opgave 1Tekst 1 De illusies van de kenniseconomie
De tekst kan worden onderverdeeld in vier delen, die van onderstaande kopjes voorzien
kunnen worden:
1 Ontwikkeling Nederland als kenniseconomie: stand van zaken
2 Twijfels ten aanzien verband vernieuwing en kwaliteit
3 Sociale en ethische tekortkomingen kenniseconomie
4 Koppeling vooruitgang en zingeving
11p
Met welke alinea begint deel 2 Twijfels ten aanzien verband vernieuwing en kwaliteit?
alinea 2
alinea 3
alinea 4
alinea 5
Met welke alinea begint deel 2 Twijfels ten aanzien verband vernieuwing en kwaliteit? alinea 2 alinea 3 alinea 4 alinea 521p
Met welke alinea begint deel 3 Sociale en ethische tekortkomingen kenniseconomie?
alinea 6
alinea 7
alinea 8
alinea 9
Met welke alinea begint deel 3 Sociale en ethische tekortkomingen kenniseconomie? alinea 6 alinea 7 alinea 8 alinea 931p
Met welke alinea begint deel 4 Koppeling vooruitgang en zingeving?
alinea 10
alinea 11
alinea 12
alinea 13
Met welke alinea begint deel 4 Koppeling vooruitgang en zingeving? alinea 10 alinea 11 alinea 12 alinea 13“In korte tijd is er brede consensus ontstaan” (regels 3-4)
42p
Welke vooronderstelling heeft het totstandkomen van deze brede consensus
Welke vooronderstelling heeft het totstandkomen van deze brede consensusvergemakkelijkt?
Gebruik maximaal 20 woorden.
In de regels 37-39 staat: “van een bestaan … en dat volledig maakbaar is”.
51p
Welk soort van bestaan wordt hier blijkens de titel en de inhoud van de tekst bedoeld?
dat volledig beheersbaar is.
dat volledig voorspelbaar is.
waarin iedereen invloed heeft op zijn eigen welzijn.
waarin iedereen profiteert van economische vooruitgang.
Welk soort van bestaan wordt hier blijkens de titel en de inhoud van de tekst bedoeld?Een bestaan
dat volledig beheersbaar is. dat volledig voorspelbaar is. waarin iedereen invloed heeft op zijn eigen welzijn. waarin iedereen profiteert van economische vooruitgang.Binnen het tekstgedeelte van alinea 3 tot en met 6 heeft elke alinea een eigen functie.
61p
Welke functie heeft alinea 3?
Welke functie heeft alinea 3?Kies uit één van de volgende functiewoorden: aanbeveling, aanleiding, probleemstelling,
tegenwerping, vaststelling, voorbeeld.
71p
Welke functies heeft alinea 4?
Conclusie naar aanleiding van alinea 3 en stelling die in alinea 5 uitgewerkt wordt.
Relativering van alinea 3 en stelling die in alinea 5 weerlegd wordt.
Uitwerking van alinea 3 en stelling waarvan de juistheid in alinea 5 aangetoond wordt.
Voorbeeld bij alinea 3 en stelling die in alinea 5 buiten beschouwing blijft.
Welke functies heeft alinea 4? Conclusie naar aanleiding van alinea 3 en stelling die in alinea 5 uitgewerkt wordt. Relativering van alinea 3 en stelling die in alinea 5 weerlegd wordt. Uitwerking van alinea 3 en stelling waarvan de juistheid in alinea 5 aangetoond wordt. Voorbeeld bij alinea 3 en stelling die in alinea 5 buiten beschouwing blijft.Kies voor de volgende alinea’s telkens één van de volgende functiewoorden: doel, gevolg,
middel, onderbouwing, probleemstelling, samenvatting, tegenstelling, voorwaarde.
81p
Welke functie heeft alinea 5 binnen het tekstgedeelte van alinea 3 tot en met 6?
Welke functie heeft alinea 5 binnen het tekstgedeelte van alinea 3 tot en met 6?91p
Welke functie heeft alinea 6 binnen het tekstgedeelte van alinea 3 tot en met 6?
Welke functie heeft alinea 6 binnen het tekstgedeelte van alinea 3 tot en met 6?In alinea 5 is sprake van exacte wetenschappen die “de al te naïeve verwachtingen
logenstraffen”. Uit het woord “naïeve” blijkt dat deze verwachtingen niet hoog worden
ingeschat.
103p
Citeer nog drie afzonderlijke woordgroepen of zinsdelen uit het tekstgedeelte van alinea
Citeer nog drie afzonderlijke woordgroepen of zinsdelen uit het tekstgedeelte van alinea2 tot en met 4 waarbij uit de woordkeuze blijkt dat er in de ogen van de auteur sprake is van
naïeve verwachtingen.
