bij dit examen
Meerkeuzevragen
− Omcirkel het goede antwoord (voorbeeld 1).
− Geef verbeteringen aan volgens voorbeeld 2 of 3.
A
A
A
(2) 
(3) 
D
D
D
(2) (3) opgave 1Politiek en beleid
12p
Geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.
Er zijn verschillende politieke systemen. Een van die politieke systemen is
een dictatuur.
Hieronder staan vier uitspraken over een dictatuur.
1 In een dictatuur heeft één persoon of één partij de hoogste macht.
2 In een dictatuur is er sprake van censuur.
3 In een dictatuur zijn er vrije en geheime verkiezingen.
4 In een dictatuur mogen burgers zelf politieke partijen oprichten.
Geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.uitspraak 1 =.............................................................................................
uitspraak 2 =.............................................................................................
uitspraak 3 =.............................................................................................
uitspraak 4 =.............................................................................................
Op verschillende plekken in Nederland staan camera’s langs de weg voor
automatische nummerbordherkenning. Vanaf 1 januari 2019 mag de
politie kentekengegevens van passerende voertuigen registreren en vier
weken opslaan.
naar: www.ccv-secondant.nl van 31 oktober 2018
Lees tekst 1.
21p
het recht om verenigingen op te richten
het recht op privacy
het recht op vrijheid van meningsuiting
het recht op vrijheid van vergadering
Tegenstanders vinden dat door de invoering van dit nieuwe beleid een
grondrecht wordt beperkt.
Welk grondrecht wordt volgens de tegenstanders beperkt?
het recht om verenigingen op te richten het recht op privacy het recht op vrijheid van meningsuiting het recht op vrijheid van vergaderingafbeelding 1
bron: www.nos.nl van 20 november 2018
31p
aan alle parlementsleden
aan de ministers en staatssecretarissen
aan de Tweede Kamerleden
Op afbeelding 1 staat minister-president Mark Rutte na afloop van het
eerste kindervragenuurtje. Hierin mochten 150 kinderen vragen stellen
aan de ministers.
Aan welke personen geeft minister-president Rutte leiding?
aan alle parlementsleden aan de ministers en staatssecretarissen aan de Tweede KamerledenProvinciale Statenleden en reizigersorganisatie Rover reageren boos op
de uitval van tientallen busritten bij streekvervoerder Syntus door een
tekort aan personeel.
naar: www.ad.nl van 29 augustus 2018
42p
Bij welke groep horen de Provinciale Statenleden en bij welke groep
In tekst 2 worden Provinciale Statenleden en Rover genoemd.
Hieronder staan vier groepen.
1 ambtenaren
2 staatssecretarissen
3 belangengroepen
4 volksvertegenwoordigers
Bij welke groep horen de Provinciale Statenleden en bij welke groephoort Rover? Noteer per groep een nummer uit het rijtje.
De Provinciale Statenleden horen bij nummer...........................................
Rover hoort bij nummer.............................................................................
tekst 3
Boze burgers gaan de straat op
Duizenden boze burgers in Frankrijk gingen gekleed in gele hesjes de
straat op om te demonstreren tegen de regering. Een groot deel van de bevolking is ontevreden, vooral de mensen die er de laatste jaren nauwelijks op vooruit zijn gegaan. Ze horen steeds dat het zo goed gaat met de economie, maar tegelijkertijd zien ze ook dat het verschil tussen rijk en arm steeds groter wordt.
naar: www.geotrendlines.nl van 3 december 2018
Lees tekst 3.
51p
de SGP
de SP
de VVD
het CDA
Sommige burgers vinden dat in Nederland het verschil tussen rijk en arm
ook steeds groter wordt. Ze vinden dat dit probleem moet worden
aangepakt.
Welke politieke partij in Nederland heeft als uitgangspunt dat het verschil
tussen rijk en arm kleiner moet worden?
de SGP de SP de VVD het CDAtekst 4
Alle gemeenten kunnen vuurwerk verbieden
Gemeenten kunnen tijdens de jaarwisseling van 2019 zelf een
vuurwerkverbod invoeren. De staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat zei vanochtend dat de wetswijziging die dat mogelijk maakt vóór 2020 klaar zal zijn. Nu mogen gemeenten alleen vuurwerkvrije zones aanwijzen, maar alleen in gebieden waar veel gevaar of overlast dreigt.
naar: www.ad.nl van 19 december 2018
Lees tekst 4.
