bronnen

Eindexamen grieks vwo 2010, tijdvak 1

opgave 1Tekst 1 Teiresias

In de handschriften van antieke tragedies staan nooit regieaanwijzingen. Toch zijn er soms regieaanwijzingen op te maken uit de tekst.
a. Beschrijf in eigen woorden welke regieaanwijzing een regisseur tussen de regels 436 en 437 zou geven. b. Leg uit waarop deze regieaanwijzing is gebaseerd. Regel 437 τίς δέ μ ' ἐκφύει βροτῶν ; Deze vraag heeft Oedipus zich al eerder gesteld.
Beschrijf in eigen woorden naar aanleiding van welke gebeurtenis hij zich deze vraag voor het eerst stelde. Vermeld in je antwoord ook de naam van de plaats waar dit gebeurde. Baseer je antwoord op je kennis van de tragedie Oedipus Tyrannus. Regel 438
Beschrijf in eigen woorden wat Teiresias met deze uitspraak bedoelt. Betrek in je antwoord zowel φύσει als διαφθερεῖ . Regel 442 αὕτη ἡ τύχη
a. Leg uit wat Teiresias concreet met αὕτη ἡ τύχη bedoelt. b. Leg uit waarom Teiresias kan zeggen dat αὕτη ἡ τύχη de ondergang van Oedipus bewerkstelligd heeft. Regel 443 οὔ μοι μέλει
Beschrijf in eigen woorden het onderwerp van οὔ μοι μέλει . Behalve Oedipus en Teiresias staat er nog een andere persoon op het toneel.
Citeer een Grieks tekstelement uit de regels 437-446 waaruit dat blijkt. Regel 445-446 Een van de stilistische middelen waarmee Oedipus zijn ergernis onderstreept in de regels 445-446 is de antithese.
Citeer de desbetreffende Griekse tekstelementen. In de passage die voorafgaat aan Tekst 1, is de ruzie tussen Oedipus en Teiresias hoog opgelopen.
a. Formuleer in eigen woorden waarvan Oedipus Teiresias verdenkt. Baseer je antwoord op je kennis van de tragedie Oedipus Tyrannus. De woedende Oedipus wil Teiresias naar huis sturen. Maar plotseling wil hij weer naar Teiresias luisteren. b. Leg uit waardoor deze ommekeer wordt veroorzaakt. Baseer…

a. Formuleer in eigen woorden waarvan Oedipus Teiresias verdenkt. Baseer je antwoord op je kennis van de tragedie Oedipus Tyrannus. De woedende Oedipus wil Teiresias naar huis sturen. Maar plotseling wil hij weer naar Teiresias luisteren. b. Leg uit waardoor deze ommekeer wordt veroorzaakt. Baseer je antwoord op de regels 429-439. Hoewel Oedipus nu wél bereid is te luisteren, laait zijn woede opnieuw op. c. Leg uit waardoor dit wordt veroorzaakt. Baseer je antwoord op de regels 438-446.

Regel 452-456 In deze regels stelt Teiresias de situatie zoals die nu bestaat tegenover een situatie die zal komen.
Neem onderstaand schema over en schrijf hierin drie tegenstellingen op die Teiresias schetst. huidige situatie toekomstige situatie 1 1 2 2 3 3 Vergelijk de regels 449-460 ( τὸν t/m φονεύς ) met de regels 415-425. Teiresias is in de regels 449-460 qua formulering minder direct dan in de regels…

Neem onderstaand schema over en schrijf hierin drie tegenstellingen op die Teiresias schetst. huidige situatie toekomstige situatie 1 1 2 2 3 3 Vergelijk de regels 449-460 ( τὸν t/m φονεύς ) met de regels 415-425. Teiresias is in de regels 449-460 qua formulering minder direct dan in de regels 415-425.

Leg dit verschil uit. Ga bij je antwoord in op beide passages en betrek de woorden οὗτός ἐστιν ἐνθάδε (regel 451) in je antwoord. Regel 414 met wie u leeft
Op wie doelt Teiresias hiermee? Beantwoord de vraag door uit de regels 449-462 de twee desbetreffende Griekse zelfstandige naamwoorden te citeren.

opgave 2Tekst 2 Iocaste weet nog niet dat Oedipus zelf al het vermoeden heeft dat hij de

De regels 804-805 (κἀξ t/m ἠλαυνέτην) worden door A.M. van Erp Taalman Kip
als volgt vertaald:
“De dienaar die vooropliep en de oude man zelf wilden me met geweld van de
weg drijven.”
122p
a. Citeer het Griekse tekstelement waarvan ‘de dienaar die vooropliep’ de
vertaling is.
b. Leg uit welk grammaticaal gegeven heeft geleid tot de vertaling ‘wilden
De volgende passage is afkomstig uit de tragedie Oedipus van de Romeinse schrijver Seneca: “Oedipus Flankeerde een groot gezelschap de koning? Iocasta De meesten deed een wegsplitsing de verkeerde kant uit gaan.…
Deze passage wijkt op een aantal punten af van de versie van Sophocles
(Tekst 2, regel 800-813 τριπλῆς t/m ξύμπαντας).
132p
Noteer twee van deze punten en ga bij je antwoord in op zowel de versie van
Sophocles als die van Seneca.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
Uit de beschrijving in de regels 800-813 van de gebeurtenissen op de
driesprong blijkt dat Oedipus deels wel schuld treft en deels niet.
142p
a. Leg uit in hoeverre Oedipus geen schuld treft.
b. Leg uit in hoeverre Oedipus wél schuld treft.
Regel 813 κτείνω δὲ τοὺς ξύμπαντας
151p
Beschrijf in eigen woorden met welke eerdere mededeling van Iocaste deze
woorden strijdig zijn. Baseer je antwoord op je kennis van de tragedie Oedipus
Tyrannus.
Regel 821-822
Oedipus komt in de tragedie Oedipus Tyrannus op twee punten tot inzicht.
162p
a. Beschrijf in eigen woorden tot welk inzicht hij in de regels 821-822 (t/m ὤλετ')
begint te komen.
b. Beschrijf in eigen woorden tot welk inzicht hij pas later komt.
In Tekst 2 worden twee emoties bij het publiek opgeroepen.
173p
a. Noteer de namen van deze twee emoties door de desbetreffende termen van
Aristoteles te gebruiken.
b. Leg uit hoe deze emoties in deze tekst worden opgeroepen.

opgave 3Tekst 3 Iocaste vertelt hoe Oedipus terecht kwam in Corinthe

181p
Leg uit dat er in de regels 28-31 sprake is van pathos.
Regel 39-45
De rol van Laïus in de regels 39-45 is anders dan in de beschrijving van deze
situatie bij Sophocles (Tekst 2, regel 800-809).
192p
Beschrijf in eigen woorden het verschil. Ga bij je antwoord in op beide teksten.

opgave 4Tekst 4 Ch. Segal schrijft over de tragedie Oedipus Tyrannus:

Regel 3 hooggestemde verwachtingen
Regel 3-4 Het vertrouwen in het menselijk vernuft
Regel 4-5 grootheid slaat om in ellende
203p
Leg uit dat er in de tragedie Oedipus Tyrannus sprake is van:
1 hooggestemde verwachtingen
2 vertrouwen in menselijk vernuft
3 grootheid die omslaat in ellende

opgave 5Tekst 5 De tovenares Medea is ooit uit het verre Colchis met de Griekse avonturier

2138p
Bestudeer Tekst 5 met de inleiding en de aantekeningen.
38p Vertaal de regels 798 t/m 816 in het Nederlands.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.