opgave 1Criminaliteit en rechtsstaat


Kinderen plegen vernielingen op begraafplaats Twee jongens van zeven en acht jaar hebben op een begraafplaats vernielingen aangericht. De ouders van de kinderen hebben hun excuses aangeboden aan de pastoor. De politie gaat met de basisschool en de ouders van de twee jongens praten over eventuele maatregelen. De jongens worden niet vervolgd.
Welke reden is dat?
Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.
Geen straf Een 44-jarige man die vorig jaar een 14-jarige jongen mishandelde, is schuldig verklaard zonder strafoplegging. De man sloeg de jongen een bloedneus. Dit deed hij nadat de 14-jarige jongen een ei tegen het raam van de vriendin van de man had gegooid. De vriendin werd al enige tijd lastiggevallen door de jongen en andere hangjeugd en overwoog daarom zelfs te verhuizen, schrijft het Noordhollands Dagblad.
Leg uit van welke twee soorten beleid sprake is bij de alcoholcontroles
Meld … De Nederlandsche Bank (DNB) opent een meldpunt voor fraude in de financiële sector. Het Meldpunt Misstanden moet DNB helpen om ‘ernstige overtreding van wet- en regelgeving bij een financiële instelling’ sneller op te sporen. DNB wil graag dat mensen melding doen van onder andere verduistering, oplichting, valsheid in geschrifte en vastgoedfraude.

Celstraf geëist voor mishandeling Begin dit jaar werd D. in de trein door een beveiligingsmedewerker van de NS betrapt op zwartrijden. Toen bleek dat D. geen identiteitsbewijs had, werden er andere beveiligers opgeroepen om hem te fouilleren. Dat wilde D. niet. Er ontstond een worsteling waarbij een beveiliger een kopstoot zou hebben gekregen en de twee anderen krassen in hun nek hadden opgelopen. De officier van justitie kent D. al zo’n tien jaar en bijna altijd was de aanleiding vrijwel hetzelfde. D. gaat in discussie en dat levert altijd problemen op. Het advies van psychiaters en … om een deel van de straf voorwaardelijk op te leggen en D. te laten behandelen aan verschillende stoornissen, legde de officier naast zich neer. D. zit inmiddels 102 dagen vast en als het aan de officier ligt komen daar nog achttien dagen bij.

Cel geëist voor rellen over asielzoekerscentrum Wat justitie betreft krijgen vier relschoppers uit Geldermalsen celstraffen van zes tot twaalf maanden. Het Openbaar Ministerie (OM) wil daarmee “een kristalhelder antwoord” geven op het geweld dat de verdachten zouden hebben gebruikt om een raadsvergadering in het dorp te verstoren. De groep was er volgens justitie duidelijk op uit de raadsvergadering te verstoren. Eerst vreedzaam, later met grof geweld. Daar hebben de vier verdachten van vandaag een belangrijke rol in gespeeld, vindt het OM. “Alleen dat rechtvaardigt al een gevangenisstraf”, zei de officier van justitie. Volgens hem is er door de rellen die avond geen besluit genomen over de komst van een asielzoekerscentrum.

Welke oorzaak is dat?

Politie doet drugsonderzoek De politie heeft dinsdag in Den Haag dertien huiszoekingen verricht in woningen en bedrijven voor een onderzoek naar grootschalige in- en uitvoer van cocaïne en witwassen1). Er werden twee mensen aangehouden. Bij de huiszoekingen zijn onder andere tientallen mobieltjes en een geldtelmachine in beslag genomen. Ook zijn vele tienduizenden euro’s in contanten aangetroffen. Het Openbaar Ministerie startte in 2015 met een groot onderzoek naar de omvangrijke handel in cocaïne en het witwassen van de opbrengsten daaruit. noot 1 witwassen = geld dat op een illegale wijze verkregen is, in het normale geldverkeer brengen
In welk wetboek of welke wet staat dat de handel in cocaïne verboden
In welk wetboek of welke wet staat dat witwassen verboden is?

Welk ander doel van straffen moet gevangenisstraf nu eindelijk eens
Geef van elke bewering aan of deze juist of onjuist is.

