bronnen

Eindexamen bedrijfseconomie vwo 2023, tijdvak 1

opgave 1Opgave 1

Johanna de Jongh is na de geboorte van haar dochter op het idee
gekomen haarclipjes voor peuters te maken. Daarvoor wil ze zich, naast
haar werk als logopediste, als eigenaar van een eenmanszaak Clip & Go
inschrijven bij de Kamer van Koophandel. Daar krijgt ze het advies om
een SWOT-analyse op te stellen om op die manier de kansen op succes
van haar onderneming te vergroten. Ze heeft onderstaande kenmerken
van haar bedrijf geformuleerd:
a Clip & Go kan de haarclipjes goedkoper verkopen dan de concurrent,
omdat Johanna vooralsnog genoegen neemt met een lagere
winstmarge.
b Clip & Go gaat op korte termijn ook (kinder)kappers benaderen om
de Clip & Go producten op te nemen in het assortiment van de
kapperszaken.
c De bestellingen van klanten worden alleen via PostNL bezorgd.
Klanten van Clip & Go kunnen alleen online bestellingen plaatsen.
Johanna verwacht na enkele maanden de prijzen van haar haarclipjes te
kunnen verhogen. Ze blijft met haar haarclipjesprijzen wel onder die van
de concurrent.
11p
Tot welk onderdeel van het ondernemingsplan wordt een SWOT-analyse
gerekend?
Johanna heeft het “alleen online plaatsen van bestellingen” in de SWOT-
analyse onder een bedreiging (Threat, T) geplaatst.
22p
Leg uit dat dit niet correct is en leg uit onder welk onderdeel van de
SWOT-analyse dit wel geplaatst had moeten worden.
Johanna segmenteert de markt.
32p
Noem twee kenmerken van marktsegmentatie.
41p
Leg uit welk onderdeel van de marketingmix Clip & Go gebruikt bij het
benaderen van (kinder)kappers (zie b).
52p
Welke vorm van prijspolitiek (zie a) paste Johanna direct na de oprichting
van haar onderneming toe? Verklaar het antwoord door aan te geven wat
het doel van de prijspolitiek is.
Ga verder op de volgende pagina.

