Eindexamen geschiedenis vmbo kb 2012 tijdvak 2

bij dit examen

Meerkeuzevragen

Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Staatsinrichting van Nederland

11p

In 1848 ging koning Willem II ermee akkoord dat een nieuwe grondwet werd

opgesteld.

Welke ideeën waren belangrijk bij het maken van deze nieuwe grondwet?

A de liberale ideeën van Thorbecke

B de liberale ideeën van Troelstra

C de socialistische ideeën van Thorbecke

D de socialistische ideeën van Troelstra

21p

Welke bewering over de grondwet van 1848 is juist?

A De Eerste en Tweede Kamer moeten verantwoording afleggen aan de

ministers.

B De koning(in) moet verantwoording afleggen aan de ministers.

C De ministers moeten verantwoording afleggen aan de Eerste en Tweede

Kamer.

D De ministers moeten verantwoording afleggen aan de koning(in).

Gebruik bron 1.

31p

De beschrijving in de bron past bij een politieke stroming uit de 19e eeuw.

Bij welke politieke stroming past de beschrijving in de bron?

Gebruik bron 2.

41p

Welke maatschappelijke groep (dus geen politieke partij) voerde actie om deze

huwelijkswetgeving te veranderen?

52p

Een invulopdracht over de ARP rond 1900.

1 De ARP zette zich in voor de emancipatie van … (kleine luyden / niet-

kerkelijke arbeiders) ….

2 De ARP-leider … (A. Kuyper / P.J. Troelstra) … kreeg als

minister-president kort na 1900 grote invloed op het bestuur van het land.

3 De ARP was … (vóór / tegen) … gelijke financiering van het bijzonder en

het openbaar onderwijs.

Kies telkens uit de twee mogelijkheden.

Doe het zo:

zin 1: …… (kies uit: kleine luyden / niet-kerkelijke arbeiders)

zin 2: …… (kies uit: A. Kuyper / P.J. Troelstra)

zin 3: …… (kies uit: vóór / tegen)

61p

Rond 1900 riepen katholieke leiders zowel arbeiders als werkgevers op om

samen te werken. Beide groepen moesten ook goed naar de paus luisteren.

Staken was geen goed middel.

Waar waren de katholieke leiders bang voor?

A Dat beide groepen zouden kiezen voor het liberalisme.

B Dat de katholieke arbeiders zouden kiezen voor het socialisme.

C Dat de katholieke leiders zouden kiezen voor het protestantisme.

72p

Hieronder staan enkele standpunten van politieke partijen rond 1900:

1 De gehuwde vrouw hoort in het gezin; zij dient te zorgen voor haar man en

kinderen.

2 Het bijzonder onderwijs verdeelt de samenleving en brengt de nationale

eenheid in gevaar.

3 Het vrouwenkiesrecht is van het hoogste belang voor de emancipatie van

vrouwen.

4 Onze politieke ideeën zijn gebaseerd op ons geloof.

Welke twee standpunten passen bij een confessionele partij rond 1900?

Schrijf alleen de juiste nummers op.

Gebruik bron 3.

81p

Welke conclusie naar aanleiding van de bron is juist?

A Door het groeiend aantal leden konden vakbonden de macht overnemen in

fabrieken.

B Pas na invoering van het algemeen kiesrecht groeiden de vakbonden.

C Pas toen de emancipatie van de liberalen was voltooid, begon het ledental

van de vakbonden te groeien.

D Vakbonden waren onderdeel van een sterk verzuilde samenleving.

Gebruik bron 4.

91p

Naar aanleiding van welke gebeurtenis deed Aletta Jacobs deze uitspraak?

Gebruik nogmaals bron 4.

101p

Welk begrip past bij de bron?

A emancipatie

B pacificatie

C schoolstrijd

D verzuiling

111p

Hieronder staan vier situaties over het gebruik van macht.

In welke situatie maakt de rechter op een juiste manier gebruik van zijn macht,

zoals die in de grondwet is vastgelegd?

A De minister van Justitie geeft de rechter de opdracht een streng vonnis uit te

spreken. De rechter geeft daarom de maximumstraf.

B De rechter kent de verdachte als een persoon die regelmatig overlast

veroorzaakt. De bewijzen zijn niet overtuigend, maar de rechter spreekt wel

een veroordeling uit.

C De rechter vindt dat de officier van justitie wettig en overtuigend bewezen

heeft dat de verdachte schuldig is. De rechter komt tot een veroordeling.

