bronnen

Eindexamen spaans vwo 2025, tijdvak 1

bij dit examen

Let op: beantwoord een open vraag altijd in het Nederlands, behalve als het
anders is aangegeven. Als je in het Spaans antwoordt, levert dat 0 punten op.

opgave 1Tekst 1 Carta a la Directora

Lee la Carta a la Directora.
11p
¿Qué hace la autora en esta Carta a la Directora?
A apoyar la opinión de la gente que ve el rápido desarrollo de la
inteligencia artificial como algo negativo
B expresar preocupación por la velocidad con la que se desarrolla la
inteligencia artificial en el entorno laboral
C presentar argumentos en contra de la visión negativa sobre la
inteligencia artificial por parte de gente en su entorno
D señalar los aspectos negativos de las aplicaciones de la inteligencia
artificial en el entorno laboral

opgave 2Tekst 2 Perros

Lee la introducción.
21p
¿Qué se sabe por estas líneas?
A Muchos dueños de perros hablan con ellos porque están convencidos
de que sus perros los comprenden.
B Se ha descubierto que los perros son capaces de reconocer diferentes
lenguas.
C Una investigación ha revelado que los perros escuchan mejor de lo
que pensábamos.
Lee el párrafo 1.
31p
¿Qué se describe en este párrafo?
A la motivación de la investigación de Cuaya
B la valoración de la investigación de Cuaya
C las aplicaciones de la investigación de Cuaya
D las desventajas de la investigación de Cuaya
Lees alinea 2.
41p
Welke ontdekking deed Cuaya met haar onderzoek?
Lees de alinea’s 3 en 4.
52p
Geef van elke bewering over het onderzoek van Cuaya aan of deze wel of
niet overeenkomt met de inhoud van deze alinea’s.
Noteer ‘wel’ of ’niet’ achter de nummers op het antwoordblad.
1 De deelnemende honden moesten een aantal minuten onbeweeglijk in
een hersenscanner kunnen liggen.
2 Voorafgaand hadden de hondeneigenaren hun honden al blootgesteld
aan beide talen van het onderzoek.
3 Het onderzoek toonde aan dat er sprake was van activiteit in de
primaire gehoorschors van de deelnemende honden.
4 Uit het onderzoek bleek dat de oudste honden beter het verschil
tussen twee talen kunnen horen.

opgave 3Tekst 3 Entrevista a Aitana Bonmatí

In dit interview zijn de vijf interviewvragen weggehaald.
63p
Zet ze op de juiste plaats terug door achter de nummers 1 tot en met 5 op
het antwoordblad de juiste letter a tot en met f te schrijven.
Let op: er blijft één interviewvraag over!
a ¿A lo largo de tu vida has tenido que dejar de hacer cosas que hacían
otras chicas de tu edad?
b ¿Habías imaginado que ser futbolista te iba a acercar a una marca de
moda como embajadora?
c ¿Practicas otros deportes cuando no juegas al fútbol?
d ¿Te gustaba algún jugador?
e En igualdad de género ¿qué pasos crees tú que se necesitan dar para
que el fútbol femenino logre el reconocimiento que se merece?
f En redes sociales tienes una buena comunidad, casi 400 000
seguidores. ¿Tienes a alguien que te ayude?

opgave 4Tekst 4 El volcán Popocatépetl

Lee la introducción y el párrafo 1.
71p
¿Qué se sabe sobre el volcán Popocatépetl por la introducción y el primer
párrafo?
A El volcán sigue provocando bastantes problemas en varias ciudades
grandes.
B Los temblores causados por el volcán se perciben frecuentemente en
muchas ciudades de México.
C Por su localización, el volcán forma un riesgo para las áreas habitadas
en los alrededores.
81p
¿Cuál es la función de las líneas 10-12 (“Este … terremotos.”)?
A Contradice lo dicho en la frase anterior.
B Detalla lo dicho en la frase anterior.
C Pone en duda lo dicho en la frase anterior.
D Saca una conclusión de lo dicho en la frase anterior.
Lees alinea 2.
91p
Geef van elke bewering aan of deze wel of niet overeenkomt met de
inhoud van deze alinea.
Noteer ‘wel’ of ‘niet’ achter de nummers op het antwoordblad.
1 De vulkaan Iztaccíhuatl is actiever dan de Popocatépetl.
2 De huidige kegel van de Popocatépetl rust op de overblijfselen van
eerdere vulkanen.
Lee el párrafo 3.
101p
¿Qué palabras faltan en la línea 27?
A A causa de eso
B A favor de eso
C A través de eso
D Antes de eso
111p
¿Qué creen los expertos sobre el Popocatépetl?
Creen que
A es difícil pronosticar su próxima erupción.
B está a punto de apagarse definitivamente.
C hay un riesgo insignificante de erupción.
D muestra un proceso de actividad repetitivo.
Lees alinea 4.
121p
Wat draagt bij aan het schoonhouden van de binnenkant van de
Popocatépetl?
131p
¿Qué hace el autor en el párrafo 5?
A cuestionar las tecnologías de vigilancia del Popocatépetl
B denunciar la vigilancia exagerada del Popocatépetl
C ilustrar cómo se supervisa el Popocatépetl
D preguntarse por qué se vigila el Popocatépetl