opgave 2Opgave 2

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.
Jaap de Waard en zijn dochter Ineke starten samen per 1 april 2022 de
onderneming De Baddertobbe. De Baddertobbe verhuurt mobiele hottubs
(verwarmde bubbelbaden voor buiten) inclusief aanhangwagen. Het was
Ineke opgevallen dat vooral jongeren hiervoor veel belangstelling hebben
en een mobiele hottub graag mee op vakantie willen nemen.
De Baddertobbe waarvan Jaap en Ineke de eigenaren zijn, is geen
rechtspersoon.
62p
Van welke ondernemingsvorm is er sprake bij de oprichting van de
onderneming van Jaap en Ineke de Waard? Motiveer het antwoord met
twee argumenten.
In informatiebron 1 staat een aantal randvoorwaarden die Jaap en Ineke
stellen bij de oprichting van hun bedrijf. Bij het oprichten van hun
onderneming is sprake van effectuation.
72p
Noem een fase uit informatiebron 1 die hoort bij effectuation. Motiveer tot
welk kenmerk van effectuation deze randvoorwaarde hoort.
Om de investeringen van De Baddertobbe bij de oprichting – gedeeltelijk –
te kunnen financieren, neemt Jaap op 31 maart 2022 € 30.000 van zijn
groeispaarrekening op (zie informatiebron 2).
83p
Bereken het bedrag dat Jaap, na de opname van € 30.000 op
31 maart 2022, na bijschrijving van de interest, nog op de spaarrekening
heeft staan (zie formuleblad).
Uit informatiebron 3 en 4 kunnen de kosten van de verhuuractiviteit
worden bepaald. Deze kosten kunnen worden onderverdeeld in constante
en variabele kosten. De hottubs worden alleen per week verhuurd.
96puitwerkbijlage
Toon met behulp van informatiebron 3 en 4 aan dat de verhuurprijs
inclusief btw van een aanhanger met hottub € 166,38 per week is.
Vul hiervoor de uitwerkbijlage bij deze vraag volledig in.
In informatiebron 5 worden de nacalculatorische gegevens verstrekt voor
het berekenen van het gerealiseerde resultaat voor belasting over de
periode 1 april 2022 tot en met 31 maart 2023.
102p
Bereken het gerealiseerde resultaat voor belasting over de periode
1 april 2022 tot en met 31 maart 2023.
Geef aan of er sprake is van een voordelig of van een nadelig resultaat.
Jaap wil weten of zijn ingelegde vermogen in De Baddertobbe gedurende
1 april 2022 tot en met 31 maart 2023 meer rendement heeft opgeleverd
dan wanneer het bedrag op de spaarrekening was blijven staan.
Jaap berekent zijn vermogen per 31 maart 2023 en houdt daarbij rekening
met:
− de toerekening aan Jaap van het resultaat van De Baddertobbe over
de periode 1 april 2022 – 31 maart 2023. Het resultaat wordt
gelijkmatig over het jaar verkregen en toegerekend naar rato van het
ingebrachte vermogen.
− de betaling op 1 oktober 2023 van € 25.000 van de bankrekening van
de onderneming voor de aankoop van een auto voor Jaap die hij voor
privédoeleinden zal gebruiken.
112p
Bereken de omvang van het eigen vermogen van Jaap per 31 maart 2023.
Om zijn rendement te bepalen gaat Jaap als volgt te werk:
Hij bepaalt welk deel van het resultaat hem toekomt.
Daarna bepaalt hij op 1 april 2022 en op 31 maart 2023 het ongewogen
rekenkundig gemiddelde van het vermogen dat hij geïnvesteerd heeft.
123p
Bereken voor Jaap het rendement op zijn gemiddeld geïnvesteerde
vermogen.
131p
Leg uit of het door Jaap ingelegde vermogen in De Baddertobbe
gedurende 1 april 2022 tot en met 31 maart 2023 meer rendement heeft
opgeleverd dan wanneer het bedrag op een spaarrekening was blijven
staan.

opgave 3Opgave 3

De overkoepelende organisatie Zorgverzekeraars Nederland onderhandelt
namens een aantal leden, zorgverzekeraars zoals CZ, VGZ, Menzis, met
de vakbonden over een collectieve arbeidsovereenkomst voor ruim
5.500 medewerkers in de zorg.
In de onderstaande tabel is een deel van de gemaakte cao-afspraken
opgenomen.
Looptijd Deze cao geldt van 1 oktober 2020 tot en met 30 september 2021. Begrippen − Maandsalaris: het bruto(maand)salaris zoals bedoeld in de salarisschalen − Medewerker: de persoon die in dienst is van de werkgever Minimum-cao De werkgever en de medewerker kunnen afspraken maken die voor de medewe

Looptijd Deze cao geldt van 1 oktober 2020 tot en met 30 september 2021. Begrippen − Maandsalaris: het bruto(maand)salaris zoals bedoeld in de salarisschalen − Medewerker: de persoon die in dienst is van de werkgever Minimum-cao De werkgever en de medewerker kunnen afspraken maken die voor de medewerker in gunstige zin afwijken van deze cao. Arbeids- overeenkomst De medewerker ontvangt voor of bij aanvang van zijn of haar dienstverband een schriftelijke bevestiging van zijn of haar individuele arbeidsovereenkomst met de werkgever. Einde arbeids- overeenkomst De arbeidsovereenkomst eindigt van rechtswege: − bij een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd: door het verstrijken van de tijd waarvoor de overeenkomst is aangegaan − bij het bereiken van de AOW-leeftijd De arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd kan onder bepaalde voorwaarden worden beëindigd door opzegging door de medewerker of de werkgever. Arbeidsduur De voltijdmedewerker werkt (gemiddeld) 34 uur per week. Wanneer sprake is van deeltijd, geldt het evenredigheidsbeginsel. Werktijden De werktijden worden vastgelegd in een rooster voor minimaal 4 weken. De werktijd per dag is maximaal 9 uur. Voor het vaststellen van roosters met werktijden voor 7:00 uur en na 21:00 uur en voor roosters in het weekend heeft de werkgever de instemming van de Ondernemingsraad nodig. Functie- indeling De beloning van de medewerker is gebaseerd op de zwaarte van de functie. De werkgever deelt de medewerker in bij de salarisschaal die bij de functie hoort. Salaris- verhoging De brutosalarissen van een fulltime-medewerker en de salarisschalen worden per 1 oktober 2020 verhoogd met 2,5%. Vanaf deze datum gelden de volgende maandsalarissen: Functiegroep Beginsalaris (bruto) 1 € 1.998 2 € 2.013 3 € 2.024