D Een getuige vertelt in een privégesprek met de rechter dat een verdachte

ten onrechte is aangeklaagd. De rechter spreekt de verdachte vrij.

121p

In april 2002 besloot de Tweede Kamer tot een onderzoek naar de

gebeurtenissen rond de uitzending van militairen naar Srebrenica in voormalig

Joegoslavië.

Van welk recht maakte de Tweede Kamer gebruik?

A het recht van amendement

B het recht van enquête

C het recht van initiatief

D het recht van interpellatie

132p

Hieronder staan enkele stappen om te komen tot een nieuwe wet:

1 De minister geeft zijn ambtenaren opdracht een wetsvoorstel te maken.

2 De ministerraad gaat akkoord met het wetsvoorstel.

3......................................................................................................................

4 Kamerleden stemmen over wijzigingsvoorstellen.

5 Het gewijzigde wetsvoorstel komt in stemming en wordt aangenomen.

6......................................................................................................................

7 Kamerleden stemmen over het definitieve wetsvoorstel.

8 De nieuwe wet wordt ondertekend door de koning(in) en de minister(s).

9......................................................................................................................

Hieronder staan drie beschrijvingen:

a De Eerste Kamer bespreekt het wetsvoorstel.

b De Tweede Kamer bespreekt het wetsvoorstel.

c De wet wordt afgekondigd in het Staatsblad.

Geef per ontbrekende stap aan welke beschrijving daarbij hoort.

Let op! Elke beschrijving mag maar één keer gebruikt worden.

Doe het zo:

Bij stap 3 hoort ….. (vul letter in).

Bij stap 6 hoort ….. (vul letter in).

Bij stap 9 hoort ….. (vul letter in).

Gebruik bron 5.

141p

In de bron geeft de minister antwoord op Kamervragen. Het antwoord op de

tweede vraag is nog niet ingevuld. Hieronder staan vier mogelijke antwoorden.

Welk mogelijk antwoord van de minister past bij de Nederlandse grondwet?

A Ja, dat zal ik doen, omdat er vrijheid moet zijn om op alle scholen het

kerstfeest te kunnen vieren.

B Ja, dat zal ik doen, omdat het de plicht van de overheid is om de

Nederlandse cultuur te bevorderen.

C Nee, dat zal ik niet doen, omdat de scholen in Nederland de vrijheid hebben

om zelf te bepalen of ze een kerstboom plaatsen of niet.

D Nee, dat zal ik niet doen, omdat het de plicht van scholen is om symbolen

van een godsdienst buiten de school te houden.

Gebruik bron 6.

151p

Wie is in de bron aan het woord?

A de minister van Economische Zaken

B de Nationale Ombudsman

C een advocaat

D een officier van justitie

162p

Vanaf 1848 zijn er verschillende veranderingen in de Nederlandse

staatsinrichting doorgevoerd die ons land democratischer hebben gemaakt.

Noem twee van deze veranderingen vanaf 1848.

opgave 2Historisch overzicht vanaf 1900

Gebruik bron 7.

172p

Welke twee uitspraken passen bij de opvattingen van feministen rond 1900?

Schrijf alleen de nummers op.

Gebruik bron 8.

182p

Op de kaart staan twee bondgenootschappen tegenover elkaar, gescheiden

door een frontlijn.

Noem de namen van de twee bondgenootschappen die bij I en bij II horen.

Doe het zo:

Bij I hoort … (noem bondgenootschap).

Bij II hoort … (noem bondgenootschap).

191p

Nederland was neutraal tijdens de Eerste Wereldoorlog, maar had toch last van

de oorlog. Zo was er in Nederland bijvoorbeeld schaarste aan levensmiddelen.

Noem één reden waarom er door de oorlog een schaarste aan

levensmiddelen ontstond in Nederland.

Gebruik bron 9.

201p

Wat is de boodschap die de Britse regering wil overbrengen met deze poster?

212p

Een invulopdracht over de afspraken die zijn gemaakt bij de Vrede van

Versailles:

1 De Volkenbond … (werd opgericht / kreeg nieuwe taken / werd

opgeheven).

2 Er mocht geen groot leger komen in … (Duitsland / Frankrijk / de lidstaten

van de Volkenbond).

