het zelf aantrekken van
personeel.
In samenspraak met het CarolusUMC plaatst de headhunter
onderstaande personeelsadvertentie voor een anesthesiemedewerker
voor de afdeling Operatiekamers.
Persoonlijke zorg vraagt een zorgzaam persoon. Persoonlijke zorg is een kernwaarde van het CarolusUMC. Iedereen die betrokken is bij het CarolusUMC houdt hier continu rekening mee, zowel in aandacht voor onze…

Persoonlijke zorg vraagt een zorgzaam persoon. Persoonlijke zorg is een kernwaarde van het CarolusUMC. Iedereen die betrokken is bij het CarolusUMC houdt hier continu rekening mee, zowel in aandacht voor onze cliënten als in aandacht voor ons personeel. Functieomschrijving Je begeleidt cliënten persoonlijk naar en door de anesthesie. Je werkt in teamverband en stuurt een team aan. Je bent actief betrokken bij opleiding van studenten. Arbeidsvoorwaarden Direct een contract voor onbepaalde tijd. Afhankelijk van kennis en ervaring vindt inschaling plaats in schaal 9. Wij bieden nieuwe medewerkers van het CarolusUMC de mogelijkheid van woonruimte voor maximaal 1 jaar, totdat ze zelf iets anders hebben gevonden. CarolusUMC heeft voor het hele personeel een collectieve aansprakelijkheidsverzekering afgesloten.

Emma is op zoek naar een nieuwe baan, leest de advertentie en vraagt
zich af hoe de kernwaarde ‘persoonlijke zorg voor het personeel’
waargemaakt kan worden in een grote en hiërarchische organisatie als
een academisch ziekenhuis.
31p
Geef een reden waarom de kernwaarde ‘persoonlijke zorg voor het
personeel’ in een grote en hiërarchische organisatie als een academisch
ziekenhuis mogelijk moeilijk waar te maken is.
Een onderdeel van het personeelsbeleid is het personeel de mogelijkheid
te bieden om zich professioneel te ontwikkelen.
42p
Geef aan hoe uit bovenstaande personeelsadvertentie blijkt dat er bij het
CarolusUMC sprake is van de mogelijkheid tot professionele ontwikkeling.
Licht het antwoord toe.
Emma leest ook dat CarolusUMC een collectieve
aansprakelijkheidsverzekering voor het personeel heeft afgesloten.
52p
Is er bij een aansprakelijkheidsverzekering sprake van een
schadeverzekering of van een levensverzekering? Licht het antwoord toe.