De vriendinnen Hanneke de Jonge en Margot Rutte zijn per
1 september 2020 in loondienst getreden in de functie van administratief
medewerker bij twee verschillende zorgverzekeraars. Beide vrouwen
hebben dezelfde opleiding en ervaring. Hanneke en Margot zijn bij
aanvang van hun baan voor hun salaris ingedeeld in dezelfde
functiegroep 3, administratief medewerker, met het daarbij behorende
beginsalaris.
CZ heeft Hanneke een baan voor bepaalde tijd aangeboden voor 17 uur
per week. VGZ heeft Margot een baan aangeboden voor onbepaalde tijd
voor 24 uur per week. Beiden zijn bij aanvang van hun baan voor hun
salaris ingedeeld in functiegroep 3, administratief medewerker met het
daarbij behorende beginsalaris.
142p
Hoort de indeling van een werknemer in een functiegroep tot de
collectieve arbeidsovereenkomst of tot de individuele
arbeidsovereenkomst? Motiveer het antwoord.
Hanneke en Margot hebben verschillende arbeidsovereenkomsten. In
tegenstelling tot Hanneke kreeg Margot een arbeidsovereenkomst voor
onbepaalde tijd.
152p
Noem twee bedrijfseconomische redenen voor de werkgever om een
overeenkomst voor onbepaalde tijd aan te bieden in plaats van een
overeenkomst voor bepaalde tijd.
De werkgever kan verschillende redenen aanvoeren voor het voortijdig
beëindigen van een arbeidscontract voor onbepaalde tijd.
162p
Noem twee redenen voor een werkgever om een contract voor
onbepaalde tijd voortijdig te beëindigen.
Het maandsalaris van Margot bedroeg in september 2020 € 1.480. Zij stelt
dat dit hoger is dan wat in de cao is vermeld.
172p
Toon met een berekening aan dat Margot gelijk heeft met betrekking tot
het salaris.

opgave 4Opgave 4

De heer H. Vrieling heeft op aanraden van een beleggingsadviesbureau
een gewoon aandeel Verdonk nv gekocht. In het aankoopadvies stond dat
het aandeel op de beurs sterk is ondergewaardeerd.
Na publicatie van het jaarverslag over 2022 vraagt hij zich in januari 2023
af of hij er wel goed aan gedaan heeft om gewone aandelen
Verdonk te kopen. Om deze vraag te beantwoorden, wil hij het behaalde
rendement op zijn aandelen Verdonk bepalen. Hij gaat hierbij uit van het
dividendvoorstel over 2022 van de directie. Hij gaat hierbij uit van de
onderstaande gegevens.
debet Balans per 31 december Verdonk nv 2022 (bedragen in euro) credit Licenties 500.000 Geplaatst aandelenkapitaal 850.000 Gebouwen 1.200.000 Reserves 1.085.000 Inventaris 750.000 Resultaat 2022 na winstbelasting 50.000 Voorraden 1.075.000 3% Hypothecaire lening 680.000 Debiteuren 698.000 5% Onderh

debet Balans per 31 december Verdonk nv 2022 (bedragen in euro) credit Licenties 500.000 Geplaatst aandelenkapitaal 850.000 Gebouwen 1.200.000 Reserves 1.085.000 Inventaris 750.000 Resultaat 2022 na winstbelasting 50.000 Voorraden 1.075.000 3% Hypothecaire lening 680.000 Debiteuren 698.000 5% Onderhandse lening 800.000     Crediteuren 680.000     Bank 78.000           4.223.000   4.223.000

