opgave 1Tekst 1 Kwajongens zijn al eeuwen de grootste boeven van
allemaal
De tekst ‘Kwajongens zijn al eeuwen de grootste boeven van allemaal’ kan door
middel van onderstaande kopjes in achtereenvolgens vijf delen worden
onderverdeeld:
deel 1: Morele paniek in Nederland
deel 2: Oorzaken morele paniek
deel 3: Aanpak indammen morele paniek
deel 4: Kanttekeningen bij huidige aanpak
deel 5: Een effectievere aanpak
11p
Boven welke alinea past het kopje ‘Oorzaken morele paniek’ het beste?
21p
Boven welke alinea past het kopje ‘Aanpak indammen morele paniek’ het beste?
31p
Boven welke alinea past het kopje ‘Kanttekeningen bij huidige aanpak’ het
beste?
41p
Boven welke alinea past het kopje ‘Een effectievere aanpak’ het beste?
In alinea 5 wordt een maatschappelijk verschijnsel besproken dat in alinea 6
verder wordt geanalyseerd. De structuur van deze analyse kun je weergeven in
functionele termen.
53p
Neem onderstaand structuurschema over en zet achter de termen de juiste
inhoudselementen uit alinea 5 en 6.
61p
Aan welk van onderstaande elementen wordt in de tekst na alinea 5 verder geen
aandacht meer besteed?
A grondbeginselen van de rechtsstaat
B overgevoeligheid voor onaangepast gedrag
C proportionaliteit
In alinea 6 en 7 wordt gesproken over migratie en migranten. Het woord migratie
heeft meerdere betekenissen, onder andere:
1 verhuizing van het ene naar het andere land of landsdeel
2 verandering van maatschappelijke status
3 omruilen van het ene systeem voor het andere
71p
In welke van bovenstaande betekenissen wordt het woord migratie in deze
alinea’s gebruikt?
A alleen 1
B alleen 2
C alleen 3
D 1 en 2
E 1 en 3
F 2 en 3
Aan het begin van alinea 10 staat: “Met het huidige gebiedsverbod na het
gooien van bloembollen lijken we terug bij het historische kermisverbod in de
grote steden rond 1875” (regels 135-138).
82p
Wat is de essentie van de vergelijking tussen het huidige gebiedsverbod en het
kermisverbod van rond 1875 in alinea 10 tot en met 13? Gebruik niet meer dan
20 woorden.
In alinea 14 staat: “Tot slot is er bij al die historische gevallen één groot verschil
tussen het heden en die lange periode voor 1970” (regels 205-207).
93p
Omschrijf wat het grote verschil is tussen die lange periode voor 1970 en het
heden. Gebruik niet meer dan 25 woorden.
Alinea’s kunnen verschillende functies ten opzichte van elkaar hebben, zoals:
aanleiding, conclusie, constatering, gevolg, nuancering, samenvatting,
uitwerking, verklaring, versterking, weerlegging.
101p
Welke functie heeft alinea 7 ten opzichte van alinea 6?
111p
Welke functie heeft het tekstgedeelte van de alinea’s 14 en 15 ten opzichte van
voorgaande alinea’s?
“De huidige overgevoeligheid voor elke vorm van onaangepast gedrag begint
zorgelijke afmetingen aan te nemen” (regels 59-62).
123p
Noem drie gevolgen van deze overgevoeligheid die volgens de tekst onwenselijk
zijn.
In de tekst staat een tegenstelling centraal tussen het standpunt van de auteur
en de zienswijze die in de media en in politieke kringen geventileerd wordt.
133p
Formuleer in eigen woorden het standpunt van de auteur zoals dat in deze tekst
naar voren komt. Gebruik niet meer dan 30 woorden.
141p
Welke bewering geeft het beste het tekstdoel weer?
De tekst heeft tot doel de lezers
A te informeren over de oorzaken en gevolgen van jeugdige baldadigheid.
B te verklaren waarom men vroeger niet zoveel last had van baldadigheid.
C toe te lichten waarom de huidige morele paniek wel begrijpelijk is.
