bronnen

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo kb 2013, tijdvak 2

bij dit examen

Meerkeuzevragen
Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op.

opgave 1Staatsinrichting van Nederland

11p
Willem II was tot 1848 een staatshoofd met veel macht. Toch gaf hij in
1848 zélf opdracht om de grondwet zó te wijzigen dat zijn macht minder
groot werd.
Waarom gaf Willem II zelf deze opdracht?
A Hij was bang dat er in Nederland, net als in andere Europese landen,
een opstand zou uitbreken.
B Hij was het eens met de confessionelen die, onder leiding van
Thorbecke, een nieuwe grondwet wilden invoeren.
C Hij wilde met de invoering van een nieuwe grondwet voorkomen dat
het parlement machtiger zou worden.
D Hij wilde rekening houden met de wensen van de arbeiders, die meer
inspraak wilden krijgen.
21p
Welke uitspraak over het kiesrecht rond 1850 is juist?
A De leden van de Eerste Kamer worden direct gekozen door alle
mannen.
B De leden van de Eerste Kamer worden direct gekozen door rijke
mannen.
C De leden van de Tweede Kamer worden direct gekozen door alle
mannen.
D De leden van de Tweede Kamer worden direct gekozen door rijke
mannen.
31p
Hieronder staan vier standpunten die allemaal horen bij één politieke
stroming rond 1900:
1 Alleen openbare scholen moeten worden betaald door de overheid.
2 De koning(in) moet een kleine rol hebben binnen het bestuur.
3 De rol van de overheid in de economie moet klein zijn.
4 Godsdienst moet geen invloed hebben op het bestuur van het land.
Bij welke politieke stroming horen deze vier standpunten?
Gebruik bron 1.
41p
Over welk recht gaat het in de laatste regel?
Gebruik nogmaals bron 1.
51p
Geef de naam van een persoon die in 1908 leiding gaf aan de 'moeilijke
strijd' die in de bron genoemd wordt.
Gebruik bron 2.
61p
Verklaar met behulp van de foto waarom deze na 1918 gemaakt moet
zijn.
Gebruik bron 3.
72p
Stel, socialisten gebruiken deze foto in 1925 om aandacht te vragen voor
hun politieke ideeën.
Geef met een onderdeel van de foto aan waarom deze foto gebruikt
kan worden door socialisten.
Doe het zo:
Onderdeel van de foto:... (noem een onderdeel)
Dat kan gebruikt worden door socialisten, omdat … (geef een verklaring).
Gebruik bron 4.
82p
Hieronder staan vier maatschappelijke groeperingen:
a liberalen
b protestanten
c rooms-katholieken
d socialisten
Geef voor elke partij uit de bron aan welke maatschappelijke
groepering daarbij hoort. Let op! Er blijft één maatschappelijke
groepering over.
Doe het zo:
Bij partij 1 hoort … (vul letter in).
(tot en met partij 3)
91p
Hieronder staat een omschrijving van een politiek begrip:
"Een kabinet bestaat uit verschillende partijen. Die partijen hebben
afgesproken om samen te regeren. Deze samenwerkende partijen hebben
bijna altijd de meerderheid in de Tweede Kamer."
Welk politiek begrip past bij deze omschrijving?
A coalitie
B constitutie
C formatie
D interpellatie
102p
Hieronder staan vier personen:
1 een lid van de Tweede Kamer
2 een minister
3 een officier van justitie
4 een rechter
Welke twee personen hebben wetgevende macht? Schrijf alleen de
nummers op.
111p
Hieronder staan vier stappen die nodig zijn om een wet te maken:
1 De Eerste Kamer keurt het wetsvoorstel goed.
2 De koning(in) ondertekent de wet.
3 De Tweede Kamer keurt het wetsvoorstel goed.
4 De wet wordt gepubliceerd in het Staatsblad.
Zet de vier stappen in de juiste volgorde, van wetsvoorstel tot wet.
Doe het zo:
Eerst..., dan..., vervolgens … en ten slotte... (vul nummers in).
Gebruik bron 5.
121p
Van welk recht van de Tweede Kamer wil het Kamerlid gebruikmaken?
131p
Hieronder staan vier beweringen:
1 Burgers hebben de overheid niet nodig om een menswaardig bestaan
op te bouwen.
2 Burgers hebben de overheid niet nodig om van hun vrijheden gebruik
te maken.
3 De overheid moet burgers helpen om een menswaardig bestaan op te
bouwen.
4 De overheid moet burgers helpen om van hun vrijheden gebruik te
maken.
Welke bewering past bij het begrip sociale grondrechten?
A bewering 1
B bewering 2
C bewering 3
D bewering 4
Gebruik bron 6.
141p
Op basis van welk grondwetsartikel kan de commissie besluiten dat het
ontslag in strijd is met de grondwet?
A Artikel 1: In Nederland behandelen we iedereen op dezelfde manier.
Discriminatie mag niet.
B Artikel 3: Iedere Nederlander kan een baan krijgen bij de overheid.
C Artikel 7: In Nederland mag je zeggen en schrijven wat je denkt zonder
daar eerst toestemming voor te vragen.
D Artikel 22: De overheid probeert ervoor te zorgen dat iedereen gezond
is en blijft.
152p
In Nederland gaan voor- en tegenstanders van een referendum regelmatig
met elkaar in discussie.
Noem een argument dat een voorstander van een referendum zal
gebruiken.
Noem ook een argument dat een tegenstander van een referendum
zal gebruiken.
Doe het zo:
Argument voorstander: … (noem argument)
Argument tegenstander: … (noem argument)