Toelichting op de balans
Het geplaatste aandelenkapitaal van Verdonk is als volgt verdeeld:
− preferent aandelenkapitaal
€ 250.000
− gewoon aandelenkapitaal
€ 600.000
De nominale waarde van een preferent aandeel is € 100; die van een
gewoon aandeel € 25.
Voorstel directie verdeling resultaat 2022
De directie stelt voor het resultaat over 2022 na winstbelasting als volgt te
verdelen:
− Per preferent aandeel wordt € 8 cashdividend ter beschikking gesteld;
− Per gewoon aandeel wordt € 0,50 aan dividend ter beschikking
gesteld. Hiervan wordt € 0,425 in de vorm van stockdividend en
€ 0,075 per aandeel in contanten ter beschikking gesteld;
− De rest wordt gereserveerd.
Overige gegevens
De heer Vrieling koopt op 1 januari 2022 een aandeel Verdonk voor
€ 28,75 op de beurs. Hij verkoopt dit aandeel op 31 december 2022
voor € 26,35. De dividendbelasting is 15%. De gemiddelde beurskoers
wordt berekend op basis van het ongewogen gemiddelde.
182p
Bereken de toename van de reserves van Verdonk als gevolg van de
verdeling van het resultaat van 2022.
192p
Bereken de verandering van het banksaldo van Verdonk door de betaling
van het netto cashdividend en de totale dividendbelasting.
202p
Bereken het totale beleggersrendement van de heer Vrieling op de
gewone aandelen Verdonk in 2022 op basis van de gemiddelde
beurskoers over 2022 in ten minste één decimaal.
Op de Algemene Vergadering van Aandeelhouders wordt het voorstel van
de directie om dividend beschikbaar te stellen goedgekeurd door de
Algemene Vergadering van Aandeelhouders.
211p
Noem een andere bevoegdheid van de Algemene vergadering van
Aandeelhouders dan het vaststellen van de hoogte van het dividend.
De liquiditeit op basis van de quick ratio van Verdonk is al laag en zal in
2023 nog verder dalen door het ter beschikking stellen van extra
cashdividend. Op termijn kan dit zeer negatieve gevolgen hebben voor de
aandeelhouders.
222p
Leg uit waarom de quick ratio van Verdonk daalt door het beschikbaar
stellen van cash dividend. Betrek in het antwoord zowel de teller als de
noemer.
Verdonk wil de liquiditeit op basis van de quick ratio op korte termijn
verbeteren door het aantrekken van nieuw eigen vermogen door een
openbare emissie van aandelen.
232p
Leg uit dat het aantrekken van nieuw eigen vermogen door een openbare
aandelenemissie negatieve gevolgen kan hebben voor het toekomstige
beleggersrendement van de aandeelhouders van gewone aandelen.
Betrek in het antwoord zowel de teller als de noemer.