61p
de burgemeester
de gemeenteraad
de politie
de wethouder van Handhaving en Veiligheid
Volgens de nieuwe wet mag een totaal vuurwerkverbod worden ingevoerd
om de openbare orde in een gemeente te handhaven.
Wie is verantwoordelijk voor de openbare orde in een gemeente?
de burgemeester de gemeenteraad de politie de wethouder van Handhaving en Veiligheidtekst 5
Grote meerderheid Tweede Kamer stemt vóór de Klimaatwet
naar: www.nu.nl van 20 december 2018
Lees tekst 5.
71p
alleen uit de liberale stroming
alleen uit de liberale stroming en de christendemocratische stroming
alleen uit de liberale, de christendemocratische en de sociaal-
uit de liberale, de christendemocratische, de sociaaldemocratische en
Uit welke politieke stroming of stromingen komen de partijen die het
initiatief voor de Klimaatwet hebben genomen?
alleen uit de liberale stroming alleen uit de liberale stroming en de christendemocratische stroming alleen uit de liberale, de christendemocratische en de sociaal-democratische stroming
uit de liberale, de christendemocratische, de sociaaldemocratische enrechts-extremistische stroming
81p
de controlerende taak
de uitvoerende taak
de wetgevende taak
De Tweede Kamer heeft verschillende taken.
Welke taak van de Tweede Kamer is te herkennen in tekst 5?
de controlerende taak de uitvoerende taak de wetgevende taakDe Nederlander Frans Timmermans stelt zich namens de Europese
sociaaldemocraten kandidaat om voorzitter van de Europese Commissie
te worden.
naar: www.ad.nl van 10 oktober 2018
Lees tekst 6.
91p
van de vertegenwoordigers die door de Europese burgers worden
van een fractie die een onderdeel is van het Europees Parlement.
van het dagelijkse bestuur van de Europese Unie.
Waar wil Frans Timmermans voorzitter van worden?
Hij wil voorzitter worden
van de vertegenwoordigers die door de Europese burgers wordengekozen.
van een fractie die een onderdeel is van het Europees Parlement. van het dagelijkse bestuur van de Europese Unie.tabel 1
samenstelling van de gemeenteraad van Oss
bron: www.oss.nl van januari 2019
Bekijk tabel 1.
101p
Hebben de lokale partijen samen een meerderheid in de gemeenteraad
van Oss?
Doe het zo: omcirkel ja of nee en vul de juiste getallen in.
Ja / Nee, want de lokale partijen hebben samen.............................. zetels
en ze moeten.................................. zetels hebben voor een meerderheid.
Zie tabel 1.
111p
de PvdA
de VVD
GroenLinks
het CDA
Welke partij past bij dezelfde stroming als de Liberale Osse Fractie (LOF)?
de PvdA de VVD GroenLinks het CDAMedisch Contact@medischcontact 11 december 2018
Verschillende specialisten, een psychiater en een internist overhandigden
vanmiddag aan Tweede Kamerleden in Den Haag hun brief met het
verzoek om een helmplicht voor snorfietsers in te voeren. Zij deden dit
namens 130 ziekenhuisartsen.
Lees tekst 7.
121p
de openbaarheid gezocht.
gebruikgemaakt van officiële inspraakmogelijkheden.
gelobbyd bij Tweede Kamerleden.
Individuele burgers en belangengroepen hebben mogelijkheden om de
politieke besluitvorming te beïnvloeden. Eén mogelijkheid is het
aanbieden van een brief aan Tweede Kamerleden, zoals in tekst 7 is te
lezen.
Van welke andere mogelijkheid hebben de 130 ziekenhuisartsen met dit
Twitterbericht in ieder geval gebruikgemaakt?
Ze hebben
de openbaarheid gezocht. gebruikgemaakt van officiële inspraakmogelijkheden. gelobbyd bij Tweede Kamerleden.131p
de Nationale ombudsman
de Nationale Politie
Reclassering Nederland
Slachtofferhulp Nederland
In Nederland is het mogelijk om een klacht in te dienen over de
Nederlandse overheid. Die klacht kan bijvoorbeeld over een gemeente of
de Belastingdienst gaan.