opgave 2Historisch overzicht vanaf 1900

Gebruik bron 7.
161p
Welke oorzaken van de Eerste Wereldoorlog zijn af te leiden uit de bron?
A bondgenootschappen en demilitarisatie
B demilitarisatie en industrialisatie
C industrialisatie en wapenwedloop
D wapenwedloop en bondgenootschappen
172p
Hieronder staan vijf beweringen over de Nederlandse regering tijdens de
Eerste Wereldoorlog.
De Nederlandse regering
1 accepteerde de Duitse vredesvoorwaarden.
2 gaf opdracht aan Nederlandse soldaten om aan de kant van de
geallieerden te vechten.
3 liet Belgische vluchtelingen toe.
4 stond Britse en Amerikaanse troepen toe op Nederlands grondgebied.
5 voerde een distributiesysteem met bonkaarten in.
Welke twee beweringen zijn juist? Schrijf alleen de nummers op.
Gebruik bron 8.
181p
Op welke kaart is te zien dat de Russische Revolutie in 1917 een gevolg
had voor het verloop van de Eerste Wereldoorlog? Geef ook aan welk
gevolg dat is.
Doe het zo:
kaart:... (vul in: 1 of 2)
gevolg: … (vul gevolg in)
191p
Geef een reden waarom vanaf 1929 steeds meer mensen in Duitsland op
de NSDAP gingen stemmen.
201p
Welke partij werd in Nederland in 1931 opgericht onder invloed van het
Italiaanse fascisme en het Duitse nationaal-socialisme?
A ARP
B NSB
C NSDAP
D RKSP
E SDAP
212p
Hieronder staan vier beweringen over de periode 1918-1933:
1 Adolf Hitler kwam aan de macht door meer democratie te beloven.
2 De Volkenbond moest zorgen voor vrede in de wereld.
3 Door de Vrede van Versailles werd het leger van Duitsland kleiner.
4 Het nationaal-socialisme in Duitsland was racistisch en antisemitisch.
Geef per bewering aan of deze juist of onjuist is.
Gebruik bron 9.
221p
Waarvan is dit affiche een voorbeeld?
A censuur
B collaboratie
C propaganda
D terreur
Gebruik bron 10.
231p
Een invulopdracht:
1 Deze soldaat is gesneuveld tijdens de … (Eerste Wereldoorlog /
Tweede Wereldoorlog / Koude Oorlog).
2 Dat gebeurde … (in het begin / in het midden / aan het einde)...
van die oorlog.
Maak de zinnen juist door telkens uit de drie mogelijkheden te kiezen.
Doe het zo:
1 = … (kies uit: Eerste Wereldoorlog / Tweede Wereldoorlog / Koude
Oorlog)
2 = … (kies uit: in het begin / in het midden / aan het einde)
Gebruik bron 11.
241p
De oproep op deze propagandaposter past bij 'totale oorlog'.
Noem een reden waarom de oproep past bij 'totale oorlog'.
Gebruik bron 12.
252p
Hieronder staan vier begrippen:
a deportatie
b indoctrinatie
c Lebensraum
d razzia
Geef per afbeelding aan welk begrip daarbij hoort. Vul alleen een
letter in. Let op! Er blijft één letter over.
Doe het zo:
Bij afbeelding 1 hoort begrip … (vul letter in).
(tot en met afbeelding 3)
Gebruik bron 13.
261p
In de bron wordt gesproken over een kamp.
Over welk kamp gaat de bron?
A Auschwitz, omdat het gaat om een doorgangskamp.
B Auschwitz, omdat het gaat om een vernietigingskamp.
C Westerbork, omdat het gaat om een doorgangskamp.
D Westerbork, omdat het gaat om een vernietigingskamp.
Gebruik bron 14.
271p
Welke titel hoort bij de kaart van Europa?
A bondgenoten van Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog
B Duitsland, bondgenoten en door Duitsland bezette gebieden
C landen die deelnemen aan de Eerste Wereldoorlog
D lidstaten van de NAVO tijdens de Koude Oorlog
Gebruik bron 15.
282p
In de bron staan de doelen die de geallieerden hebben gebombardeerd
tijdens de Tweede Wereldoorlog in Duitsland. Er waren verschillende
soorten doelen, bijvoorbeeld radiozenders, omdat die belangrijk waren
voor de communicatie.
Geef twee andere soorten doelen. Geef ook per soort aan met welke
reden de geallieerden dat doel bombardeerden.
Doe het zo:
Eerste doel: …. (noem een doel); reden om te bombarderen: … (geef
reden).
Tweede doel: …. (noem een ander doel); reden om te bombarderen: …
(geef reden).
Gebruik bron 16.
291p
De bron laat zien dat ook kinderen aan het einde van de Tweede
Wereldoorlog hebben gevochten.
Geef een verklaring waarom toen ook kinderen meevochten.
Gebruik nogmaals bron 16.
301p
Deze foto is gemaakt en gepubliceerd door de geallieerden.
Noem een propagandadoel waarvoor de geallieerden deze foto
konden gebruiken.
Gebruik bron 17.
311p
In de bron wordt een situatie uit de oorlog beschreven.
Maak met behulp van de bron duidelijk dat de neergeschoten man
waarschijnlijk een collaborateur was.
Gebruik bron 18.
321p
De kaarten laten verschillende troepenbewegingen zien tijdens de
Tweede Wereldoorlog.
Zet de kaarten in de juiste volgorde, van vroeger naar later. Schrijf
alleen de nummers op.
Doe het zo:
Eerst …, dan …, vervolgens … en ten slotte … (vul nummers in).
331p
Wat was voor de Verenigde Staten een belangrijke reden om met het
Marshallplan te komen?
De Verenigde Staten wilden daarmee
A de aantrekkingskracht van communistische partijen in West-Europa
verkleinen.
B de economische tegenstelling tussen Oost- en West-Europa
verkleinen.
C de waarde van de euro en de dollar met elkaar in evenwicht brengen.
D een vergaande politieke samenwerking van West- en Oost-Europa
bereiken.
341p
Welke omschrijving van minister-president Drees is juist?
Minister-president Drees leidde
A de Nederlandse regering in Londen tijdens de Tweede Wereldoorlog.
B de Nederlandse regering toen de euro werd ingevoerd.
C Nederland tijdens de vooroorlogse crisisjaren.
D Nederland tijdens de wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog.
Gebruik bron 19.
351p
In welke periode is deze foto gemaakt?
A 1920-1930
B 1940-1950
C 1960-1970
D 1980-1990
Gebruik bron 20.
363p
Hieronder staan vier omschrijvingen van personen die een belangrijke rol
hebben gespeeld in de twintigste eeuw:
a Hij was (partij)leider van de Sovjet-Unie tussen 1928 en 1953 en
leidde zijn land onder andere tijdens de Tweede Wereldoorlog.
b Hij was (partij)leider van de Sovjet-Unie van 1953 tot 1964 en leidde
zijn land tijdens een spannende periode in de Koude Oorlog.
c Hij was premier van Groot-Brittannië van 1940 tot 1945 en leidde zijn
land tijdens de Tweede Wereldoorlog.
d Hij was president van de Verenigde Staten van 1961 tot 1963 en
leidde zijn land tijdens een spannende periode in de Koude Oorlog.