opgave 5Opgave 5

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 en 7.
Bente is enig kind van Saar en Kees. Na de scheiding van haar ouders is
Bente opgegroeid bij haar moeder Saar en haar nieuwe partner Dawid.
Dawid heeft twee dochters (Kira en Elsa) uit een eerdere relatie. Kees
heeft na de scheiding geen nieuwe partner gevonden en geen andere
kinderen gekregen.
In januari 2020 krijgt Bente een bericht dat haar vader Kees is overleden
en dat een testament is opgemaakt waaruit blijkt dat de gehele erfenis
naar een kerkelijke stichting gaat.
Het huis van Kees heeft een WOZ-waarde1) van € 167.500. De WOZ-
waarde van een woning wordt als basis gebruikt bij erfbelasting. Het huis
is vrij van hypotheek. Verder heeft Kees nog een spaarrekening met
daarop een tegoed van € 45.000. Ondanks het testament vermoedt Bente
dat ze toch recht heeft op een deel van de erfenis.
noot 1 De Waardering Onroerende Zaken (WOZ) bepaalt de hoogte van belastingen en
gemeentelijke heffingen. De gemeente stelt de WOZ-waarde van uw huis vast aan de
hand van een taxatie.
241p
Hoe heet het gedeelte van de erfenis waarop een kind dat in een
testament is onterfd toch recht heeft?
Bente eist haar deel van de erfenis op en komt erachter dat ze de helft
krijgt van het erfdeel waar ze recht op zou hebben gehad als er geen
testament zou zijn opgemaakt.
251p
Bereken het deel van de erfenis in euro’s voor belasting waar Bente recht
op heeft.
In april 2020 ontvangt Bente dan toch een deel van de erfenis van Kees.
Ze besluit dat te delen met haar stiefzusjes Kira en Elsa. Na betaling van
de erfbelasting schenkt Bente aan ieder van haar twee zussen een derde
van het resterende bedrag van de erfenis.
264p
Bereken het totaal aan belasting dat Bente en haar stiefzusjes moeten
betalen als gevolg van haar erfenis en schenking. Gebruik hiervoor de
tarieven uit informatiebron 6.
271p
Hoe kan in zijn algemeenheid, binnen de wettelijke regels, worden
voorkomen dat er bij de schenkingen belasting moet worden betaald?
Ook Saar en Dawid zijn geschrokken van al die belastingen en nemen
contact op met de notaris. Deze komt met een tip: voorkom erfbelasting
door nu te schenken op papier (zie informatiebron 7).
Saar en Dawid hebben een vermogen van ruim € 600.000 opgebouwd en
gaan jaarlijks op 1 september een schenking op papier doen, voor het
eerst op 1 september 2020. Ze schenken jaarlijks per kind € 4.750 aan
Bente, Kira en Elsa. Alle schenkingen worden vastgelegd door de notaris
en elk jaar wordt er achteraf over het geschonken geld 6% enkelvoudige
interest betaald door de schenkers aan de ontvanger.
Kira zet de op 1 september van elk jaar ontvangen interest van de
papieren schenking op een voor dit doel geopende spaarrekening die 2%
samengestelde interest per jaar vergoedt.
282p
Bereken het bedrag dat Kira op deze spaarrekening heeft staan op
2 september 2022.

opgave 6Opgave 6

In deze opgave wordt de btw buiten beschouwing gelaten.
Bij Restaurant Chez Martine kan de gast in een gezellige omgeving
dineren. Over het vierde kwartaal van 2019 zijn voor Restaurant
Chez Martine de constante kosten gemiddeld € 35.000 per maand.
Een jaar later, in het vierde kwartaal van 2020, waren de restaurants
grotendeels gesloten vanwege overheidsmaatregelingen ter bestrijding
van Covid-19. Er mochten alleen nog diners worden afgehaald en
bezorgd. Het doel van de overheid tijdens de coronacrisis was om
bedrijven overeind te houden door een subsidie te verstrekken.
291p
Leg uit waarom de overheid alleen een subsidie verstrekte voor
compensatie van constante kosten en niet voor de variabele kosten.
De creatieve onderneemster Martine bedacht de shared-dining box voor
twee gasten. Deze box bevatte twee maaltijden exclusief drank en werd
aangeboden voor € 95. Met hulp van de overheid, die een subsidie in het
vooruitzicht stelde voor gedeeltelijke compensatie van de constante
kosten, hoopte Martine in ieder geval “break-even te spelen” in het vierde
kwartaal van 2020.
Het bedrag aan subsidie dat de overheid verstrekte, was afhankelijk van
de daling van de omzet in het vierde kwartaal 2020 vergeleken met de
omzet in het vierde kwartaal van 2019, de zogenoemde normale omzet.
Martine was benieuwd of ze met behulp van het te verwachten bedrag
aan subsidie minimaal break-even zou kunnen spelen. In haar
berekeningen voor het vierde kwartaal van 2020 ging ze verder uit van:
− De inkoopwaarde van de ingrediënten is 40% van de omzet.
− De overige variabele kosten zijn € 5,50 per shared-dining box.
− De constante kosten zijn gelijk aan die in het vierde kwartaal van
2019.
− Het subsidiebedrag per kwartaal is € 20.000.
303p
Bereken met behulp van de dekkingsbijdrage per shared-dining box
hoeveel boxen er minimaal verkocht moeten zijn in het vierde kwartaal
van 2020 om bij het verwachte subsidiebedrag break-even te spelen.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift..