opgave 1Tekst 1 Apollo verhoort het gebed van Chryses
Regel 44-49 βῆ t/m βιοῖο
In deze regels laat Homerus op een aantal manieren merken dat Apollo
onheil brengt. Een van deze manieren is de vermelding in regel 44
(βῆ t/m κῆρ) en in regel 46 (ἔκλαγξαν t/m χωομένοιο) dat Apollo boos is.
12pBeschrijf in eigen woorden nog twee van deze manieren uit de regels
44-49 (βῆ t/m βιοῖο).
Regel 44-49 βῆ t/m βιοῖο en afbeelding 1
22pa Citeer uit deze regels het Griekse tekstelement dat de actie beschrijft
die Apollo op afbeelding 1 uitvoert.
b Citeer uit deze regels het Griekse woord voor het voorwerp dat op
afbeelding 1 achter het dijbeen van Apollo hangt.
Regel 51 αὐτοῖσι
31pNoteer in eigen woorden wie hiermee bedoeld zijn.
Regel 52 πυραὶ νεκύων
Dit kan beschouwd worden als een anachronisme, want in de Myceense
beschaving was het in het algemeen gebruikelijk doden te begraven en
niet te cremeren. Dit anachronisme kan verklaard worden op grond van de
ontstaansgeschiedenis van de Ilias.
42pa Noteer deze verklaring.
Als we ervan uitgaan dat dit geen anachronisme is, moet er een verklaring
zijn waarom men in dit geval afweek van de gewoonte de doden te
begraven.
b Bedenk zelf een aannemelijke verklaring en noteer deze verklaring.
Regel 44-53 βῆ t/m θεοῖο
51pLeg uit dat ergens binnen dit tekstgedeelte het narratologisch middel
versnelling is toegepast. Ga in je antwoord in op de inhoud van de regels
44-53 (βῆ t/m θεοῖο).
Regel 53 ᾤχετο en regel 54 καλέσσατο
62pBeschrijf de aspectswaarde van elk van deze twee persoonsvormen.
Betrek in je antwoord de betekenis van beide persoonsvormen.
Regel 55 τῷ t/m Ἥρη
Het lijdend voorwerp in deze zin is niet uitgedrukt.
71pNoteer in eigen woorden het lijdend voorwerp. Baseer je antwoord op het
voorafgaande (vanaf regel 53 Ἐννῆμαρ).
Regel 56 κήδετο t/m ὁρᾶτο
81pVerklaar Hera’s partijdigheid in de Trojaanse oorlog. Baseer je antwoord
op de achtergronden bij de teksten die je voor dit examen gelezen hebt.
Regel 73
t/m μετέειπεν
Een commentator merkt op dat in deze regel hetzelfde stilistisch middel is
gebruikt als in regel 57 (Οἱ t/m ἐγένοντο).
93pa Noteer de naam van dit stilistisch middel.
Zowel regel 73 als regel 57 is een formule.
b Beschrijf wat met de term formule bedoeld wordt en noteer de
verklaring voor het gebruik van formules in de orale poëzie. Baseer je
antwoord op de achtergronden bij de teksten die je voor dit examen
gelezen hebt.
Regel 75 μῆνιν t/m ἄνακτος
In regel 1 van boek 1 van de Ilias staat:
Μῆνιν ἄειδε,
Πηληϊάδεω Ἀχιλῆος
102pNoteer voor respectievelijk Apollo en Achilles de oorzaak van hun wrok en
wat zij als gevolg van die wrok deden.
opgave 3Tekst 3 Afbeelding 2 en Tekst 3
Regel 349 weerloze vrouwen te misleiden
131pBeschrijf de gebeurtenis waarnaar Diomedes hier verwijst.
141pBeschrijf in eigen woorden het beeld dat in tekst 3 van Aphrodite wordt
geschetst, en leg uit dat dit beeld past bij een kenmerk van de goden
zoals ze door Homerus beschreven worden. Gebruik bij voorkeur niet
meer dan 30 woorden.
Afbeelding 2 en Tekst 3
Op afbeelding 2 wordt weergegeven wat er direct na regel 351 van tekst 3
gebeurt (niet in dit examen afgedrukt).
152pNoteer de namen van de drie afgebeelde figuren.
opgave 4Tekst 4 Algemeen
Regel 253 ἕλοιμί
κεν ἁλοίην
Achilles lijkt in zijn antwoord in eerste instantie te erkennen dat deze twee
mogelijkheden bestaan. Maar later blijkt hij ervan uit te gaan dat slechts
een van deze mogelijkheden werkelijk bestaat.
162pa Citeer uit de regels 265-272 (ὣς t/m θύων) het Griekse woord op
grond waarvan het lijkt dat Achilles erkent dat deze twee
mogelijkheden bestaan.
b Beschrijf in eigen woorden een gegeven uit de regels 265-272
(ὣς t/m θύων) waaruit blijkt dat volgens Achilles slechts een van deze
mogelijkheden werkelijk bestaat.
Regel 255 μάρτυροι ἔσσονται καὶ ἐπίσκοποι ἁρμονιάων
172pa Schrijf regel 255 over en scandeer deze regel.
Van het woord ἔσσονται bestaat ook een versie met één sigma.
b Leg op basis van het metrum uit, dat de versie met één sigma op deze
plaats in regel 255 niet gebruikt kan worden.
Regel 256-257 οὐ t/m ἀφέλωμαι
182pLeg uit dat in deze regels het narratologisch middel dramatische ironie is
toegepast. Betrek in je antwoord het optreden van Zeus in het gedeelte
dat aan tekst 4 voorafgaat (niet in dit examen afgedrukt).
Regel 250-259 Οὔ t/m ῥέζειν
In een bewerking van het verhaal heeft Imme Dros deze regels als volgt
samengevat:
‘Ik zal je niet langer ontwijken,’ zei hij. ‘We zullen vechten, maar laten
we één ding afspreken: als jij sterft geef ik je lichaam aan de Grieken,
als ik sterf blijft mijn lijk in Ilios.’
191pCiteer uit de regels 250-259 (Οὔ t/m ῥέζειν) het Griekse tekstelement
waarop de woorden ‘als ik sterf blijft mijn lijk in Ilios’ gebaseerd zijn.
Regel 263 ὁμόφρονα θυμὸν ἔχουσιν
201pCiteer uit het vervolg (t/m regel 267 ταλαύρινον πολεμιστήν) het Griekse
woord dat inhoudelijk overeenkomt met ὁμόφρονα θυμὸν ἔχουσιν.
Regel 262-267 ὡς t/m ταλαύρινον πολεμιστήν
De primaire functie van deze vergelijking is het illustreren van Achilles’
opmerking in de regels 265-266 (ὣς t/m ἔσσονται).
Een van de secundaire functies van deze vergelijking is vooruit verwijzen.
212pa Leg uit dat met deze vergelijking vooruit verwezen wordt.
Beargumenteer je antwoord met een gegeven uit het vervolg van de
Ilias. Ga in je antwoord in op het beeld van deze vergelijking.
Een andere secundaire functie van deze vergelijking is het opwekken van
emotie.
b Leg uit dat met deze vergelijking emotie opgewekt wordt. Ga in je
antwoord in op het beeld van deze vergelijking en noteer de emotie
die opgewekt wordt.
Regel 268 Παντοίης ἀρετῆς μιμνήσκεο
221pVerdedig de stelling dat deze woorden sarcastisch bedoeld zijn. Betrek in je
antwoord zowel de woorden Παντοίης ἀρετῆς μιμνήσκεο als een andere
opmerking van Achilles in het vervolg (t/m regel 272 θύων).
Regel 277 ἂψ t/m λαῶν
Deze regel wordt door J. van Gelder als volgt vertaald:
en gaf hem weer terug aan Achilles, zonder dat Hektor het zag.
In deze vertaling is de grammaticale structuur van het Grieks niet geheel
overgenomen.
232pa Leg dit uit met betrekking tot Ἕκτορα. Ga in je antwoord in op zowel
het Grieks als de vertaling.
b Citeer uit regel 277 (ἂψ t/m λαῶν) de Griekse woorden die niet in de
vertaling zijn weergegeven.
Algemeen
Achilles wordt behalve als homerische held ook wel als slachtoffer van de
oorlog gezien.
242pa Wat maakt hem tot een homerische held? Laat buiten beschouwing
dat door Homerus over hem gedicht is.
b Noteer een reden waarom Achilles als slachtoffer van de oorlog
gezien kan worden. Laat buiten beschouwing dat hij (jong) zou
sterven. Baseer je antwoord op de teksten die je voor dit examen
gelezen hebt.
Let op: de laatste opdracht van dit examen staat op de volgende
pagina.
Vertaal de regels 348 t/m 364 in het Nederlands.