Bij welke organisatie kan een klacht over de overheid worden ingediend?
de Nationale ombudsman de Nationale Politie Reclassering Nederland Slachtofferhulp Nederlandtekst 8
Geert Ritsema op kandidatenlijst voor Europees Parlement
Geert Ritsema woonde in Amsterdam en was lid van de Provinciale Staten. Die zetel gaf hij op, want hij werd wethouder in Arnhem. Ritsema staat nu op de derde plaats van de kandidatenlijst van de SP voor het Europees Parlement.
naar: www.gelderlander.nl van 30 november 2018
141p
een
twee
drie
vier
Nederland heeft verschillende bestuurslagen.
Hoeveel Nederlandse bestuurslagen zijn te herkennen in tekst 8?
een twee drie vier151p
Eerste en Tweede Kamerleden
ministers en de Koning
ministers en staatssecretarissen
staatssecretarissen en de Koning
Wie zitten er in de regering?
Eerste en Tweede Kamerleden ministers en de Koning ministers en staatssecretarissen staatssecretarissen en de Koningtekst 9
Europa moet af van wegwerpplastic
naar: www.h2owaternetwerk.nl van 19 december 2018
161p
de Europese Commissie
het Europees Parlement
het Europese Hof van Justitie
De gekozen volksvertegenwoordigers hebben het verbod goedgekeurd.
Welke Europese instantie heeft het verbod uit tekst 9 goedgekeurd?
de Europese Commissie het Europees Parlement het Europese Hof van Justitietekst 10
Tweede Kamer neemt afscheid van Alexander Pechtold
naar: Noordhollands Dagblad van 18 januari 2018
171p
Hij heeft leiding gegeven aan zijn partijgenoten in de Tweede Kamer.
Hij heeft namens zijn partij nieuwe wetten uitgevoerd.
Hij is namens zijn partij staatssecretaris geweest.
Welke functie heeft Alexander Pechtold volgens tekst 10 in ieder geval
uitgevoerd?
Hij heeft leiding gegeven aan zijn partijgenoten in de Tweede Kamer. Hij heeft namens zijn partij nieuwe wetten uitgevoerd. Hij is namens zijn partij staatssecretaris geweest.182p
Geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.
Nederland is een monarchie.
Hieronder staan vier uitspraken over de Nederlandse monarchie.
1 De koning is lid van de Eerste Kamer.
2 De ministers zijn verantwoordelijk voor wat de koning zegt.
3 De koning is staatshoofd van Nederland.
4 De koning heeft ook een symbolische functie.
Geef van elke uitspraak aan of deze juist of onjuist is.uitspraak 1 =.............................................................................................
uitspraak 2 =.............................................................................................
uitspraak 3 =.............................................................................................
uitspraak 4 =.............................................................................................
opgave 2Criminaliteit en rechtsstaat
tekst 11
Bijzondere tip
De manier waarop in Hengelo een hennepkwekerij met 450 stekjes werd
ontdekt, is bijzonder. De tip kwam van een kind op de kinderopvang.
“Bij mijn papa zijn groene plantjes op zolder”, zei een meisje op de kinderopvang. Door die ‘gouden tip’ stonden politiemensen bij de vader van het meisje voor de deur. De rechter noemt de eis van de aanklager mild, maar neemt die toch over: 80 uur werkstraf en een maand voorwaardelijke celstraf.
naar: www.tubantia.nl van 29 november 2018
191p
de politie
de reclassering
het ministerie van Binnenlandse Zaken
Onder leiding van welke organisatie moet de veroordeelde uit tekst 11 zijn
werkstraf uitvoeren?
onder leiding van
de politie de reclassering het ministerie van Binnenlandse Zaken201p
uit de bijkomende straffen
uit de hoofdstraffen
uit de maatregelen
Er bestaan drie groepen sancties.
Uit welke groep komen de opgelegde sancties uit tekst 11?
uit de bijkomende straffen uit de hoofdstraffen uit de maatregelennaar: www.om.nl van mei 2019
211p
Hoe heet het als de officier van justitie besluit iemand niet te vervolgen?
..................................................................................................................
grafiek 1
aantal misdrijven in Utrecht
bron: www.duic.nl van 5 februari 2019
221p
het aantal mensen dat is opgepakt voor een misdrijf.
het aantal misdrijven dat bij de politie bekend is.
het aantal misdrijven dat door rechters behandeld is.
In grafiek 1 staan de cijfers over de aangiften van misdrijven in
de stad Utrecht.
Welke uitspraak naar aanleiding van grafiek 1 is juist?