D uit te leggen waarom de huidige aanpak van baldadigheid onverstandig is.
151p
Welke van onderstaande uitspraken geeft de hoofdgedachte van de tekst het
beste weer?
A De gevoeligheid voor baldadigheid vraagt om een debat over morele
waarden en een nieuw zedelijkheidsbesef tussen politiek en burgers.
B De huidige repressie richt zich ten onrechte op relatief onschuldige
wetsovertredingen in plaats van op zware criminaliteit.
C Door meer oog te hebben voor wat mensen willen, kan de politiek
geweldsuitbarstingen voorkomen.
D Meer evenwicht tussen plicht, moraal en de vrijheid van mensen is het beste
antwoord op jeugdcriminaliteit.
De titel van de tekst luidt: ‘Kwajongens zijn al eeuwen de grootste boeven van
allemaal’.
161p
Welke uitspraak over de titel is juist?
De titel
A geeft de strekking van de tekst als geheel goed weer.
B spot met de heersende mening over afwijkend gedrag.
C stelt criminaliteit en baldadigheid ten onrechte op één lijn.
D vat de mening van de auteur over jeugdcriminaliteit samen.
171p
Hoe kan een kritische lezer de argumentatie in de alinea’s 10 tot en met 13
kenschetsen?
Als een
A cirkelredenering.
B onjuist oorzakelijk verband.
C overhaaste generalisatie.
D verkeerd beroep op autoriteit.
In de tekst wordt met regelmaat gebruik gemaakt van argumentatie.
181p
Van welk type argumentatie wordt er voornamelijk gebruikgemaakt?
Van argumentatie op basis van
A autoriteit en oorzaak–gevolgrelaties.
B morele argumenten en voorbeelden.
C oorzaak–gevolgrelaties en vergelijkingen.
D vergelijkingen en voor- en nadelen.
tekstfragment 1
Strafrechtelijke handhaving is in essentie achteraf en repressief. Wij zijn de
spreekwoordelijke putdempers in een tijd waarin de samenleving steeds minder
verdronken kalveren accepteert.
De moderne burger ziet het strafrecht liefst als water uit de kraan vloeien: overal
en altijd, wanneer hij dat zelf wenselijk vindt. Maar de leverancier van dat water
moet zo zijn eigen afwegingen maken, ingegeven door de absolute
mogelijkheden en onmogelijkheden in termen van wet en recht en de
toegemeten capaciteit als het gaat om het aanbod van handhaving.
Desniettegenstaande moeten we vaststellen dat de politiek − aan beide kanten
van het ideologische spectrum − de verwachtingen over wat het strafrecht aan
de veiligheid kan bijdragen, verder opschroeft. Maar het is een idee-fixe om het
strafrecht te zien als de gereedschapskist voor de samenleving.
Het is niet zo, dat problemen als sneeuw voor de zon verdwijnen zodra er meer
en harder gestraft wordt. Pesten via MSN, wildplassen, vechtpartijtjes op school,
spijbelen, dreigtweets: het zijn allemaal zaken waarvoor het strafrecht kán
worden ingeschakeld en soms ook daadwerkelijk wórdt ingeschakeld.
Tegelijkertijd moge duidelijk zijn, dat politie en Openbaar Ministerie hier
hoogstens bezig zijn met symptoombestrijding. Als jongeren het volkomen
normaal vinden om bij een verschil van mening tegen elkaar te roepen: “Ik sla
jou kapot!” en daar thuis noch op school tegen wordt opgetreden, dan zal het
bestraffen van dreigtweets daar weinig aan veranderen. Het wordt dan een loze
normbevestiging, illusoir van karakter, niet herkenbaar.
naar: Harm Brouwer, voorzitter van het College van procureurs-generaal
uit: http://www.om.nl/actueel-0/toespraken/@154809/harm_brouwer_t_g_v/
192p
Noem twee overeenkomsten tussen de zienswijze zoals verwoord in de tekst en
die in tekstfragment 1.
Let op: de laatste opdracht van dit examen staat op de volgende pagina.