opgave 5Tekst 5 Las lenguas indígenas en América Latina

Lee la introducción.
141p
¿Por qué se mencionan Wikipedia, YouTube y TikTok?
Son medios que
A han hecho muy popular el uso de los idiomas indígenas.
B por estar en castellano amenazan los idiomas indígenas.
C se emplean para proteger los idiomas en peligro de desaparecer.
D todavía no ofrecen servicios ni materiales en los idiomas indígenas.
Lee el párrafo 1.
151p
¿Qué subraya Cecilia Tuyuc en las líneas 1-8 (““Ri … acoge”.”)?
A el desinterés general en su lengua materna
B el mal uso de las lenguas indígenas en la red
C la complejidad de las lenguas indígenas
D la importancia de preservar su lengua materna
161p
¿Por qué aún no existe una Wikipedia en kaqchikel?
porque
A aún falta suficiente público que sepa leer en esta lengua
B aún no se ha alcanzado un número mínimo de textos en esta lengua
C esta lengua aún no se considera una lengua oficial de Guatemala
Lees de alinea’s 2 en 3.
172p
Geef van elke bewering aan of deze wel of niet overeenkomt met de
inhoud van deze alinea’s.
Noteer ‘wel’ of ‘niet’ achter de nummers op het antwoordblad.
1 Het initiatief waaraan Tuyuc meewerkt, wil de kans op voortbestaan
van de inheemse talen in Guatemala vergroten.
2 De digitale spellingcorrector past woorden in de inheemse talen
onjuist aan.
3 Volgens de Wereldbank wordt het verdwijnen van inheemse talen
veroorzaakt door armoede en sociale uitsluiting.
Lee el párrafo 4.
181p
¿Cuál es la función de las líneas 41-46 (“Así … habiten.”)?
A aplaudir lo dicho en el párrafo anterior
B especificar lo dicho en el párrafo anterior
C negar lo dicho en el párrafo anterior
D rebatir lo dicho en el párrafo anterior
191p
¿Qué se detalla en las líneas 46-49 (““Con … Mundial.”)?
A las consecuencias de la extinción de las lenguas indígenas
B las opiniones opuestas sobre la extinción de las lenguas indígenas
C los prejuicios ante la extinción de las lenguas indígenas
Lee el párrafo 5.
201p
¿Qué se describe con respecto a la preservación de la lenguas indígenas
en este párrafo?
A las advertencias dirigidas a las Naciones Unidas
B las ambiciones de las Naciones Unidas
C las frustraciones de las Naciones Unidas
D las quejas dirigidas a las Naciones Unidas

opgave 6Tekst 6 Entrevista a Javier Castillo

Lee la introducción.
211p
¿A qué pregunta contesta la introducción?
A ¿Por qué Javier Castillo ha escrito varias series producidas por
Netflix?
B ¿Por qué la serie basada en una novela de Javier Castillo tiene tanto
éxito en Netflix?
C ¿Qué fue lo que a Javier Castillo le hizo decidir colaborar con Netflix?
D ¿Qué novela de Javier Castillo se acaba de convertir en una serie en
Netflix?
221p
¿Cuál es la función de la frase “A la hora … familia.” (líneas 6-8)?
A aclarar lo dicho en la frase anterior
B criticar lo dicho en la frase anterior
C juzgar lo dicho en la frase anterior
D relativizar lo dicho en la frase anterior
231p
¿Qué palabra(s) falta(n) en la línea 11?
A carecía
B disfrutaba
C me asombraba
D me escapaba
Lees alinea 2.
241p
Welke bijzondere gewoonte heeft Javier Castillo tijdens het schrijven?
Noteer het juiste nummer op het antwoordblad.
1 Hij bewaart het uitwerken van de dialogen tot het laatst.
2 Hij drinkt zijn koffie altijd pas als deze koud is.
3 Hij gebruikt voor ieder nieuw boek een andere pen.
4 Hij maakt met een kant van zijn hand inktvlekken op het papier.
Lee el párrafo 3.
251p
¿Qué es lo que le parece “alucinante” (línea 28) al autor?
Le parece alucinante
A la cantidad de seguidores de su cuenta de Instagram.
B la idea de su editorial de revelar la portada por Instagram.
C que haya tantas reacciones positivas ante el contenido de su última
novela.
D que tanta gente quiera obtener su libro antes de conocer la trama.
Lee el párrafo 4.
261p
¿Qué ilustra el párrafo 4?
A el asombro por parte de Javier Castillo
B el enfado por parte de Javier Castillo
C la arrogancia por parte de Javier Castillo
D la vergüenza por parte de Javier Castillo
Lee el párrafo 5.
271p
¿Qué pregunta falta en la línea 40?
A ¿Qué consejos daría a sus lectores?
B ¿Qué dudas ha tenido al escribir sus novelas?
C ¿Qué lecciones ha aprendido como escritor?
D ¿Qué motivos tiene el público para apreciar tanto sus libros?