De cijfers uit grafiek 1 gaan over
het aantal mensen dat is opgepakt voor een misdrijf. het aantal misdrijven dat bij de politie bekend is. het aantal misdrijven dat door rechters behandeld is.232p
Is de veroordeelde dan voor een overtreding of een misdrijf
Strafbaar gedrag wordt verdeeld in overtredingen en misdrijven.
Stel, iemand wordt veroordeeld tot zes maanden hechtenis. Het is ook de
maximumstraf die een veroordeelde voor dit strafbare feit kan krijgen.
Is de veroordeelde dan voor een overtreding of een misdrijfveroordeeld? Leg je keuze uit.
De veroordeelde is voor een.....................................................................
veroordeeld, want.....................................................................................
tekst 13
14 jaar cel voor moordpoging
O.P., die een vrouw levensgevaarlijk verwondde, is gisteren door het
naar: Noordhollands Dagblad van 24 mei 2018
241p
De advocaat van het slachtoffer kan nog proberen de straf te
De minister van Justitie moet nog akkoord gaan met de veroordeling.
De verdachte kreeg in hoger beroep een hogere straf.
Welke uitspraak naar aanleiding van tekst 13 is juist?
De advocaat van het slachtoffer kan nog proberen de straf teverhogen.
De minister van Justitie moet nog akkoord gaan met de veroordeling. De verdachte kreeg in hoger beroep een hogere straf.251p
de Hoge Raad.
een ander gerechtshof.
een andere rechtbank.
Stel dat de verdachte uit tekst 13 het niet eens is met de veroordeling,
omdat hij vindt dat er in zijn zaak belangrijke fouten zijn gemaakt.
Wat kan de verdachte nu nog doen?
De verdachte kan de zaak voorleggen aan
de Hoge Raad. een ander gerechtshof. een andere rechtbank.262p
Noem twee andere rechten van een verdachte.
Verdachten hebben in de Nederlandse rechtsstaat bepaalde rechten.
Een van die rechten is dat een verdachte moet weten waarvan hij
verdacht wordt.
Noem twee andere rechten van een verdachte.1...............................................................................................................
2...............................................................................................................
tekst 14
Afgepakt
Justitie heeft een drugsboot afgepakt van een drugshandelaar. De boot is
aan het Rotterdamse Scheepvaart en Transport College gegeven. Het is het eerste voorbeeld van een nieuwe proef van het Openbaar Ministerie. Goederen die afgepakt worden door justitie kunnen worden teruggegeven aan de maatschappij. Je raakt de crimineel op een plek die pijn doet en de samenleving heeft er direct voordeel van.
naar: de Volkskrant van 28 november 2017
271p
de resocialisatie van de criminelen
het beveiligen van de burgers
het toevoegen van leed aan de criminelen
Justitie voert beleid om spullen van criminelen af te pakken.
Wat is het doel van dit beleid uit tekst 14?
de resocialisatie van de criminelen het beveiligen van de burgers het toevoegen van leed aan de criminelentekst 15
Onderzoek
Als de politie een strafbaar feit constateert, maakt deze een … op. Dat is
een verslag van de politie over alle stappen die ze hebben gezet in het onderzoek. Wanneer de politie een delict constateert, doet ze onderzoek. Hier hoort het verslag van het verhoor van de verdachte bij en ook de verklaringen van getuigen. Ook de persoonsgegevens van het slachtoffer en de dader worden in het verslag opgenomen.
naar: www.politie.nl van mei 2019
281p
pleidooi
proces-verbaal
requisitoir
Welk begrip is weggelaten op de puntjes in tekst 15?
pleidooi proces-verbaal requisitoirafbeelding 2
tekst 16 Twee jaar voor Legodief Een 32-jarige Legodief uit Maastricht is in België veroordeeld tot twee jaar gevangenisstraf en een boete van € 1600. De man heeft minstens 21 dure bouwdozen gestolen in Belgisch Limburg. De Legopaketten werden door een vriend via internet doorverkocht.
naar: Noordhollands Dagblad van 14 november 2017
291p
Hoe wordt het delict genoemd waarvoor hij is veroordeeld?
Ook de vriend uit tekst 16 heeft een strafbaar feit gepleegd.
Hij is inmiddels veroordeeld voor het doorverkopen van de gestolen
goederen.
Hoe wordt het delict genoemd waarvoor hij is veroordeeld?..................................................................................................................
tekst 17
Sterke stijging autobranden
Vorig jaar gingen bijna een kwart meer auto’s in vlammen op dan in het
jaar ervoor. Er werden 5574 autobranden geregistreerd. In 2017 waren dat er 4524. Dat blijkt uit cijfers van Alarmeringen.nl. De sterke stijging van het aantal autobranden blijkt ook uit cijfers die het Verbond van Verzekeraars in november bekendmaakte.
naar: www.nos.nl van 5 januari 2019
Lees tekst 17.
301p
alleen immateriële gevolgen
alleen materiële gevolgen
zowel immateriële als materiële gevolgen
Veel autobranden ontstaan door crimineel gedrag.
Criminaliteit heeft twee soorten gevolgen: materiële en immateriële.
Welke gevolgen van criminaliteit zijn te herkennen in tekst 17?
alleen immateriële gevolgen alleen materiële gevolgen zowel immateriële als materiële gevolgentekst 18
Buurtrechter oordeelt straks ook over kleine criminaliteit
Een buurtrechter kan in de toekomst kleine criminaliteit gaan behandelen.
Dat wil de minister voor Rechtsbescherming. Er lopen momenteel proeven bij de rechtbanken in Noord-Nederland, Rotterdam en Den Haag. Rechters oordelen bij mensen thuis over kleine criminaliteitszaken. Uit onderzoek blijken die proeven een succes.
naar: www.ad.nl van 12 december 2018
311p
gevangenisbeleid
jeugdbeleid
opsporingsbeleid
vervolgingsbeleid
Welk soort beleid is te herkennen in tekst 18?
gevangenisbeleid jeugdbeleid opsporingsbeleid vervolgingsbeleidtekst 19
Jonge draaideurcriminelen
Jonge draaideurcriminelen worden veelplegers genoemd als zij als
minderjarige ten minste vijf keer zijn veroordeeld, waarvan eenmaal in de
laatste twaalf maanden. Nederland telt ruim duizend jongvolwassen veelplegers, die gemiddeld op hun vijftiende begonnen met hun criminele gedrag. Jonge draaideurcriminelen stoppen vaak met hun criminele gedrag als ze wat ouder zijn, blijkt uit onderzoek.
naar: www.nrc.nl van 13 december 2018
Lees tekst 19.
323p
Welke andere oorzaken zijn van invloed op het ontstaan van crimineel
Uit onderzoek blijkt dat crimineel gedrag bij jongeren een groot aantal
oorzaken kan hebben. Een daarvan is normvervaging.
Welke andere oorzaken zijn van invloed op het ontstaan van crimineelgedrag bij jongeren? Noem drie andere oorzaken.
oorzaak 1 =...............................................................................................
oorzaak 2 =...............................................................................................
oorzaak 3 =...............................................................................................
331p
fraudeurs
recidivisten
zware criminelen
Welk begrip past bij de draaideurcriminelen uit tekst 19?
fraudeurs recidivisten zware criminelenafbeelding 3
bron: www.youtube.com van 27 november 2018
Bekijk afbeelding 3.
342p
Welk soort beleid wil de politieke partij Forum voor Democratie
De overheid kan twee soorten beleid voeren om criminaliteit aan te
pakken: preventief beleid en repressief beleid.
Welk soort beleid wil de politieke partij Forum voor Democratievolgens afbeelding 3 voeren als het gaat om veelplegers? Leg je
keuze uit.
Forum voor Democratie wil een.................................................................
beleid voeren, want...................................................................................
351p
Is er in afbeelding 3 sprake van een politiek probleem? Geef een
argument voor je keuze.
Doe het zo: omcirkel ja of nee en vul het antwoord aan.
Ja / Nee, want...........................................................................................
..................................................................................................................
362p
Geef per instantie/persoon aan of die wel of niet betrokken is bij het
In Nederland is een aantal instanties betrokken bij het bestrijden van
criminaliteit.
Hieronder staan drie instanties.
1 de politie
2 het ministerie van Justitie en Veiligheid
3 Slachtofferhulp
Geef per instantie/persoon aan of die wel of niet betrokken is bij hetbestrijden van criminaliteit.
1 =............................................................................................................
2 =............................................................................................................
3 =............................................................................................................
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
12p
21p
B
31p
B
42p
51p
B
61p
A
71p
C
81p
C
91p
C
101p
111p
B
121p
A
131p
A
141p
B
151p
B
161p
B
171p
A
182p
191p
B
201p
B
211p
221p
B
232p
241p
C
251p
A
262p
271p
C
281p
B
291p
301p
B
311p
D
323p
331p
B
342p
351p
362p