De omschrijvingen van de personen horen bij de afbeeldingen.
Neem het onderstaande schema over en vul de nummers en de letters
in op de juiste plaats. Let op! In elk hokje mag maar één nummer of
letter komen te staan. De nummers en letters mogen maar één keer
gebruikt worden.
√(Churchill)√(Chroesjtsjov)√(Kennedy)√(Stalin) (scharifjfbneuemldminegr op) (socmhrsijcfhlertitjevrinogp)
371p
Welke uitspraak over de Cubacrisis is juist?
De Cubacrisis is
A de aanleiding voor de communistische revolutie op Cuba.
B de oorzaak van het invoeren van hervormingen in communistisch
Cuba.
C de reden voor militaire steun van de Verenigde Staten aan Cuba.
D het gevolg van het plaatsen van raketinstallaties op Cuba.
Gebruik bron 21.
381p
Waar stond de fotograaf toen deze foto gemaakt werd: in West-Berlijn of
in Oost-Berlijn? Licht je keuze toe met behulp van de bron.
Doe het zo:
Deze foto is gemaakt in …. (kies uit: West- of Oost-Berlijn), omdat …
(geef toelichting met behulp van de bron).
391p
Een omschrijving van een ontwikkeling:
Vanaf 1970 is er een terugloop van het aantal kerkgangers. Steeds meer
mensen gaan niet meer naar de kerk, omdat ze het minder belangrijk
vinden.
Welk begrip past bij deze ontwikkeling?
Gebruik bron 22.
402p
Vier begrippen:
a globalisering
b individualisering
c multiculturele samenleving
d verzorgingsstaat
Geef per tekst aan welk begrip daarbij hoort. Let op! Er blijft één
begrip over.
Doe het zo:
Bij tekst 1 past begrip … (vul nummer in).
(tot en met tekst 3)
411p
Hieronder staan enkele gebeurtenissen uit het 'Historisch Overzicht vanaf
1900':
1 De ondertekening van het Verdrag van Versailles.
2 Het aan de macht komen van Gorbatsjov in de Sovjet-Unie.
3 Het laten vallen van atoombommen op Hiroshima en Nagasaki.
Kies één van deze gebeurtenissen en geef een historische verklaring
waarom jij vindt dat het terecht is dat deze gebeurtenis in het
Historisch Overzicht staat.
Doe het zo:
Gebeurtenis: … (vul nummer in)
Het is terecht dat deze gebeurtenis in het Historisch Overzicht staat,
omdat … (verklaar je keuze).
421p
Een gebeurtenis op 11 september 2001 wordt door veel mensen als een
belangrijk moment gezien.
Welke gebeurtenis vond op die dag plaats?
A de eenwording van Duitsland
B de inval in Irak en Afghanistan door de Verenigde Staten
C de invoering van de euro als nieuwe munt
D de terroristische aanslagen in de Verenigde Staten
431p
De laatste jaren wordt er in Nederland gediscussieerd over de
Nederlandse identiteit: bestaat die wel of bestaat die niet? Onder de
Nederlandse identiteit wordt verstaan dat er iets is dat alle mensen in
Nederland gemeenschappelijk hebben.
Geef een historische reden waarom deze discussie is ontstaan.
Gebruik bron 23.
443p
Een tijdbalk met vier periodes:
A B C D 1900 1925 1950 1975 2000
Geef per afbeelding aan welke periode erbij hoort. Schrijf alleen een
letter op. Let op! Een periode kan meerdere keren worden gebruikt.
Doe het zo:
Bij afbeelding 1 hoort periode … (vul letter in).
(tot en met afbeelding 5)
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.