opgave 1Tekst 1 Wie goed doet... komt nooit in het journaal (en dat is
een groot probleem)
11p
actuele situaties die aantonen dat vluchtelingen in Nederland welkom
anekdotes die er aanleiding toe geven dat de Nederlandse media
de wensen van het Nederlandse volk en die van het kabinet,
voorbeelden van positief nieuws over vluchtelingen, terwijl in alinea 4
Welke uitspraak over de inhoud van de alinea’s 1 tot en met 3 van tekst 1
is juist, in relatie tot de inhoud van alinea 4?
De alinea’s 1 tot en met 3 beschrijven
actuele situaties die aantonen dat vluchtelingen in Nederland welkomzijn, terwijl uit alinea 4 blijkt dat ze dat niet zijn.
anekdotes die er aanleiding toe geven dat de Nederlandse mediagewantrouwd worden, wat bevestigd wordt in alinea 4.
de wensen van het Nederlandse volk en die van het kabinet,waartussen een tegenstelling bestaat die duidelijk wordt in alinea 4.
voorbeelden van positief nieuws over vluchtelingen, terwijl in alinea 4staat dat die voorbeelden niet in het nieuws komen.
“Vertrouwen in de mensheid? Wacht even – voor veel mensen geldt
eerder het tegenovergestelde.” (regels 37-39)
Hieronder staan vier beweringen over deze uitspraak.
1 De uitspraak benadrukt dat het ongepast is voor de mensen om geen
vertrouwen te hebben in de mensheid.
2 De uitspraak maakt de mensen belachelijk die geen vertrouwen
hebben in de mensheid.
3 De uitspraak versterkt de tegenstelling tussen de mensen die wel en
de mensen die geen vertrouwen hebben in de mensheid.
4 De uitspraak zet de lezer op het verkeerde been om zo het standpunt
over vertrouwen in de mensheid subtieler te maken.
21p
1
2
3
4
Welke bewering is juist?
1 2 3 4Na de inleiding kan tekst 1 worden onderverdeeld in vijf delen, waarin
achtereenvolgens de volgende deelonderwerpen centraal staan:
deel 1: De oorsprong van de negatieve visie op de mens
deel 2: Een illustratie van het kantelen van een geschetst mensbeeld
deel 3: Algemene wetenschappelijke bevindingen over menselijk gedrag
bij rampen
deel 4: De rol van de televisie bij de totstandkoming van een mensbeeld
deel 5: Aanbevelingen om te komen tot een positiever mensbeeld
31p
Bij welke alinea begint deel 2?
41p
Bij welke alinea begint deel 5?
“‘Ik ben goed, wij zijn slecht’” (regel 93)
51p
De mens is van nature geneigd het goede te doen, maar in groepen
Er bestaan veel individuele interpretaties van ‘goed’ en ‘slecht’,
We zijn ervan overtuigd dat we zelf het goede doen, maar in de
Wij vinden de mens als soort slecht door wat we over anderen horen
Wat wordt met deze zin bedoeld binnen de context van tekst 1?
De mens is van nature geneigd het goede te doen, maar in groepenkomt al snel het slechte in de mens naar boven.
Er bestaan veel individuele interpretaties van ‘goed’ en ‘slecht’,waardoor niet collectief vast te stellen is wat goed en slecht is.
We zijn ervan overtuigd dat we zelf het goede doen, maar in depraktijk blijkt de mens als soort toch slecht voor de wereld.
Wij vinden de mens als soort slecht door wat we over anderen horenen zien, maar we vinden onszelf een positieve uitzondering.
61p
argumentatie voor het standpunt dat het gedrag van de mensen in
de toelichting bij de ontdekkingen van de wetenschappers over
een beschrijving van de werkwijze van de media en de gevolgen
voorbeelden van een situatie waarin mensen elkaar nodig hebben.
Welk van de onderstaande uitspraken geeft de beste karakterisering van
de alinea’s 9 tot en met 12?
De alinea’s 9 tot en met 12 bevatten
argumentatie voor het standpunt dat het gedrag van de mensen inNew Orleans schandalig is.
de toelichting bij de ontdekkingen van de wetenschappers overmensbeelden.
een beschrijving van de werkwijze van de media en de gevolgendaarvan aan de hand van de ramp door de orkaan Katrina.
voorbeelden van een situatie waarin mensen elkaar nodig hebben.“New Orleans had een klein gaatje geopend in ‘de dunne korst op het
kolkende magma van de menselijke natuur’. En de natuurramp had
duidelijk gemaakt wat er onder de oppervlakte schuilt. Een monster.”
(regels 150-155)
In alinea 14 wordt plundergedrag beschreven.
71p
Waarom ondersteunt dit plundergedrag niet het beeld dat de mens een
monster is?
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen.
81p
nuanceren het door de journalisten geschetste mensbeeld in de
ontkrachten het beeld van de journalisten uit de alinea’s 9 tot en
relativeren de problemen van de mensen in New Orleans uit de
verklaren de reactie van de media zoals die wordt beschreven in de
Welke functie hebben de alinea’s 13 tot en met 15 ten opzichte van de
alinea’s 9 tot en met 12?
De alinea’s 13 tot en met 15
nuanceren het door de journalisten geschetste mensbeeld in dealinea’s 9 tot en met 12.
ontkrachten het beeld van de journalisten uit de alinea’s 9 tot enmet 12.
relativeren de problemen van de mensen in New Orleans uit dealinea’s 9 tot en met 12.
verklaren de reactie van de media zoals die wordt beschreven in dealinea’s 9 tot en met 12.
“De ramp in New Orleans is een extreem voorbeeld, maar de dynamiek is
steeds dezelfde” (regels 223-225)
Verspreid over tekst 1 werkt de auteur die dynamiek ook uit voor de
vluchtelingencrisis.
96p
Vat in het onderstaande schema samen hoe die dynamiek voor de
vluchtelingencrisis wordt uitgewerkt in tekst 1. Neem daartoe het schema
over en vul het aan.
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen.
De voorbeelden van het nieuws over de orkaan Katrina in New Orleans en
over de vluchtelingencrisis in Nederland maken volgens tekst 1 duidelijk
wat het uiteindelijk effect is van dergelijke nieuwsberichten over dit soort
gebeurtenissen.
101p
Welk uiteindelijk effect is dat?
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen.
112p
De media berichten vrijwel alleen over de slechte kanten van de
Mensen zijn geen onbeschaafde apen maar worden geboren met de
Omdat het goede zo aanwezig is dat we het niet zien, zeker niet in de
Uit recente ervaring blijkt dat mensen na een ramp meestal rustig
Welke van de onderstaande zinnen drukt het best uit wat de
hoofdgedachte is van tekst 1?
De media berichten vrijwel alleen over de slechte kanten van demaatschappij en dat leidt tot een onterecht negatief mensbeeld.
Mensen zijn geen onbeschaafde apen maar worden geboren met depotentie om een goed of slecht mens te worden.
Omdat het goede zo aanwezig is dat we het niet zien, zeker niet in demedia, hebben we geen vertrouwen in onszelf en elkaar.
Uit recente ervaring blijkt dat mensen na een ramp meestal rustigblijven en zich vooral sociaal gedragen.
tekstfragment 1
(1) Met welke periode in de geschiedenis we onszelf ook vergelijken, de gemiddelde wereldburger is vandaag slimmer, rijker, gezonder, veiliger en gelukkiger dan ooit eerder. Wereldwijd leven we langer, zijn we meer met elkaar verbonden en eten we meer, smakelijker en gezonder voedsel. Onze wereld is anno 2016 vrediger, schoner en meer gelijk dan die van 1966, 1916 of welke tijd dan ook. (2) Waarom weten we dat niet? Misschien moeten we beginnen met te erkennen dat we alle ellende die vandaag op ons af komt niet zelf waarnemen, laat staan persoonlijk meemaken. Sterker: met dat ‘zelf’ gaat het veelal prima. Jaar in, jaar uit laat het Centraal Planbureau weten dat we het humeur van de gemiddelde Nederlander kunnen samenvatten als “met mij gaat het goed, maar met ons gaat het beroerd”. Blijkbaar worden we vooral zo somber door wat ánderen ons vertellen. En die anderen, dat zijn de nieuwsjagers van de media. Dat ze ons zo de put in werken, heeft veel te maken met een hardnekkige wet in de journalistiek: “Goed nieuws is geen nieuws.” naar: Ralf Bodelier uit: De Groene Amsterdammer, 18 mei 2016
“Waarom weten we dat niet?” (tekstfragment 1, alinea 2)
121p
Welke verklaring voor deze onwetendheid wordt zowel in tekstfragment 1
als in tekst 1 gegeven?