opgave 2Opgave 2

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4.
In deze opgave is het btw-tarief 21%.
figuur bij de opgave
Chris Wagenaar is directeur en enige aandeelhouder van Wagenaar bv,
dat hij in 2010 heeft opgericht. Wagenaar bezit een grote loods waarin
webshops magazijn- en opslagruimte kunnen huren om hun voorraden
extern op te slaan.
In 2015 heeft Wagenaar zijn bedrijfsmodel aangepast: webshops kunnen
nu hun gehele orderafhandeling aan Wagenaar uitbesteden. Dit wordt
e-fulfillment genoemd (zie informatiebron 1). Uit informatiebron 1 blijkt dat
het ondernemersgedrag van Wagenaar sinds 2015 kenmerken heeft van
effectuation.
62p
Noem twee gegevens uit informatiebron 1 die aantonen dat het
ondernemersgedrag van Wagenaar sinds 2015 kenmerken heeft van
effectuation. Licht je antwoorden toe.
Onderdeel van dit nieuwe bedrijfsmodel is dat Wagenaar zijn klanten de
mogelijkheid biedt om hun voorraden off-balance te halen en op te nemen
op de balans van Wagenaar.
72p
Geef een financieel voordeel voor Wagenaars klanten om hun voorraden
off-balance te halen. Motiveer het antwoord.
In de periode 2015 tot en met 2020 pakt het nieuwe bedrijfsmodel van
Wagenaar goed uit. Wel blijkt er uit de analyse van de resultaten over
2020 een groot verschil te zijn tussen het voorcalculatorische en
nacalculatorische resultaat (zie informatiebron 2). Dit wordt grotendeels
veroorzaakt door een nadelig budgetresultaat op de loonkosten van de
orderpickers bij Wagenaar. Hiervoor zijn twee oorzaken:
− de loonkosten per uur
− het aantal minuten per orderpick.
83p
Welke van deze twee oorzaken heeft de grootste invloed op het nadelige
budgetresultaat op de loonkosten van de orderpickers?
Motiveer het antwoord met behulp van een berekening van het
efficiencyresultaat en een berekening van het prijsresultaat van de
loonkosten van de orderpickers (zie formuleblad).
Geef per resultaat aan of het een voordelig of een nadelig resultaat
betreft.
De oorzaak van dit efficiency- en prijsresultaat is volgens Wagenaar het
feit dat er een grote krapte op de arbeidsmarkt is (weinig werklozen en
veel openstaande vacatures).
92p
Leg uit dat de krapte op de arbeidsmarkt een oorzaak kan zijn van het
berekende efficiency- en prijsresultaat van de loonkosten van de
orderpickers van Wagenaar. Betrek in het antwoord beide resultaten.
Om de prestaties van de orderpickers over een jaar te meten, hanteert
Wagenaar de gerealiseerde loonkosten van de orderpickers per order.
102p
Leg uit dat de gerealiseerde loonkosten van de orderpicker per order een
prestatie-indicator (PI) betreffen en geen kritische succesfactor (KSF).
Betrek in het antwoord zowel PI als KSF.
Wagenaar heeft als doel gesteld dat de uitkomst van deze PI maximaal
€ 1,50 mag zijn. Over 2020 was dit afgerond € 2,41.
Het grote verschil tussen de voor- en nacalculatorische loonkosten van de
orderpickers én het niet behalen van de gewenste KPI over 2020 zijn voor
Wagenaar aanleiding om een plan op te stellen dat per 1 januari 2021
moet worden uitgevoerd:
a investeren in en financiering van een semi-automatisch
orderpicksysteem met bijbehorende software (zie informatiebron 4) om
het totale aantal benodigde fte te verminderen.
én
b een aantal orderpickers voor onbepaalde tijd in dienst nemen en
daardoor goedkopere orderpickers (uitzendkrachten) dagelijks inhuren
via het uitzendbureau (zie informatiebron 3)
Wagenaar zal het plan per 1 januari 2021 uitvoeren indien door het plan:
− de gewenste waarde van de PI over 2021 naar verwachting wordt
behaald
én
− de verwachte afname van de loonkosten over 2021 van de
orderpickers groter is dan de verwachte toename van de overige
bedrijfskosten en financieringskosten over 2021.
Behalen PI 2021
Wagenaar zal een minimumaantal fte aan orderpickers voor onbepaalde
tijd in dienst nemen. Dit aantal wordt bepaald door het aantal verwachte
orders op de minst drukke dag van de week.
112p
Bereken het verwachte minimumaantal fte aan orderpickers voor
onbepaalde tijd per week over 2021 (zie informatiebron 3).
Dit minimumaantal orderpickers is elke dag in de week volledig inzetbaar
om orders te picken. Indien meer orderpickers op een bepaalde dag nodig
zijn, zullen voor die dag uitzendkrachten worden ingehuurd via het eerder
genoemde uitzendbureau. Ga voor de berekening van het aantal
uitzendkrachten uit van het gemiddelde aantal orders per week.
123p
Toon aan dat aan de gewenste PI van € 1,50 over 2021 zal worden
voldaan (zie informatiebron 3).
Verwachte toename interestkosten en afschrijvingskosten
133p
Bereken de verwachte toename van de interestkosten over 2021 als
gevolg van het plan van Wagenaar (zie informatiebron 4).
De investeringen in het semi-automatisch orderpicksysteem en de
software leiden tot een toename van de afschrijvingskosten.
142p
Bereken de verwachte toename van de afschrijvingskosten over 2021 als
gevolg van het plan van Wagenaar (zie informatiebron 4).
Conclusie
153p
Zal Wagenaar het plan per 1 januari 2021 uitvoeren? Motiveer het
antwoord met behulp van een berekening.