De argumentatie zoals verwoord in de alinea’s 4 tot en met 10 kan verdeeld worden in drie
categorieën:
1 argumentatie ontleend aan wetenschappelijk ontwikkelingen;
2 argumentatie ontleend aan rechtvaardigheidsbeginselen;
3 argumentatie ontleend aan kwaliteitsnormen van het bestaan.
111p
Bij welke alinea begint de argumentatie ontleend aan de tweede categorie?
Bij welke alinea begint de argumentatie ontleend aan de tweede categorie?121p
Bij welke alinea begint de argumentatie ontleend aan de derde categorie?
Bij welke alinea begint de argumentatie ontleend aan de derde categorie?De titel luidt: ‘De illusies van de kenniseconomie’. Enkele illusies die in de tekst aan bod
komen, zijn:
1 de illusie dat het leven volledig voorspelbaar is;
2 de illusie dat alle levensbedreigende gevaren uitgebannen kunnen worden;
3 de illusie dat technologische vooruitgang de levenskwaliteit verhoogt;
4 de illusie dat het leven volledig maakbaar is.
131p
Op welke illusie wordt in de tekst de meeste nadruk gelegd?
Op welke illusie wordt in de tekst de meeste nadruk gelegd?In de laatste zin van alinea 11 schetst de auteur een beeld van de toekomst: “Beleving en
emotie … materiële behoeften.”
141p
Welke aanname ligt ten grondslag aan deze zin?
Als alle materiële behoeften vervuld zullen zijn, blijft alleen de bevrediging over van niet-
Als de mensen meer aandacht besteden aan hun emoties, raken hun materiële behoeften
Als de technologische ontwikkeling meer en meer voortschrijdt, zal er op den duur geen
Als de technologische ontwikkeling meer en meer voortschrijdt, zullen de mensen
Welke aanname ligt ten grondslag aan deze zin? Als alle materiële behoeften vervuld zullen zijn, blijft alleen de bevrediging over van niet-materiële behoeften.
Als de mensen meer aandacht besteden aan hun emoties, raken hun materiële behoeftenvanzelf op de achtergrond.
Als de technologische ontwikkeling meer en meer voortschrijdt, zal er op den duur geenplaats meer zijn voor menselijke emoties.
Als de technologische ontwikkeling meer en meer voortschrijdt, zullen de mensenuiteindelijk ontdekken wat echt waardevol is in het leven.
Kunneman voorziet een verzadigde consumptiemaatschappij (zie regels 173-176).
152p
Wat valt er in het licht van de voortschrijdende technologie in te brengen tegen de
Wat valt er in het licht van de voortschrijdende technologie in te brengen tegen deverwachting dat de materiële behoefte ooit verzadigd zal raken?
Gebruik maximaal 20 woorden.
In alinea 12 wordt gesproken van “een volledig biologische benadering van de menselijke
geest” (regels 186-188).
161p
Waarom schiet deze benadering volgens de tekst tekort bij de behandeling van
de menselijke geest uitsluitend biologisch benaderd wordt zonder rekening te houden met
er geen rekening wordt gehouden met de rol van genomics bij existentiële en ethische
er onvoldoende rekening wordt gehouden met de invloed van psychiatrische problemen op
niet alle factoren die een rol spelen bij psychiatrische problemen adequaat aangepakt
Waarom schiet deze benadering volgens de tekst tekort bij de behandeling vanpsychiatrische problemen?
Deze benadering schiet tekort omdat
de menselijke geest uitsluitend biologisch benaderd wordt zonder rekening te houden metde rol van criminaliteit.
er geen rekening wordt gehouden met de rol van genomics bij existentiële en ethischeproblemen.
er onvoldoende rekening wordt gehouden met de invloed van psychiatrische problemen opde samenleving als geheel.
niet alle factoren die een rol spelen bij psychiatrische problemen adequaat aangepaktworden.
171p
Welke van onderstaande zinnen geeft het beste de hoofdgedachte weer van de tekst
Door technologische innovaties en gelijktijdige groei van de economie worden bij burgers
Het verband tussen economische groei en maatschappelijk welzijn leidt gemakkelijk tot
Men kan een groot vraagteken plaatsen bij de wetenschappelijke waarde van rapporten en
Men kan er niet zonder meer van uitgaan dat er een verband is tussen technologische
Kenniseconomie is alles (en dus niets)
Welke van onderstaande zinnen geeft het beste de hoofdgedachte weer van de tekstDe illusies van de kenniseconomie?
Door technologische innovaties en gelijktijdige groei van de economie worden bij burgersoverspannen verwachtingen gewekt.
Het verband tussen economische groei en maatschappelijk welzijn leidt gemakkelijk totconsensus over het technologiebeleid.
