Opgave 1 Aan de hand van het WBO ’98 (= woningbehoeftenonderzoek) zijn de drie hierna volgende grafieken opgesteld. In deze grafieken worden de huishoudens die uit de grote steden vertrokken op enkele kenmerken vergeleken met de huishoudens die in de grote steden bleven wonen of zich daar vestigden. De categorieën waarin de huishoudens zijn ingedeeld, zijn steeds dezelfde. De huishoudens die uit de grote steden zijn vertrokken, zijn nader ingedeeld naar hun plaats van bestemming: de suburbane gebieden (randgemeenten) en de woonplaatsen buiten de invloedssfeer van de grote steden. Deze ‘vertrekkers’ worden vergeleken met de ‘stadsbewoners’, die op hun beurt zijn onderverdeeld in huishoudens die in de grote steden zijn komen wonen en huishoudens die binnen de grote stad verhuisden of niet zijn verhuisd. bron 1 Gemigreerde en niet-gemigreerde huishoudens van de grote steden, naar inkomenskwartiel, 1998 100 vertrekkers stadsbewoners Legenda: % gemigreerde naar inkomenskwartiel, en niet-gemigreerde 1998 80 huishoudens van de grote steden, hoogste kwartiel (25% hoogste inkomens) derde kwartiel 25% tweede kwartiel 25% laagste kwartiel (25% laagste inkomens)
bron 2 Gemigreerde en niet-gemigreerde huishoudens van de grote steden, naar soort huishouden, 1998 100 vertrekkers stadsbewoners Legenda: % huishoudens van de grote steden, 80 tweepersoonshuishoudens bron 3 Gemigreerde en niet-gemigreerde huishoudens van de grote steden, naar woningtype, 1998 100 vertrekkers stadsbewoners Legenda: % 80 eengezinshuurwoning meergezinshuurwoning eengezinskoopwoning meergezinskoopwoning bronnen 1, 2 en 3: Wouden, R. van de en E. de Bruijne, De stad in de omtrek, problemen en perspectieven van de vier grootstedelijke gebieden in de Randstad, Den Haag, 2001 Hypothese: suburbanisatie is een vorm van selectieve migratie.
→ Geef op basis van de bronnen 1 tot en met 3 twee argumenten ter ondersteuning van deze hypothese. Kies daartoe twee van de drie bronnen en ontleen aan elk van beide bronnen één argument. Suburbanisatie wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door de woningbehoefte van mensen. Uit de bronnen is een maatregel af te leiden die de overheid kan nemen om de suburbanisatie te verminderen.
→ Op welke manier kan de overheid op basis van de bronnen proberen de suburbanisatie te verminderen? In het rapport, waarin bovenstaande bronnen staan, wordt gesteld dat de migratie van en naar de grote steden de komende jaren in Nederland selectief blijft. Veel geografen zijn van mening dat hierdoor de sociale ongelijkheid tussen de centrale stad en de suburbane gemeenten wordt vergroot.
Leeftijdsdiagram Curaçao, 1981
Leeftijdsdiagram Curaçao, 2001
Welke term wordt in de migratietheorie gebruikt voor het wegtrekken van goed opgeleide
Noem twee niet-economische motieven van migranten uit de Antillen om zich in Nederland
Noem twee van deze sociaal-economische gevolgen.
Antillianen in Amsterdam
Aantal inwoners Aantal Antillianen Amsterdam 726.602 11.281 Per stadsdeel Binnenstad 79.623 724 Westerpark 33.766 399 Oud-West 32.123 332 Zeeburg 33.835 423 Bos en Lommer 30.838 271 De Baarsjes 34.841 333 Amsterdam-Noord 86.352 905 Geuzenveld/Slotermeer 38.583 360 Osdorp 40.758 384 Slotervaart/Overtoomse Veld 43.142 358 Zuidoost 85.163 5.194 Oost/Watergraafsmeer 56.998 551 Oud-Zuid 84.370 733 Zuideramstel 46.210 314
Welke samenhang wordt bedoeld?
