bronnen

Eindexamen bedrijfseconomie havo 2015, tijdvak 2 (management en organisatie)

opgave 1Opgave 1

De winkel De Vrolycke Fiets verkoopt uitsluitend het fietsmodel Happy
Bike.
Bij de bepaling van de kostprijs van een Happy Bike worden de volgende
gegevens gebruikt:
− De vaste verrekenprijs per fiets bedraagt € 180 bestaande uit een
inkoopprijs en een opslag voor de inkoopkosten.
− De opslag voor de overheadkosten is 150% van de vaste
verrekenprijs.
Bij de bepaling van de verkoopprijs van een Happy Bike voor 2014 wordt
de nettowinstopslagmethode gehanteerd.
In 2014 wordt de Happy Bike verkocht tegen een verwachte verkoopprijs
van € 598,95 inclusief 21% btw.
13p
Bereken de verwachte nettowinstopslag in euro’s per Happy Bike die door
De Vrolycke Fiets in 2014 is gehanteerd.
In 2014 heeft De Vrolycke Fiets 460 Happy Bikes verkocht.
Eind 2014 blijkt uit de nacalculatie dat de verkoopprijs van een Happy
Bike ten opzichte van de voorcalculatie niet is veranderd.
22p
Bereken het gerealiseerde verkoopresultaat van De Vrolycke Fiets over
2014. Geef aan of dit een voordelig of een nadelig resultaat betreft.
Eind 2014 blijkt uit de nacalculatie dat de werkelijke kosten afwijken van
de voorgecalculeerde kosten.
De totale werkelijke kosten van De Vrolycke Fiets over 2014 zijn:
inkoopwaarde van de omzet (exclusief inkoopkosten) € 86.742
− inkoopkosten
€ 4.337
− overheadkosten
€ 102.465
De Vrolycke Fiets splitst het budgetresultaat in een resultaat op de
inkopen en een resultaat op de overheadkosten.
32p
Bereken het resultaat op de inkopen van De Vrolycke Fiets over 2014.
Geef aan of het gaat om een voordelig of een nadelig resultaat.
42p
Bereken het resultaat op de overheadkosten van De Vrolycke Fiets over
2014. Geef aan of het gaat om een voordelig of een nadelig resultaat.
52p
Bereken de netto winst van de Vrolycke Fiets over 2014 met behulp van
het budgetresultaat. Geef aan of het gaat om een voordelig of een nadelig
resultaat.