3 Door de nieuwe grenzen werd het Europees grondgebied van... (Duitsland

/ Groot-Brittannië / Frankrijk) … groter dan vóór de Eerste Wereldoorlog.

Kies telkens uit de drie mogelijkheden.

Doe het zo:

zin 1: … (kies uit: werd opgericht / kreeg nieuwe taken / werd opgeheven)

zin 2: … (kies uit: Duitsland / Frankrijk / de lidstaten van de Volkenbond)

zin 3: … (kies uit: Duitsland / Groot-Brittannië / Frankrijk)

221p

In 1929 brak over de hele wereld een grote economische crisis uit. Duitsland

werd extra hard getroffen.

Waarom werd Duitsland extra hard getroffen?

A Omdat Duitsland jarenlang te veel geld had uitgegeven aan bewapening.

B Omdat Duitsland jarenlang te veel snelwegen had aangelegd.

C Omdat Duitsland ook nog leningen en herstelbetalingen moest betalen.

D Omdat Duitsland weigerde een aanpassingspolitiek te voeren.

Gebruik bron 10.

231p

De fotoreportage van juli 1933 is een voorbeeld van propaganda.

Welke politieke groepering in Duitsland gaf opdracht tot het maken van deze

propaganda?

241p

Welke uitspraak past bij de ideeën van Hitler?

A De parlementaire democratie is een slechte vorm van bestuur.

B Godsdienst moet de basis van de politiek zijn.

C Het groepsbelang is minder belangrijk dan de vrijheid van het individu.

D Man en vrouw zijn in de maatschappij gelijk aan elkaar.

252p

Een invulopdracht over de Eerste en de Tweede Wereldoorlog.

1 Tijdens de Eerste Wereldoorlog ontstond in Noord-Frankrijk en België een...

(Blitzkrieg / loopgravenoorlog)....

2 De meeste slachtoffers tijdens de Eerste Wereldoorlog waren... (burgers /

soldaten)....

3 De meeste Nederlandse slachtoffers tijdens de Tweede Wereldoorlog

stierven als gevolg van... (Duitse bombardementen / de Holocaust)....

4 Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog werden voor het eerst...

(atoombommen / gifgasbommen) … gebruikt.

Kies telkens uit de twee mogelijkheden.

Doe het zo:

zin 1:... (kies uit: Blitzkrieg / loopgravenoorlog)

zin 2:... (kies uit: burgers / soldaten)

zin 3:... (kies uit: Duitse bombardementen / de Holocaust)

zin 4:... (kies uit: atoombommen / gifgasbommen)

262p

Hieronder staan vier Europese hoofdsteden:

1 Amsterdam (Nederland)

2 Londen (Groot-Brittannië)

3 Parijs (Frankrijk)

4 Warschau (Polen)

Geef van elke hoofdstad aan of deze tijdens de Tweede Wereldoorlog wel of

niet is bezet door nazi-Duitsland.

Doe het zo:

1: … (kies uit: wel / niet)

(enz. tot en met 4)

Gebruik bron 11.

271p

Dit affiche roept vrijwilligers op om te vechten tegen een ideologie.

Tegen welke ideologie is het affiche gericht?

A communisme

B fascisme

C nationaal-socialisme

D nationalisme

282p

Sommige Nederlanders hebben zich tijdens de Tweede Wereldoorlog verzet

tegen de Duitse bezetter.

Noem twee verschillende voorbeelden van actief en/of passief verzet.

291p

Het concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz ligt in Polen. Toch is het

historisch niet juist om te spreken van 'het Poolse concentratie- en

vernietigingskamp Auschwitz'.

Geef een verklaring waarom het niet juist is om te spreken van 'het Poolse

concentratie- en vernietigingskamp Auschwitz'.

Gebruik bron 12.

302p

Hoe heten de drie zittende mannen die op de foto zijn afgebeeld?

Doe het zo:

Nummer 1 is: … (vul naam in).

(enz. tot en met nummer 3)

312p

Noem twee verschillende voorbeelden waaruit blijkt dat minister-president

Drees een belangrijke rol heeft gespeeld bij grote veranderingen in de

Nederlandse samenleving na de Tweede Wereldoorlog.

Doe het zo:

Drees heeft een belangrijke rol gespeeld bij … en bij … (noem twee

verschillende voorbeelden).

Gebruik bron 13.

322p

In de tekst zitten twee fouten.

Welke twee fouten zitten in de tekst? Schrijf de fouten op en verbeter ze.

