opgave 1Tekst 1 Cicero vraagt Clodia hoe hij haar moet toespreken
Regel 2 Si illo austero more ac modo
Deze bijzin is niet volledig.
11pNoteer wat je moet toevoegen om deze bijzin compleet te maken. Beantwoord
de vraag in het Nederlands.
Regel 5 ne mihi ista forte suscenseat
21pOp welke manier zou Cicero volgens eigen zeggen kunnen voorkomen dat
Clodia boos op hem wordt? Beantwoord de vraag in het Nederlands.
Regel 8-9 Mulier t/m alieno
32pWat dreef Clodia er volgens Appius Claudius Caecus toe om met Caelius om te
gaan?
Citeer bij wijze van antwoord de twee desbetreffende Latijnse zelfstandige
naamwoorden uit het vervolg.
Regel 10-12 Non t/m fuisse
41pLeg uit welk verwijt in deze zin besloten ligt.
Regel 16 Cognatus, adfinis, viri tui familiaris
51pCiteer uit het voorafgaande (vanaf regel 8 Qui) het Latijnse woord dat hiermee
inhoudelijk een tegenstelling vormt.
opgave 2Tekst 2 Cicero gaat in op de aanklacht over het gif
Een verdedigingsredevoering bestaat doorgaans uit vijf onderdelen.
61pUit welk deel van de redevoering is Tekst 2 afkomstig? Noteer de
desbetreffende Latijnse vakterm.
Regel 2 Datum esse
71pDoor wie? Noteer de letter van het juiste antwoord.
A Caelius
B Clodia
C Licinius
D slaven
Regel 2 pudenti adulescenti et bono
81pLeg uit wat Cicero met deze typering wil bereiken.
Regel 3 ut venirent ad balneas Senias
In de regels 11-16 (t/m comprenderent) maakt Cicero duidelijk op initiatief van
wie dit gebeurd zou zijn.
92pa. Noteer de naam van de desbetreffende persoon.
b. Met welk doel zou de onder a. bedoelde persoon voor deze plaats gekozen
hebben? Beantwoord de vraag in het Nederlands. Baseer je antwoord op de
regels 11 t/m 16 (t/m comprenderent).
Regel 7-8 quid t/m visus esset?
102pFormuleer in eigen woorden een passend antwoord op deze retorische vraag.
Baseer je antwoord op de context en licht je antwoord toe.
Regel 9 discidium exstiterat
112pa. Welk gegeven uit het voorafgaande wijst er volgens Cicero op dat dit een feit
was? Beantwoord de vraag in het Nederlands.
b. Leg uit dat het voor Cicero belangrijk was dit (discidium exstiterat) als een
feit te presenteren.
De regels 11-12 (cum t/m pollicerentur) worden door H.W.A. van Rooijen-
Dijkman als volgt vertaald:
“De slaven brachten de hele boze opzet van Caelius aan hun meesteres over,
waarop die listige vrouw hun opdracht gaf Caelius alles te beloven.”
In de vertaling is de grammaticale structuur van het Latijn niet overgenomen.
122pa. Leg dit uit.
‘de hele boze opzet’
b. Citeer het Latijnse tekstelement waarvan dit de vertaling is.
Regel 19-21 sin t/m balneatori
Deze zin past goed in een oratio invectiva.
133pa. Leg uit wat bedoeld wordt met een oratio invectiva.
b. Leg uit waarom deze zin goed in een oratio invectiva past. Ga bij je
antwoord in op de inhoud van deze zin.
Cicero maakt zijn formulering extra scherp door twee woorden die een contrast
vormen, direct naast elkaar te plaatsen.
c. Citeer de twee desbetreffende Latijnse woorden.
Regel 22 exspectabam
Cicero gebruikt hier de verleden tijd.
141pBeschrijf het moment in het verleden waarop Cicero doelt.
Regel 23 nulli enim sunt adhuc nominati
152pa. Citeer het Latijnse tekstelement uit de regels 27-33 (Sed t/m coniecisse)
waarmee Cicero dit nogmaals benadrukt.
b. Leg uit met welke bedoeling Cicero nulli enim sunt adhuc nominati
nogmaals benadrukt.
Regel 25 eam provinciam
Met het woord provincia wordt doorgaans een officiële overheidsfunctie
aangegeven.
161pLeg uit dat Cicero door het woord provincia te gebruiken de getuigen
belachelijk wilde maken. Ga bij je antwoord in op de context.
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.
Regel 28 cognoscite en regel 29 fingitis
172pa. Noteer in eigen woorden het onderwerp van cognoscite.
b. Noteer in eigen woorden het onderwerp van fingitis.
Regel 29 Homines temperantes!
182pLeg uit waarom deze reactie wel ironisch bedoeld moet zijn na de woorden Dein
temere prosiluerunt (regel 28-29). Ga bij je antwoord in op zowel Homines
temperantes als op Dein temere prosiluerunt.
opgave 3Tekst 3
191pWie wordt of worden bedoeld met nobis (regel 5) en met tibi (regel 8)?
Regel 9 illa non vult
203pa. Citeer het Latijnse tekstelement uit het voorafgaande waarmee illa non vult
een tegenstelling vormt.
b. Citeer de twee Latijnse tekstelementen uit het vervolg waarmee illa non vult
inhoudelijk vergelijkbaar is.
Een commentator merkt op dat Catullus zich binnen zijn relatie met Lesbia erg
afhankelijk opstelde.
211pCiteer het Latijnse tekstelement uit de regels 1-8 waaruit deze afhankelijkheid
blijkt.
Catullus behoorde tot de groep van de poetae novi.
221pLeg uit dat dit gedicht kenmerkend is voor die groep dichters.
Vertaal de regels 1 t/m 12 in het Nederlands.