opgave 7Tekst 7 El “largo viaje” de la ropa usada

Lee el párrafo 1.
281p
¿Qué se sabe por este párrafo?
Algunas empresas de moda
A escuchan suficientemente a los consumidores de sus productos.
B han iniciado acciones para disminuir el impacto ambiental del sector.
C producen demasiada ropa según muchos activistas ambientales.
D se esfuerzan por gastar menos agua en sus procesos de fabricación.
291p
¿Qué palabra(s) falta(n) en la línea 8?
A así que
B aunque
C por lo que
Lees alinea 2.
301p
Welke tegenstelling benoemt de schrijver over textielafval in Spanje?
Vul de volgende zin aan:
Aan de ene kant is Spanje een van de Europese landen met het meeste
textielafval, aan de andere kant ….
Lees de alinea’s 3 en 4.
312p
Geef van elke bewering aan of deze wel of niet overeenkomt met de
inhoud van deze alinea’s.
Noteer ‘wel’ of ‘niet’ achter de nummers op het antwoordblad.
1 Greenpeace stopte kleding voorzien van een tracker op meerdere
plaatsen in containers.
2 Greenpeace plaatste een tracker in een deel van de collectie van Zara
en Mango.
3 Greenpeace kon vanwege technische beperkingen slechts één
bepaald type tracker gebruiken.
4 Greenpeace kon de eindbestemming achterhalen van alle
kledingstukken voorzien van een tracker.
Lee el párrafo 5.
321p
¿Qué palabras faltan en la línea 44?
A más difícil
B más frecuente
C menos estable
D menos tolerada
Lees alinea 5.
331p
Wat vindt de meerderheid van de Spanjaarden volgens een studie van
More Than Research?
Lee el párrafo 6.
341p
¿Qué contiene este párrafo?
A algunas felicitaciones a los españoles por su conducta bastante
sostenible
B algunas recomendaciones para promover una conducta más
sostenible entre los españoles
C algunos avisos a los españoles en cuanto a su conducta poco
sostenible
D algunos riesgos adicionales de la conducta poco sostenible de los
españoles

opgave 8Tekst 8 Choque cultural

Lee la introducción.
351p
¿Qué se sabe de estas líneas sobre algunos estadounidenses que viven
en España?
A Se sorprenden más de las costumbres españolas que otros
extranjeros que viven en España.
B Suben vídeos en TikTok sobre las diferencias culturales entre los
Estados Unidos y España.
C Sus vídeos en las redes sociales sobre la cultura española son bien
recibidos por los españoles.
Lee el párrafo 1.
361p
¿A qué pregunta contesta este párrafo?
A ¿Cuáles fueron las razones de Morgan y su marido para ir a vivir a
España?
B ¿Por qué Morgan al principio no quería ir a vivir en España?
C ¿Qué aprendió Morgan sobre España durante sus estudios
universitarios?
Lees alinea 1.
371p
Welke misvatting had Morgan over Spanje, voordat ze er ging wonen?
Lees de alinea’s 2 en 3.
382p
Geef van elke bewering aan of deze wel of niet overeenkomt met de
inhoud van deze alinea’s.
Noteer ‘wel’ of ‘niet’ achter de nummers op het antwoordblad.
1 Morgans video’s roepen bij Spanjaarden gemengde gevoelens op.
2 Morgan ervaart vandaag de dag nog steeds cultuurverschillen.
3 Morgan vond het hebben van een druk sociaal leven op doordeweekse
dagen in het begin vermoeiend.
4 Morgan vindt dat Spanjaarden een goede balans tussen werk en
privéleven hebben.
Lees alinea 4.
In deze alinea wordt een aantal Spaanse gewoontes genoemd.
391p
Noteer het nummer van de gewoonte die niet genoemd wordt op het
antwoordblad.
1 Spanjaarden bereiden ’s avonds laat nog een maaltijd.
2 Spanjaarden blijven na het eten aan tafel nog een tijdje napraten.
3 Spanjaarden eten niet tijdens het lopen.
4 Spanjaarden gaan rustig zitten ontbijten.
5 Spanjaarden kijken je raar aan als je op straat een trainingspak
draagt.
Lee el párrafo 5.
401p
¿Qué palabra falta en la línea 45?
A hasta
B pero
C porque
Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

opgave 9Tekst 9 Carta al Director

412p
Welke twee zaken met betrekking tot fietsers en stepgebruikers vindt
Rafael Galiano niet eerlijk?
Vul de volgende zin aan:
Hij vindt het niet eerlijk dat fietsers en stepgebruikers …

opgave 10Tekst 10 Lees eerst de opgave voordat je naar de tekst gaat

Lees eerst de opgave voordat je naar de tekst gaat.
Stel, je wilt bijdragen aan een beter milieu.
421p
Wordt in deze tekst toegelicht waarom een stoffen tas een
milieuvriendelijk product is?
Zo ja, schrijf de eerste twee woorden op van de zin waarin dit wordt
toegelicht.
Zo nee, schrijf op ‘nee’.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift.