bronnen

Eindexamen grieks vwo 2013, tijdvak 1

opgave 1Tekst 1 Kreon

Regel 346-347 als ik het land uit word gezet
11p
Citeer het Griekse tekstelement uit de regels 364-375 dat hiermee
inhoudelijk vergelijkbaar is.
Na regel 356 heeft de vertaler als regieaanwijzing ‘Kreon af’ toegevoegd.
21p
Leg uit op grond waarvan de vertaler heeft geconcludeerd dat Creon het
toneel wel moet verlaten voordat Medea begint te spreken vanaf
regel 364. Baseer je antwoord op het vervolg (regel 364-375).
Regel 359-360 waarheen t/m nood?
Medea vraagt zich in het vervolg (regel 381-391) hetzelfde af.
31p
Noteer de nummers van de regels waarin ze zich dat afvraagt.
Regel 364-365
In de regels 364 en 365 is sprake van tegengestelde gevoelens.
42p
a. Beschrijf in eigen woorden van welk gevoel sprake is in regel 364.
b. Beschrijf in eigen woorden van welk gevoel sprake is in regel 365.
Regel 366-367
In deze regels wordt het pathos van de woorden van Medea verhoogd
door het gebruik van de stilistische middelen chiasme en litotes.
52p
a. Citeer de vier Griekse tekstelementen die het chiasme vormen. Neem
het volgende schema over en vul op de plaats van de puntjes de vier
Griekse tekstelementen in: … (a) … (b) … (b) … (a).
b. Citeer het Griekse tekstelement dat de litotes vormt.
Regel 370 ἡψάμην χεροῖν
61p
Beschrijf in eigen woorden welke bedoeling Medea met dit gebaar had.
Regel 364-370
In deze regels richt Medea zich tweemaal rechtstreeks tot het koor.
72p
Citeer de twee Griekse tekstelementen waarmee Medea zich rechtstreeks
tot het koor richt.
Regel 373-374 τήνδ᾽ ἐφῆκεν ἡμέραν μεῖναί μ’
Aristoteles heeft in zijn Poetica vastgesteld dat in de meeste tragedies de
gespeelde tijd de duur van een etmaal niet overschrijdt (eenheid van tijd).
Op dit punt heeft hij echter niets dwingend voorgeschreven.
81p
Welke eenheid heeft hij wel dwingend voorgeschreven?
Regel 376 ὁδούς
In het vervolg (t/m regel 385) worden drie ὁδοί genoemd.
93p
a. Voor welke ὁδός kiest Medea uiteindelijk? Beantwoord de vraag in het
Nederlands.
b. Beschrijf in eigen woorden de twee voordelen die deze ὁδός volgens
Medea heeft tegenover de twee andere ὁδοί.
Regel 391
Deze regel wordt door Chr. Deknatel als volgt vertaald:
“dan sluw en stil de daad aan hen volbracht.”
In deze vertaling is een Grieks tekstelement met een eufemisme
weergegeven.
102p
Leg dit uit. Ga in je antwoord in op zowel het Grieks als de vertaling.
Regel 394 σφε
112p
Citeer de twee Griekse tekstelementen uit het voorafgaande
(regel 381-385) waarmee deze personen zijn aangeduid.
Regel 399
In een Nederlandse vertaling luidt deze regel:
“Dat huwelijk zal hen duur te staan komen.”
In deze vertaling is de grammaticale structuur van het Grieks niet
overgenomen.
122p
Leg dit uit met betrekking tot γάμους. Ga in je antwoord in op zowel het
Grieks als de vertaling.

opgave 2Tekst 2 Koor

Regel 760-761 dat het streven dat al uw gedachten beheerst wordt
bekroond
131p
Beschrijf in eigen woorden welk streven het koor hier bedoelt.
Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen hebt gelezen.
Regel 762-763 want als een ware edelman, Aigeus, heb ik u leren kennen
141p
Beschrijf in eigen woorden op welk gegeven deze uitspraak is gebaseerd.
Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen hebt gelezen.
Regel 764 Ἡλίου
Medea heeft een persoonlijke band met deze god.
152p
a. Beschrijf deze persoonlijke band in eigen woorden.
Aan het slot van de Medea van Euripides blijkt de persoonlijke band met
deze god van belang.
b. Leg dit uit. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen
hebt gelezen.
Regel 766 γενησόμεσθα en βεβήκαμεν
Deze twee persoonsvormen kunnen als poëtisch meervoud opgevat
worden.
161p
Citeer het Griekse woord uit regel 765 dat als argument gebruikt kan
worden om deze twee persoonsvormen als poëtisch meervoud op te
vatten.
Regel 764-771
In deze regels gebruikt Medea twee metaforen die aan de zeevaart zijn
ontleend.
172p
Citeer de twee desbetreffende Griekse tekstelementen.
Regel 778 προδοὺς ἡμᾶς
182p
Leg uit waarom προδοὺς ἡμᾶς niet tot de λόγους van regel 776 kan
behoren. Betrek de context in je antwoord.
Regel 783 παῖδα βασιλέως κτάνω
Uiteindelijk zal blijken dat dit lot vrijwel tegelijkertijd ook een andere
persoon treft.
192p
a. Noteer de naam van deze andere persoon. Baseer je antwoord op je
kennis van het vervolg (niet in dit examen opgenomen).
In het vervolg (t/m regel 793) laat Medea de mogelijkheid open dat er nog
meer slachtoffers gaan vallen.
b. Noteer het nummer van de regel uit het vervolg (t/m regel 793) waarin
ze die mogelijkheid openlaat.
Regel 794-802
Veel mensen zullen het eens zijn met de stelling ‘Het is niet zo belangrijk
wat anderen van je vinden, maar het is vooral belangrijk wat je van jezelf
vindt’.
202p
Komt bovenstaande stelling overeen met de mening van Medea in de
regels 794-802? Licht je antwoord toe. Betrek in je antwoord zowel
bovenstaand citaat als een gegeven uit de regels 794-802.
De regels 805-806 (ἐπεὶ t/m φαρμάκοις) worden door E. de Waele als
volgt vertaald:
“want dit staat vast: zij sterft ellendig door mijn tovergif”
212p
a. Citeer het Griekse woord dat is weergegeven met ‘dit staat vast’.
b. Citeer het Griekse woord dat in de vertaling op geen enkele wijze is
weergegeven.

opgave 3Tekst 3 In een mythologieboek staat over Medea:

Regel 1 het afschuwelijke karakter van zijn vrouw
222p
Beschrijf in eigen woorden door welke twee gebeurtenissen Jason dit
afschuwelijke karakter had leren kennen. Baseer je antwoord op de
teksten die je voor dit examen hebt gelezen.
Regel 1-3 Jason t/m verleend
In de agon van de Medea van Euripides noemt Jason een andere reden
om met de prinses te trouwen.
231p
Beschrijf deze reden in eigen woorden. Baseer je antwoord op de teksten
die je voor dit examen hebt gelezen.

opgave 4Tekst 4 In onderstaande tekst vertelt een boer uit de landstreek Argos eerst wat

2438p
Bestudeer Tekst 4 met de inleiding en de aantekeningen.
38p Vertaal de regels 2 t/m 13 en 19 t/m 24 in het Nederlands.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.