bron 7 Migratie De culturele tegenstellingen binnen de Arabische Wereld worden versterkt door de aanwezigheid van olie in de landen rondom de Perzische Golf. De olierijke landen hebben een tekort aan arbeidskrachten, de landen zonder grote oliereserves worden gekenmerkt door een overschot aan arbeidskrachten. Dit verschil heeft geleid tot omvangrijke migratie van gastarbeiders die worden ingezet voor de modernisering van de rijke olielanden. paste in het beleid van nationalisering van Ondanks hun grote aantal is de positie van migranten zwak. Wanneer de olieprijs daalt, komen hun lonen onder druk te staan. * De Golfoorlog van 1991, was een korte oorlog tussen Irak enerzijds en een coalitie van westerse en Arabische landen anderzijds. Deze oorlog is gevoerd om de invasie en annexatie van Koeweit door Irak ongedaan te maken. Door velen wordt deze oorlog gezien als een oorlog die gevoerd is om de vitale westerse (olie)belangen in het Midden-Oosten veilig te stellen. vrij naar: Vaart, R. van der, Globetrotter, een serie geografische verkenningen, Utrecht, 1996 bron 8 De voornaamste herkomstlanden van migranten in de Arabische Golfstaten in het midden van de jaren negentig bron: Vaart, R. van der, Globetrotter, een serie geografische verkenningen, Utrecht, 1996
bron 9 Enkele sociaal-economische gegevens van twee herkomstlanden van arbeidsmigranten in de Arabische Golfstaten: Jemen en Maleisië jaar 2000 Jemen Maleisië Aantal inwoners (in miljoenen) 18,7 22,7 Bevolkingsgroei per jaar in % 3,38 1,96 BNP per hoofd in US $ 820 9000 Groei BNP in % 4 0,3 Geboortecijfer in ‰ 43 24 Sterftecijfer in ‰ 9 5 % analfabeten 62 17 % jonger dan 15 jaar 47 34 bron: World Fact Book, 2001 Volgens de kaart (bron 8) is er een groot verschil tussen Jemen en Maleisië voor wat betreft het aantal gastarbeiders dat werkt in de Golfstaten.
→ Met behulp van welk begrip uit de interactietheorie van Ullman kun je de in bron 7 gegeven verklaring het beste samenvatten? Hoe het verder zal gaan met de migratie naar de Golfstaten vanuit ontwikkelingslanden als Jemen, is onder meer afhankelijk van de ontwikkeling van de economie in zowel Jemen als de Golfstaten.
Twee spoorwegtracés voor goederenvervoer
Utrecht Rotterdam Betuweroute Arnhem Maasvlakte Nijmegen DUITSLAND Dordrecht N E D E R L A N D 's-Hertogenbosch Breda Roosendaal Tilburg Helmond Eindhoven Venlo Ruhrgebied Antwerpen RRRoooeeerrrmmmooonnnddd IJzeren Rijn Mönchen- Gladbach BELGIË Hasselt Maastricht Keulen Tongeren Legenda: tracé IJzeren Rijn bestaand spoor 0 20 40 km tracé Betuweroute
Overzicht van alternatieve spoortrajecten via Roermond
Noem hiervoor drie verschillende redenen.
Noem twee redenen waarom deze twee deeltrajecten de voorkeur verdienen boven de
bron 12 De intensiteit van goederenvervoer tussen een aantal EU-regio’s bron: Spatial patterns of transportation, Atlas of Freight Transport in Europe, Den Haag, 1998 Zoals in de titel van bron 12 staat aangegeven, gaat het bij deze kaart om goederenvervoer tussen de verschillende Europese regio’s. Hiervoor zijn gegevens op regionale schaal verzameld. Toch is dit niet helemaal consequent gedaan.
bron 14 Grazende schapen in het land van Peel en Maas bron: Staatsbosbeheer, het land van Peel en Maas, Roermond, 1996 Op de kaart van bron 13 staat vermeld dat de Strabrechtse Heide een natuurreservaat is. Je zou kunnen stellen dat dit geen juiste benaming is, omdat de mens grote invloed heeft gehad op het ontstaan van dit landschap.
→ Kunnen de vennen in het gebied van de kaart ontstaan zijn door de aanwezigheid van keileem in de ondiepe ondergrond? Leg je antwoord uit. De foto van bron 14 geeft een beeld van zowel de productiefunctie als de informatiefunctie van het heidelandschap. De productiefunctie is nu minder belangrijk dan de informatiefunctie.
→ Leg uit waarom het houden van schapen op de heide nu vooral ten goede komt aan de informatiefunctie en niet aan de productiefunctie. Ga bij je antwoord in op beide functies. De meeste heidegebieden in landelijke gebieden als die van Noord-Brabant zijn in de loop van de twintigste eeuw verdwenen en hebben een andere inrichting gekregen.
Deel van Noord-Holland
Leg uit waardoor dit verschil is ontstaan. Ga in op beide gebieden.
Welke holocene afzetting ligt in gebied A aan de oppervlakte?
Noem hiervoor twee oorzaken die uit de kaart zijn af te leiden.
bron 16 Nederland en Panama in klimaat-deal Van onze redactie economie AMSTERDAM – Nederland gaat Panama helpen minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen. Zo realiseert Nederland meteen een deel van de nationale doelstelling om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Protocol – mogen landen maximaal de helft Panama gaat dertien projecten uitvoeren op het terrein van energiebesparing en het gebruik van duurzame energiebronnen. (…) vrij naar: Trouw, 16 mei 2002 In het krantenbericht wordt gesproken over duurzame energiebronnen. De wind en de zon zijn daarvan twee voorbeelden.
Relatie tussen het aantal soorten en een andere variabele factor op een aantal eilanden
Welke andere factor moet onder de horizontale as van de figuur staan?
De vernietiging van het Amazonewoud
Geef de andere oorzaak.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