opgave 2Opgave 2

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5.
QWIC bv is een aanbieder op de markt van elektrische fietsen en
elektrische scooters (informatiebron 1). Dit Nederlandse bedrijf zag het
resultaat in 2014 verslechteren. Toch zijn de vooruitzichten voor de markt
van elektrische tweewielers goed.
Uit de balansen van 31 december 2013 en 31 december 2014 van QWIC
(informatiebron 2) blijkt dat:
− de solvabiliteit en liquiditeit op 31 december 2014 ten opzichte van
31 december 2013 zijn verslechterd en dat
− er in 2014 verlies is geleden.
62p
Leg uit, zonder berekening, dat uit de gegeven balansen valt op te maken
dat de liquiditeitspositie op 31 december 2014 ten opzichte van
31 december 2013 is verslechterd. Betrek in het antwoord zowel het
teller- als het noemereffect van de liquiditeit.
71p
Hoe blijkt uit de gegeven balansen dat QWIC in 2014 verlies heeft
geleden?
QWIC wil zijn liquiditeit en solvabiliteit verbeteren door op 1 januari 2015
het eigen vermogen, door middel van een aandelenemissie, te verhogen
met minimaal € 500.000. De solvabiliteit, gemeten als het percentage
eigen vermogen van het totale vermogen, moet hierdoor verbeteren tot
minimaal 20% op 1 januari 2015.
82p
Toon met behulp van een berekening aan dat door een toename van het
eigen vermogen van € 500.000 op 1 januari 2015 aan deze
solvabiliteitseis wordt voldaan.
De twee bestuurders van QWIC, Hartman en Anema, willen de nieuw uit
te geven aandelen, uit de portefeuille op 1 januari 2015, volledig plaatsen
bij investeringsmaatschappij Breedschap. Breedschap heeft op dat
moment al een pakket aandelen van QWIC in haar bezit
(informatiebron 3). Breedschap is onder vier voorwaarden bereid extra
aandelen QWIC te kopen:
a QWIC moet kunnen aantonen dat het maatschappelijk verantwoord
onderneemt.
b Het aandeel van elektrische tweewielers in de totale verkoop van
tweewielers in Nederland moet in 2014 hoger zijn dan in 2013.
c De bijdrage aan het resultaat van QWIC van de elektrische scooter
Emoto 87, het topmodel van QWIC, moet in 2015 € 100.000 hoger zijn
dan in 2014.
d Breedschap draagt een lid van de raad van commissarissen voor.
Voorwaarde a. Maatschappelijk verantwoord ondernemen
Dat bij QWIC sprake is van maatschappelijk verantwoord ondernemen,
blijkt volgens QWIC onder meer uit de keuze die gemaakt is voor een
verandering in de toeleveranciers van de scooteronderdelen.
91p
Leg uit dat de keuze van QWIC voor andere toeleveranciers past binnen
het maatschappelijk verantwoord ondernemen (informatiebron 1 en 3).
Voorwaarde b. Het marktaandeel van de elektrische tweewielers
102p
Toon met een berekening aan dat het aandeel gemeten in afzet van de
elektrische fietsen en scooters in de totale verkoop van elektrische
tweewielers in Nederland in 2014 gestegen is ten opzichte van 2013 (zie
informatiebron 4).
Voorwaarde c. De Emoto 87
In 2014 werd er door tegenvallende verkopen een verlies van € 45.000
geleden op de Emoto 87. QWIC gaat ervan uit dat dit topmodel het in
2015 helemaal gaat maken en de bijdrage aan het resultaat van QWIC
van de (elektrische scooter) Emoto 87, in 2015 € 100.000 hoger zal zijn
dan in 2014.
114p
Toon aan dat voldaan wordt aan voorwaarde c (zie informatiebron 5).
Voorwaarde d. Raad van commissarissen
121p
Geef een reden waarom Breedschap als voorwaarde stelt dat zij een lid
van de raad van commissarissen van QWIC voordraagt.
Breedschap beoordeelt QWIC op alle vier voorwaarden positief en is
bereid om het hele pakket nieuw uit te geven aandelen QWIC te kopen.
Hartman en Anema willen, na de aandelenemissie op 1 januari 2015, met
hun huidige aandelenbezit een meerderheidsbelang in QWIC van 51%
hebben.
134puitwerkbijlage
Bereken het aantal aandelen QWIC dat Hartman en Anema nog kunnen
uitgeven aan Breedschap opdat voldaan wordt aan het meerderheids-
belang van 51% (zie informatiebron 2).
Vul hiertoe de uitwerkbijlage horende bij deze vraag volledig in.
Conclusie
Omdat aan alle vier voorwaarden is voldaan, is Breedschap bereid om per
nieuw aandeel QWIC een prijs te betalen die gelijk is aan de intrinsieke
waarde per aandeel QWIC (gemeten op 31 december 2014), verhoogd
met een opslag van 2 euro per aandeel.
143p
Toon met een berekening aan of het, gegeven de prijs die Breedschap wil
betalen en de eis van behoud van een meerderheidsbelang van 51%,
QWIC zal lukken het eigen vermogen met minimaal € 500.000 te
vergroten.

opgave 3Opgave 3

Bij deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
Mevrouw De Waard heeft op 1 januari 1999 een woning gekocht voor
€ 120.000. Ze heeft voor de financiering van deze woning op 1 januari
1999 een 6,2% hypothecaire lening bij de PING-bank afgesloten. Het
bedrag van deze lening is € 116.000. Deze lening wordt afgelost door
middel van annuïteiten. De jaarlijkse annuïteit bedraagt € 8.604,40 en
wordt elk jaar achteraf betaald met ingang van 31 december 1999.
Op 1 januari 2014 bedroeg de schuldrest van deze hypothecaire lening
€ 85.525,15.
152p
Bereken de schuldrest van de hypothecaire lening op 1 januari 2015.
Ondanks de economische crisis is de woning van mevrouw De Waard
sinds de aankoop op 1 januari 1999 meer waard geworden. De
waardestijging is elk jaar 2,3%. Door deze waardestijging is de
overwaarde toegenomen.
De overwaarde van de woning is het verschil tussen de waarde van de
woning en de schuldrest van de hypothecaire lening op dat moment.
162p
Bereken de overwaarde van de woning op 1 januari 2015.
Mevrouw De Waard heeft haar financieel adviseur gevraagd of ze een
deel van de overwaarde van de woning kan gebruiken. De adviseur heeft
haar informatie gegeven over de nieuwe Overwaardehypotheek van de
PING-bank.
Bij deze Overwaardehypotheek ontvangt mevrouw De Waard een bedrag
waarmee de huidige hypothecaire lening wordt afgelost. Het resterende
deel na de aflossing kan vrij worden besteed.
De Overwaardehypotheek is een vorm van een hypothecaire lening
waarbij er gedurende de looptijd niet wordt afgelost en geen interest wordt
betaald. De interest wordt jaarlijks berekend over de hoogte van de totale
schuld aan het begin van het jaar. De berekende interest wordt jaarlijks
aan het eind van het jaar toegevoegd aan de totale schuld (hypothecaire
lening + berekende interest).
Pas als de woning van mevrouw De Waard wordt verkocht, wordt de
totale hypotheekschuld afgelost.
In onderstaande grafieken staat het verloop van de hypotheekschuld bij
verschillende hypotheekvormen. Op de verticale as staat de
hypotheekschuld, op de horizontale as het aantal jaren.
A B hypotheek hypotheek schuld schuld jaren jaren C D hypotheek hypotheek schuld schuld jaren jaren
172p
Welke grafiek geeft het verloop weer van de hypotheekschuld bij de
Overwaardehypotheek? Motiveer het antwoord.
182p
Bij welke hypotheekvorm (A, B, C of D) loopt de geldgever het meeste
risico? Verklaar het antwoord.