Doe het zo:

De eerste fout is... (noem de fout); het moet zijn... (schrijf de verbetering op).

De tweede fout is... (noem de fout); het moet zijn... (schrijf de verbetering op).

Gebruik bron 14.

332p

Hieronder staan vier jaartallen.

− 1914

− 1941

− 1945

− 1959

Geef per tekst aan welk jaartal daarbij hoort. Let op! Elk jaartal mag maar

één keer gebruikt worden.

Doe het zo:

Bij tekst 1 hoort... (noem jaartal).

(enz. tot en met tekst 4)

Gebruik bron 15.

341p

Naar aanleiding van welke gebeurtenis schreef Kennedy deze brief aan

Chroesjtsjov?

A de blokkade van Berlijn

B de Cubacrisis

C de oprichting van het Warschaupact

D de val van de Berlijnse Muur

351p

Rusland en de Verenigde Staten zijn permanente leden van de Veiligheidsraad

van de Verenigde Naties.

Welke drie andere landen zijn ook permanent lid van de Veiligheidsraad?

A de Volksrepubliek China, Duitsland en Frankrijk

B de Volksrepubliek China, Duitsland en Groot-Brittannië

C de Volksrepubliek China, Frankrijk en Groot-Brittannië

D Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië

Gebruik bron 16.

361p

Op de bovenste helft van de politieke prent (1945) geven een Amerikaan en een

Rus elkaar de hand.

Wat was toen de aanleiding voor deze begroeting?

Gebruik nogmaals bron 16.

372p

Op de onderste helft van deze politieke prent (1985) geven een Amerikaanse en

een Russische leider elkaar de hand. Zij gaan praten over wapenvermindering.

Noem de namen van deze twee leiders. Kies uit:

− Chroesjtsjov

− Gorbatsjov

− Kennedy

− Reagan

− Roosevelt

− Stalin

Doe het zo:

De Amerikaanse leider is... (schrijf naam op).

De Russische leider is... (schrijf naam op).

381p

Welke begrippen passen bij Nederland in de periode na 1990?

A distributie en mobilisatie

B mobilisatie en individualisering

C individualisering en multiculturele samenleving

D multiculturele samenleving en distributie

391p

Hieronder staan drie voorspellingen over Oost-Europa. Ze zijn gedaan door de

Amerikaanse veiligheidsdienst in 1990.

1 Alle Oost-Europese landen blijven zich richten op Rusland.

2 Het Warschaupact zal opgeheven worden.

3 Sommige landen zullen eerst grote politieke problemen krijgen en in enkele

landen zal er zelfs een burgeroorlog uitbreken.

Twee van de drie voorspellingen zijn uitgekomen.

Welke voorspelling is niet uitgekomen? Schrijf alleen het juiste nummer op.

402p

Rond 1990 waren veel mensen in Europa van mening dat het leven in de

toekomst alleen maar beter zou worden. Ruim tien jaar later nam het

vertrouwen af.

Noem een politieke gebeurtenis die rond 1990 zorgde voor groot vertrouwen

in de toekomst.

Noem ook een oorzaak voor het afgenomen vertrouwen ruim tien jaar later.

Doe het zo:

groot vertrouwen rond 1990:... (noem politieke gebeurtenis).

afgenomen vertrouwen ruim tien jaar later:... (noem oorzaak afgenomen

vertrouwen).

411p

Welke bewering over de Europese Unie rond het jaar 2000 is juist?

A Alle landen in Europa zijn lid van de Europese Unie.

B De economieën van de lidstaten zijn met elkaar verbonden.

C De Europese landen vieren de 20-jarige verjaardag van de euro.

D In de Europese Unie is de Europese Grondwet ingevoerd.

Let op: de laatste vragen van dit examen staan op de volgende pagina.

421p

Hieronder staat een overzicht van enkele Europese instellingen (2011).

instelling samenstelling taken 1 één persoon benoemd uit elk EU-land − het dagelijks bestuur van de Europese Unie − het indienen van Europese wetsvoorstellen 2 een aantal vertegenwoordigers uit elk land, afhankelijk van de grootte van dat land − het vaststellen van Europese wetten − het controleren van Europese instellingen − het goedkeuren van begrotingen

In het schema ontbreken de namen van twee instellingen:

− Europese Commissie

− Europees Parlement

Geef per nummer aan welke instelling erbij hoort.