Geef antwoord in een of meer volledige zinnen.
131p
Welke twee van de onderstaande uitspraken over het tekstdoel van
tekst 1 zijn waar?
Noteer alleen de nummers van de twee uitspraken.
1 Tekst 1 bestaat voor een belangrijk deel uit uitleg over een
verschijnsel en dat maakt dat de tekst als een uiteenzetting opgevat
kan worden.
2 Tekst 1 bevat belangrijke subjectieve uitspraken van de auteur en dat
maakt dat de tekst als een betoog opgevat kan worden.
3 Tekst 1 biedt verschillende nieuwe wetenschappelijke inzichten ter
overweging aan en dat maakt dat de tekst als een beschouwing
opgevat kan worden.
4 Tekst 1 is hoofdzakelijk gebaseerd op een voor- en nadelenstructuur
en dat maakt dat de tekst als een betoog opgevat kan worden.
5 Tekst 1 stelt met name actuele, maatschappelijke kwesties aan de
orde en dat maakt dat de tekst als een uiteenzetting opgevat kan
worden.
6 Tekst 1 zet vooral meningen van deskundigen ter overweging
tegenover elkaar en dat maakt dat de tekst als een beschouwing
opgevat kan worden.
142p
Welke drie van de onderstaande zinnen bevatten informatie die zo
belangrijk is dat ze zeker in een beknopte samenvatting van tekst 1
moeten worden opgenomen?
Noteer alleen de nummers van de drie zinnen.
1 Het goede wordt zo normaal gevonden dat het ons niet opvalt en de
media er niet over berichten.
2 De afgelopen tijd zijn er verschillende studies verschenen waaruit blijkt
dat ons negatieve mensbeeld niet terecht is.
3 Mensen hebben verschillende redenen om anderen te helpen.
4 Explosies van barbarij zullen in de toekomst steeds minder vaak
gebeuren.
5 Een ramp als Katrina voldoet aan het wetenschappelijke beeld van
hoe mensen op rampen reageren.
6 Onze vrienden, familie en buren vertrouwen we wel, maar de rest van
Nederland en nieuwkomers niet.
7 Constructieve journalistiek kan zorgen voor een positiever verhaal dan
we nu steeds horen en zien.
actuele situatie
concrete vraagstelling
controversieel standpunt
historische ontwikkeling
Door de sociale media kan de overheid problemen van digitale klagers
Het is goed dat de sociale media de burgers bevrijden van hun
Het is goed dat de SVB burgers belt die twitteren, maar hierdoor
Het lijkt positief dat de overheid, net als het bedrijfsleven, twitteraars
aangeven dat maatschappelijke segmentatie als gevolg van het
aantonen dat Twitter ongeschikt is om je ongenoegen kenbaar te
laten zien op welke manier het digitale kapitaal werkt en wat de
uitleggen wat de impact is van de sociale media op de dienstverlening
de overheid ervoor moet zorgen dat ze de zogenaamd brutale burgers
de overheid geen brutale middelen moet inzetten bij het gebruik van
het bedrijfsleven en de overheid op een te brutale wijze gebruikmaken
zogenaamd brutale mensen minder gebruik van sociale media zouden
Er is in Nederland zoveel discussie over het onderwijssysteem dat het
Er is zo veel discussie over het Nederlands onderwijssysteem dat het
Het kan raadzaam zijn om inzicht in het Nederlandse
Het kan zinvol zijn om eens een ander naar het Nederlandse
In Nederland is het onderwijsniveau onvoldoende om te kunnen
In Nederland moeten kinderen al vroeg kiezen voor een bepaald
Nederland besteedt meer aandacht aan leerlingen die niet zo goed
Nederland heeft veel leerlingen die vanuit een kansarme achtergrond