opgave 3Opgave 3

Op het Cornelis Lyceum in Kerkrade gaan de leerlingen van de zesde klas
elk jaar in de eerste week van november op examenreis. De reis wordt
jaarlijks door de school ingekocht bij LOTTRAVEL.
figuur bij de opgave
De school betaalt de prijs van de reis (reissom) per leerling aan
LOTTRAVEL. De hoogte van deze reissom per leerling verandert elk jaar.
jaar 2017 2018 2019 2020 2021 indexcijfer reissom per leerling 98,68 102,37 101,32   107,89 reissom per leerling in euro’s 375,00 389,00 385,00   (vraag 16)
161p
Bereken de reissom per leerling in 2021. Rond af op hele euro’s.
De leerlingen, die in augustus 2019 in vwo 4 zijn gestart, zijn in 2021 op
examenreis geweest. Voor deze reis ontvangt de school Europese
subsidie. Hiermee kan een deel van de reissom betaald worden. Het
grootste deel wordt betaald door de leerlingen zelf.
− De totale reissom (aantal leerlingen x antwoord op vraag 16) is door
de school op 1 november 2021 aan LOTTRAVEL overgemaakt.
− Met ingang van 31 augustus 2019 hebben de leerlingen elke maand
op de laatste dag van de maand € 10 op een speciaal voor deze reis
geopende spaarrekening gestort. De laatste stortingen vonden plaats
op 31 oktober 2021. De spaarrekening vergoedde maandelijks 0,15%
samengestelde interest, die steeds op de laatste dag van de maand
werd bijgeschreven.
− Op dezelfde spaarrekening is op 1 september 2020 door de school uit
de subsidiepot een bedrag bijgestort, zodat op 1 november 2021 exact
de betaling aan LOTTRAVEL gedaan kon worden.
172p
Bereken per leerling de eindwaarde per 1 november 2021 van de
maandelijkse stortingen door een leerling (zie formuleblad).
Er zijn 56 leerlingen die in 2019 begonnen zijn met sparen en in 2021 zijn
meegegaan op examenreis. Doubleurs en instromers worden buiten
beschouwing gelaten.
182p
Bereken het bedrag dat de school op 1 september 2020 op de
spaarrekening heeft bijgestort.
Tijdens de examenreis blijkt dat het hotel waarin de leerlingen zouden
overnachten, is overboekt: veel kamers waren dubbel verhuurd, waardoor
er moest worden uitgeweken naar een ander hotel. De serviceafdeling
van LOTTRAVEL heeft dit alles tot tevredenheid van de school geregeld.
191p
Tot welke P van de marketingmix van LOTTRAVEL behoort deze
geleverde service?

opgave 4Opgave 4

In deze opgave wordt gerekend met twee verschillende btw-tarieven.
figuur bij de opgave
Patty heeft een kapperszaak in Hellevoetsluis met als rechtsvorm
eenmanszaak: Patkap. Samen met haar personeel verkoopt ze
− knipbehandelingen (vallend onder het btw-tarief van 9%)
− bijzondere behandelingen zoals kleuren, permanenten en
trouwkapsels (vallend onder het btw-tarief van 9%)
− een klein assortiment aan kappersproducten zoals shampoo, haargel
en haarlak (vallend onder het btw-tarief van 21%).
Alle verkopen worden door de klanten altijd direct betaald.
Voor de knipbehandelingen segmenteert Patty de klanten in drie groepen
met voor elke groep een aparte consumentenprijs (inclusief btw). Deze
groepen zijn hieronder weergegeven in combinatie met de verwachte
afzet en de verwachte ontvangsten uit verkopen over het jaar 2021.
marktsegment knipbehandelingen consumentenprijs verwachte afzet in 2021 verwachte ontvangsten uit verkopen in 2021 dames € 29 3.000 …….. heren € 26   € 57.200 kinderen (tot en met 12 jaar) € 18   € 15.300
201p
Bereken het bedrag met betrekking tot de verkoop van knipbehandelingen
dat Patty opneemt in de exploitatiebegroting over 2021.
Met betrekking tot de verwachte in- en verkopen van kappersproducten
over 2021 is gegeven:
kwartaal (2021) inkopen (inclusief btw) verkopen (inclusief btw) balanswaarde voorraad aan het begin van het kwartaal balanswaarde voorraad aan het eind van het kwartaal eerste kwartaal € 900 € 1.647 € 1.200 € 1.000 tweede kwartaal € 800 € 1.553 € 1.000 € 1.500 derde kwartaal € 950 € 1.275 € 1.500 €