Dit kun je beter niet doen op reis a Blotebillenfoto’s maken In mei 2015 werd een Nederlandse vrouw in Cambodja opgepakt en het land uitgezet, omdat ze met twee anderen bij een tempel foto’s had gemaakt waarop zij poseerden met blote billen. Dat geldt als het beledigen van de Cambodjaanse cultuur. b Oortjes in Een Franse wet, die sinds zomer vorig jaar geldt, verbiedt oortjes in achter het stuur. Ook een koptelefoon op mag niet meer. c Illegaal downloaden Oké, illegaal downloaden mag nergens, maar vooral uit Duitsland komen berichten over strenge handhaving. Het kan je een rekening van meer dan 1000 euro opleveren. d Met je linkerhand eten Probeer in India niet met je linkerhand te eten en geef hier ook niet iets mee aan een ander. De linkerhand geldt hier namelijk als onrein, omdat deze wordt gebruikt voor het afvegen van de billen en het uitdoen van de schoenen.
opgave 2Politiek en beleid

Hieronder staan vijf politieke instellingen in Nederland en Europa en vijf beweringen over deze instellingen. politieke instelling bewering a de Eerste Kamer 1 benoemt burgemeesters b de gemeenteraad 2 controleert het college van B en W c de regering 3 wordt eens in de vijf jaar gekozen d het Europees Parlement 4 wordt indirect gekozen e het parlement 5 bestaat uit de Eerste en Tweede Kamer samen • Welke bewering hoort bij welke politieke instelling? Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan met het juiste nummer. a = … b = … c = … d = … e = …








Wanneer kun je een klacht indienen bij de Nationale Ombudsman? A als een winkel je niet het juiste product geleverd heeft B als je de inhoud van wetten niet goed vindt C als je een conflict met een andere burger hebt over de openbare ruimte D als je vindt dat een overheidsinstantie haar werk niet goed heeft gedaan tekst 18 naar: twitter.com van 10 mei 2016 Lees tekst 18.

Het woonreferendum is een initiatief van de samenwerkende huurdersorganisaties in Rotterdam en wordt gesteund door onder andere een aantal politieke partijen. Tekst 18 is een Twitterbericht van een politieke partij. Politieke partijen vervullen verschillende rollen. Welke rol vervult de partij door het versturen van dit Twitterbericht? A het formuleren van een verkiezingsprogramma B het proberen te krijgen van politieke macht C het uitoefenen van invloed op mensen in politieke functies D het vertegenwoordigen van belangen van maatschappelijke groepen

Het Twitterbericht in tekst 18 roept op tot het tekenen van een verzoek aan de gemeente Rotterdam om een referendum te houden. Met het referendum wil men voorkomen dat 20.000 woningen worden gesloopt of verkocht. • Wat kunnen organisaties nog meer doen om te proberen de politieke besluitvorming over de woningen in Rotterdam te beïnvloeden? Noem twee andere mogelijkheden. tekst 19 naar: het Algemeen Dagblad van 27 mei 2015





Tekst 21 is een oproep van Milieudefensie om een petitie te tekenen. Milieudefensie is een pressiegroep. Een kenmerk van pressiegroepen is dat ze bepaalde belangen nastreven. • Noem een ander kenmerk van pressiegroepen en geef aan waarom uit tekst 21 blijkt dat Milieudefensie daaraan voldoet. Doe het zo: neem het onderstaande over en vul het antwoord aan. Kenmerk: … Milieudefensie voldoet daaraan omdat … tekst 22 naar: De Telegraaf van 2 september 2015

Het proces van politieke besluitvorming bestaat uit verschillende fasen. Welke fase is te herkennen in tekst 22? A fase 1: noemen van wensen / het (h)erkennen van het probleem als politiek probleem B fase 2: vergelijken of afwegen van wensen of behoeften: de politiek komt met oplossingen C fase 3: het nemen van besluiten D fase 4: het uitvoeren van besluiten tekst 23 naar: www.assercourant.nl van 20 februari 2015


Welke bewering naar aanleiding van tabel 1 is juist? A Alle partijen die in de Tweede Kamer zitten, zijn ook vertegenwoordigd in de gemeenteraad van Middelburg. B De liberale partijen hebben de meerderheid in de gemeenteraad. C De landelijke christelijke partijen hebben samen 10 zetels. D De lokale partijen hebben geen zetels behaald.








Politieke partijen kunnen ingedeeld worden op een schaal van links naar rechts. Welke volgorde van links naar rechts is juist? A PvdA - CDA - VVD - SP B PvdA - SP - VVD - CDA C SP - CDA - PvdA - VVD D SP - PvdA - CDA - VVD Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
C
21p

32p

41p

52p

61p
D
71p
C
81p
A
91p
C
101p
D
111p
C
121p

131p
A
141p
A
152p

161p
B
171p

181p

192p

201p
D
212p

222p

231p
C
241p
A
251p
A
261p
C
271p

281p
D
291p
D
302p

311p
A
321p
B
331p
A
342p

351p
A
361p

371p
C
381p
A
391p
D
402p

411p
D
421p
A
431p
D