opgave 4Opgave 4

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
Magic Marbles is een Nederlandse handelsonderneming die knikkers
inkoopt en verkoopt. De knikkers worden door Magic Marbles voor een
vaste prijs van 225 yuan per 1.000 knikkers ingekocht bij
Jinjiang Chaoxing, een bedrijf in China.
Ten behoeve van het opstellen van de liquiditeitsbegroting en
resultatenbegroting over juli 2014 zijn eind juni de volgende gegevens
over de inkopen in 2014 bekend.
maand aantal knikkers koers euro in yuan april (werkelijk) 250.000 € 1 = 8,30 yuan mei (werkelijk) 300.000 € 1 = 8,35 yuan juni (werkelijk) 175.000 € 1 = 8,25 yuan juli (verwacht) 200.000 € 1 = 8,30 yuan augustus (verwacht) 150.000 € 1 = 8,35 yuan september (verwacht) 100.000 € 1 = 8,40 yuan
Van de inkopen in een maand moet 25% contant aan Jinjiang Chaoxing
worden betaald, voor het restant geldt een krediettermijn van 1 maand.
De ingekochte knikkers worden in de maand van inkoop ontvangen.
191p
Is er bij de inkopen op rekening van de knikkers sprake van ontvangen of
verstrekt leverancierskrediet voor Magic Marbles? Verklaar het antwoord.
203p
Bereken het bedrag in euro’s dat Magic Marbles op de
liquiditeitsbegroting van juli 2014 opneemt als gevolg van de inkopen van
de knikkers.
Alle knikkers die in een maand worden ingekocht, worden altijd twee
maanden later door Magic Marbles verkocht. Magic Marbles berekent de
inkoopwaarde van de omzet op basis van € 30 per 1.000 knikkers en een
brutowinstmarge van 40% van de verkoopprijs.
212p
Bereken de brutowinst in euro’s die Magic Marbles op de
resultatenbegroting van juli 2014 opneemt als gevolg van de verkoop van
knikkers.