Men kan een groot vraagteken plaatsen bij de wetenschappelijke waarde van rapporten enartikelen over technologiebeleid.
Men kan er niet zonder meer van uitgaan dat er een verband is tussen technologischevernieuwing en de verbetering van de kwaliteit van het bestaan.
Kenniseconomie is alles (en dus niets)1 Maar wat is kenniseconomie eigenlijk? Het is vast belangrijk, maar geef er eens een definitie
van. Het klinkt ook sympathiek, maar waar gaat het precies over? Dat blijken lastige vragen,
zelfs voor de enthousiaste voorvechters. Waar het nu precies om gaat? Ik kom er niet achter.
2 Dat Nederland een ‘land van transformatie’ is, van een industriële economie naar een
diensteneconomie – akkoord. Dat de achterblijvende productiviteitsgroei in de jaren negentig
‘in het oog springt’ en problematisch is – eens. Dat het opleidingspeil van de bevolking stijgt –
yes sir. Dat innovatie belangrijk is voor economische groei – maar natuurlijk. Dat staat allemaal
in de Monitor Kenniseconomie en het is allemaal waar, om niet te zeggen dat het grosso modo al
dik 250 jaar waar is, zolang er markteconomieën bestaan namelijk. Het kapitalisme is gebouwd
op hebzucht en gericht op groei – lees Adam Smith en Karl Marx er anders maar op na – en de
motor van de groei is de technologische ontwikkeling.
3 Kenniseconomie, is mijn conclusie, is alles wat je hartje begeert, en is dus niets. Het is wat
de belanghebbende wil dat het is. Het is een fijn woord voor bestuurders uit het hoger
onderwijs, voor onderzoekers met geldgebrek, voor ministers van Economische Zaken zonder
agenda, voor premiers die ook iets aardigs op hun bureau willen. Kenniseconomie is een heerlijk
woord voor bedrijven als Shell en Philips die speur- en ontwikkelingssubsidies willen, voor
consultants, voor kamerleden – vooral van D66 – die willen laten zien dat ze weten wat er in de
wereld te koop is, voor Europese regeringsleiders op zoek naar quasi-concrete resultaten.
naar: Frank Kalshoven
uit: NRC Handelsblad, 31 januari 2004
In zijn column in de NRC (zie fragment 1) maakt Frank Kalshoven zich boos over het
gemak waarmee het woord ‘kenniseconomie’ wordt gebruikt.
In de tekst van Kunneman wordt de ontwikkeling van de technologie en de kenniseconomie
als een recente ontwikkeling geschetst, die de auteur grote zorgen baart.
181p
Wat kan geconcludeerd worden uit alinea 2 van de tekst van Kalshoven in relatie tot het
Kalshoven deelt de zorg van Kunneman voor een te eenzijdige technologische
Kalshoven relativeert het gevaar van een te eenzijdige technologische ontwikkeling door te
Kalshoven ziet het economisch systeem van het kapitalisme, dat gebaseerd is op hebzucht
Voor Kalshoven bestaat het gevaar van een te eenzijdige technologische ontwikkeling al
Wat kan geconcludeerd worden uit alinea 2 van de tekst van Kalshoven in relatie tot hetbetoog van Kunneman?
Kalshoven deelt de zorg van Kunneman voor een te eenzijdige technologischeontwikkeling; daarbij maakt Kalshoven duidelijk dat het gevaar vooral schuilt in de wijze
waarop het begrip ‘kenniseconomie’ wordt gehanteerd.
Kalshoven relativeert het gevaar van een te eenzijdige technologische ontwikkeling door testellen dat technologische ontwikkelingen van alle tijden zijn en dat kenniseconomie een
modieus begrip is; Kunneman relativeert dit gevaar in het geheel niet.
Kalshoven ziet het economisch systeem van het kapitalisme, dat gebaseerd is op hebzuchten zich richt op groei, als hoofdschuldige van een te eenzijdige technologische
ontwikkeling; Kunneman gaat hieraan voorbij.
Voor Kalshoven bestaat het gevaar van een te eenzijdige technologische ontwikkeling alveel langer en in zijn visie omvat het gevaar van een te eenzijdige technologische
vooruitgang veel meer dan in de visie van Kunneman.
In alinea 3 van fragment 1 gaat Kalshoven in op de bestuurlijke en politieke belangen die
spelen bij de ontwikkeling van de ‘kenniseconomie’.
191p
Citeer een zin uit alinea 4 van de tekst van Kunneman waarin ook hij doelt op deze
Citeer een zin uit alinea 4 van de tekst van Kunneman waarin ook hij doelt op dezebelangen.
Maak van de tekst De appel en de mand een goedlopende samenvatting in correct