kwartaal (2021) inkopen (inclusief btw) verkopen (inclusief btw) balanswaarde voorraad aan het begin van het kwartaal balanswaarde voorraad aan het eind van het kwartaal eerste kwartaal € 900 € 1.647 € 1.200 € 1.000 tweede kwartaal € 800 € 1.553 € 1.000 € 1.500 derde kwartaal € 950 € 1.275 € 1.500 € 1.300 vierde kwartaal € 875 € 1.619 € 1.300 € 1.400

212p
Bereken de verwachte inkoopwaarde van de omzet van kappersproducten
in 2021.
Aan de verkopen van kappersproducten worden over 2021 in totaal € 600
overige kosten toegerekend.
222p
Bereken de bijdrage van de verkopen van kappersproducten aan het
totale bedrijfsresultaat van Patkap over 2021. Geef aan of het een
voordelige of een nadelige bijdrage betreft.

opgave 5Opgave 5

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 5 en 6.
In deze opgave blijft de btw buiten beschouwing.
Schavuyt bv is een onderneming (moedermaatschappij) met twee divisies
(dochterondernemingen): Motormuis bv en Das Boot bv.
− Motormuis bv: in- en verkoper van motoren voor boten, gevestigd in
België. Motormuis verkoopt haar motoren aan Das Boot en aan
externe afnemers.
− Das Boot bv: verkoper van complete boten met motoren, gevestigd in
Zwitserland. Das Boot koopt de motoren in bij Motormuis en eventueel
bij een externe leverancier.
De relaties van bovengenoemde ondernemingen zien er schematisch als
volgt uit:
figuur bij de opgave
In informatiebron 5 staan gegevens met betrekking tot de verwachte
kosten voor Motormuis over het jaar 2021.
232p
Bereken op basis van informatiebron 5 de verwachte variabele kosten per
motor in 2021 voor Motormuis.
Het aantal motoren dat Motormuis in 2021 verwacht te kunnen verkopen
aan externe afnemers is afhankelijk van de verkoopprijs (zie
informatiebron 6).
Voor de start van het jaar 2021 bepaalt moedermaatschappij Schavuyt de
interne verrekenprijs (transfer price), waartegen Motormuis motoren aan
Das Boot levert.
Bij het vaststellen van deze transfer price zijn er principeafspraken over
de minimum- en de maximum transfer price:
− De minimum transfer price: de totale omzet van de 900 verkochte
motoren mag voor Motormuis bij (deels) interne levering aan Das Boot
niet lager zijn dan wanneer de 900 motoren allemaal extern worden
geleverd.
− De maximum transfer price: de prijs die Das Boot moet betalen aan
een externe leverancier (€ 750).
De financieel directeur van Schavuyt stelt dat het voor Schavuyt fiscaal
het meest gunstig is indien er wordt gekozen voor een zo laag mogelijke
transfer price.
242p
Beargumenteer de stelling van de financieel directeur met behulp van
informatiebron 6.
Schavuyt bepaalt dat Motormuis in 2021 in totaal 180 motoren moet
leveren aan Das Boot voor de minimum transfer price: dit betekent dat
Motormuis niet het maximum van 900 motoren aan externe klanten kan
verkopen.
252p
Bereken de transfer price per motor in 2021.
Nu de transfer price is bepaald, rekent de financieel directeur van
Schavuyt uit wat het totale resultaat, na aftrek van
vennootschapsbelasting, voor de moedermaatschappij is. Dit is de som
van de afzonderlijke resultaten na vennootschapsbelasting van Motormuis
en Das Boot.
264p
Bereken het verwachte totale resultaat na aftrek van
vennootschapsbelasting voor Schavuyt over 2021. Geef aan of het een
voordelig of een nadelig resultaat betreft.