opgave 5Opgave 5

Bij deze opgave horen de informatiebronnen 6 tot en met 8.
De brood- en banketbranche gaat al enkele jaren gebukt onder
tegenvallende verkopen. Bovendien hebben de bakkers te maken met
stijgende kosten, die nauwelijks kunnen worden doorberekend in de
verkoopprijzen. De nettowinst in de branche staat al vanaf 2009 onder
druk.
221p
Geef met behulp van informatiebron 6 de verklaring voor de beperkte
mogelijkheid van de brood- en banketbakkers om de kostenstijgingen in
de verkoopprijzen door te berekenen.
Brood- en banketbakkerij De Bruyne Bakker, waarvan Wim de Bruyne de
eigenaar is, ziet de nettowinst ook afnemen. In 2008 bedroeg de
jaaromzet van De Bruyne Bakker € 460.000. In de periode 2009 – 2013
steeg de jaarlijkse omzet met 2% ten opzichte van het voorafgaande jaar.
In 2014 daalde de omzet van De Bruyne Bakker echter tot € 500.000.
232p
Toon met een berekening aan dat de procentuele omzetdaling in 2014 ten
opzichte van 2013 van De Bruyne Bakker vrijwel gelijk is aan de
procentuele omzetdaling in de gehele branche (zie informatiebron 6 en 7).
Wim de Bruyne wil jaarlijks een nettowinst van € 64.000 behalen. Wim
heeft Beko Advies ingeschakeld om de bedrijfseconomische prestaties
van zijn bakkerij te analyseren en verbeterpunten te vinden. Beko Advies
signaleert twee pijnpunten:
− de omzetdaling,
− het relatief hoge aandeel van de totale constante kosten in de totale
kosten.
Omzet
Beko Advies heeft berekend dat, om de gewenste nettowinst van € 64.000
te behalen, de omzet in 2014 flink hoger had moeten zijn dan de werkelijk
behaalde omzet.
De totale constante kosten bedragen € 260.000. De dekkingsbijdrage is
60% van de omzet.
242p
Bereken de omzet in 2014 waarbij de nettowinst € 64.000 zou zijn.
Aandeel totale constante kosten
Beko Advies stelt dat de daling van de omzet van De Bruyne Bakker met
name een probleem voor dit bedrijf is vanwege het grote aandeel van de
totale constante kosten in de totale kosten.
251p
Geef een verklaring voor deze stelling van Beko Advies.
Volgens Beko Advies zijn vooral de constante loon- en huisvestingskosten
van De Bruyne Bakker in 2014 te hoog: zowel in vergelijking tot die van
branchegenoten in dezelfde omzetklasse als in verhouding tot de omzet.
Beko Advies komt voor De Bruyne Bakker met het volgende advies:
“Om de nettowinst te laten stijgen, moet het aandeel van de constante
kosten in de totale kosten omlaag. Dat kan door een deel van de
constante kosten variabel te maken.”
Dat kan door:
actie 1: de in te zetten arbeidsuren van het personeel meer af te laten
hangen van de werkdrukte (meer inzet van flexwerknemers).
Hierdoor zal de verhouding loonkosten/omzet gelijk zijn aan
die van de banketbakkers in dezelfde omzetklasse.
actie 2: de hoogte van de huur te koppelen aan de ontwikkeling van de
omzet.
Ten behoeve van de berekeningen van vraag 26 en vraag 27 wordt
uitgegaan van dezelfde (werkelijke) omzet van De Bruyne Bakker in 2015
als in 2014.
actie 1
262p
Bereken het bedrag waarmee de loonkosten in 2015 dalen ten opzichte
van 2014 als gevolg van actie 1 (zie informatiebron 7).
actie 2
272p
Bereken het bedrag waarmee de huur in 2015 zal dalen ten opzichte van
2014 als gevolg van actie 2 (zie informatiebron 8).
Het variabel maken van een deel van de constante kosten heeft gevolgen
voor het verloop van de totale kostenlijn. Op de uitwerkbijlage bij vraag 28
is de totale kostenlijn voor 2015 getekend, wanneer niet gekozen wordt
voor het variabel maken van een deel van de constante kosten.
282puitwerkbijlage
Teken in de uitwerkbijlage, behorende bij deze vraag, de totale kostenlijn
die overeenkomt met de situatie waarin voor 2015 wel een deel van de
constante kosten variabel wordt gemaakt. Verbind hiertoe twee van de
aangegeven letters met elkaar.

opgave 6Opgave 6

In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing.
Op 1 april 2014 heeft Loomans bv 12 nieuwe bestelauto’s aangeschaft
van € 30.000 per stuk. Voor de gedeeltelijke financiering van deze
investering heeft Loomans op 1 april 2014 een lening van € 350.000 met
lineaire aflossing afgesloten. De interestvoet van deze lening is 5% per
jaar. De lening heeft een looptijd van 4 jaar. De aflossing en interest
worden op 31 maart van elk jaar achteraf betaald.
Loomans past de permanentie toe met resultaatbepaling per kwartaal.
291p
Bereken de schuldrest van de lening per 1 april 2015.
301p
Bereken de kosten van de lening voor het tweede kwartaal van 2015.
De bestelauto’s zijn door Loomans verzekerd tegen schade en diefstal.
De jaarpremie voor deze verzekering bedraagt 19 promille van de
aanschafwaarde van de bestelauto’s en moet jaarlijks op 1 april
vooruitbetaald worden.
312p
Bereken voor het tweede kwartaal van 2015 de verzekeringskosten van
de bestelauto’s.
322p
Bereken het bedrag dat Loomans bv op de balans per 1 juli 2015 opneemt
met betrekking tot de verzekeringskosten van de bestelauto’s. Geef ook
aan of dit bedrag aan de debetzijde of creditzijde van de balans wordt
opgenomen.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.