opgave 6Opgave 6

Sensios nv is een ijzerwarenhandel. In het streven naar een financieel
gezonde organisatie wil Sensios onder andere de liquiditeitspositie op
orde hebben. Sensios bepaalt elke eerste dag van het kwartaal de
liquiditeitspositie met behulp van de quick ratio (vlottende activa inclusief
liquide middelen en exclusief voorraden / kort vreemd vermogen). Het
uitgangspunt is dat deze niet lager mag zijn dan 0,9 en niet hoger mag
zijn dan 1,4.
Afhankelijk van de hoogte van de quick ratio kunnen er drie situaties
ontstaan:
quick ratio op eerste dag van het kwartaal directe maatregel op eerste dag van het kwartaal direct resultaat van de maatregel < 0,9 verbeteren liquiditeit quick ratio moet stijgen tot 0,9 0,9 > 1,4 geen acties niet van toepassing > 1,4 verlagen liquiditeit quick ratio moet dalen tot 1,4
Te lage quick ratio
Per 1 april 2020 is de quick ratio van Sensios 0,76. Om de
liquiditeitspositie te verbeteren, heeft de controller van Sensios een aantal
maatregelen voorgesteld:
a verkoop van de aanwezige voorraad onder de balanswaarde
b aflossing op de obligatielening, met geld verkregen door een
aandelenemissie boven pari
c verkoop van effecten
De financieel directeur vraagt zich af of de maatregelen werkelijk leiden
tot een verbetering van de liquiditeit, gemeten door de quick ratio.
273puitwerkbijlage
Geef van elk van de bovenstaande drie maatregelen a, b en c aan of die
zal leiden tot een verbetering van de quick ratio. Motiveer de antwoorden.
Betrek in het antwoord zowel het teller- als het noemereffect van de quick
ratio.
Vul de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in.
Te hoge quick ratio
Een jaar later is de liquiditeitspositie van Sensios, mede door stijging van
de verkopen, behoorlijk verbeterd. Op basis van de balans van Sensios
per 1 april 2021 valt te berekenen dat de quick ratio boven de 1,4 ligt.
debet 1 april 2021 2021 (getallen x € 1.000) credit Onroerend goed 4.925 Aandelenkapitaal 1.400 Inventaris 670 Agioreserve 1.253 Effecten 91 Overige reserves 600 Voorraden 85 Resultaat 163 Debiteuren 212 Voorzieningen 480 Liquide middelen 153 Obligatielening 2.000     Crediteuren 145     Rekening-co

debet 1 april 2021 2021 (getallen x € 1.000) credit Onroerend goed 4.925 Aandelenkapitaal 1.400 Inventaris 670 Agioreserve 1.253 Effecten 91 Overige reserves 600 Voorraden 85 Resultaat 163 Debiteuren 212 Voorzieningen 480 Liquide middelen 153 Obligatielening 2.000     Crediteuren 145     Rekening-courantkrediet 35     Te betalen belastingen 60           6.136   6.136

Verder is gegeven
− De nominale waarde van een aandeel is € 200.
− De beurskoers van een aandeel per 1 april 2021 is € 500.
Sensios wil op 1 april 2021 de quick ratio gaan verlagen tot de maximaal
gewenste hoogte van 1,4.
282p
Geef een reden waarom Sensios een maximum stelt aan de hoogte van
de quick ratio. Motiveer het antwoord.
Om de quick ratio tot 1,4 te verlagen, besluit Sensios tot het terugkopen
van een deel van de eigen aandelen tegen de beurskoers per 1 april
2021. Sensios gebruikt hiervoor de aanwezige liquide middelen.
293p
Bereken hoeveel eigen aandelen hiervoor worden teruggekocht.
Het terugkopen van eigen aandelen door Sensios heeft positieve
gevolgen voor de aandeelhouders van Sensios.
302p
Noem een positief gevolg voor de aandeelhouders van Sensios die hun
aandelen behouden. Motiveer het antwoord.