Eindexamen turks vmbo kb 2007, tijdvak 1

Korkular ı nla yüzle ş onlar ı yen! 1 ÇOK KALABALIKSA Çok kalabalık toplulukların önünde, hatta yanlış yaptığın takdirde rezil olacağın ve seninle dalga geçecek olan arkadaş grubunun karşısında bir konuşma yapmak seni heyecanlandırabilir. Bu son derece olağan ve ortak bir duygu, ama korkman ve bu durumu sorun haline getirmen büyük bir hata. Nas ı l yenmeli: Yapman gereken tek şey, sadece kendine güven duyman ve bunun yanında en kötüsüne kendini hazırlaman. Eğer başına korktuğun şey gelirse ne olur? Ölmezsin ya! Bu sırada, olay anında durumu nasıl koruyabilirim, diye hazırlıklı olman, kendini iyi hissetmeni sağlayabilir. Örneğin, insanların yanlış bir şey yaptığında sana gülmeleri seni de güldürebilir, öyle değil mi? Sen de kendinle dalga geçebilirsin. Bu, dünyanın sonu demek değil ki. Korkma, bu durumda hiçbir şey kaybetmez, tersine doğal olduğun için kazanan sen olursun. 2 FARE VARSA Bu korkuyu duyanlara ben de aynen katılıyorum. Fare lafını duymak bile insanın tüylerinin diken diken olmasına yetiyor. Sesleri, kendilerine mekan olarak pislikleri seçmeleri ve hızlı hızlı hareket etmeleriyle şimdi gözümde canlandırdım da aslında korkutmaktan çok mide bulandırıyor. Nas ı l yenmeli: Korktuğun hayvan fare değil de, yılan, arı ya da köpek olabilir. Hangisi olursa olsun, öncelikle o hayvan ile ilgili birkaç kitap karıştır ve bilgi edin. Sana zarar verebilir mi, zehirli mi vs… Fare korkunu yenmek için ise, farenin senden güçsüz bir yaratık olduğunu kabul ederek işe başla. Gerçek hayatta da biraz kendine güvensen durum daha kolay değil mi? 3 Y İ NE M İ SALLANDIK O büyük Marmara Depremi’ni nasıl unutabiliriz! Korku, telaş , panik... Ardından tüm şehirler sallanmaya başladı , tüm Türkiye korkuya kapıldı . Deprem bölgesi bir ülkede yaşadığımız ve her an her şeye hazırlıklı olmamız gerektiği, haberlerde ve çeşitli TV programlarında kafamıza vuruldu. İstanbul merkezli bir deprem olursa senaryoları yazıldı , falan filan. Birçoğumuz etkisini atlatsak da, bir kısmımız hala her sarsıntıyı deprem sanıyor. Hatta bu korku nedeniyle tedavi görenler bile var. Bu korkuyu yenmek çok kolay değil biliyoruz, ama deprem korkusuyla hayatı kendine zindan etmek de hiç doğru değil doğrusu. Nas ı l yenmeli: Yapman gereken, her korkuyu yenmenin tek yolu olan gerçeği kavraman; deprem her an olabilir. Bunun için kendini perişan etmene hiç gerek yok. Biliyorsun ki 30 yıl sonra olması da mümkün! Bu günden canını sıkarsan kendini boş yere harap edersin. Deprem korkusunun üzerine git. Aklına deprem yerine başka şeyler getir. Kendini başka konulara motive et.

4 HER YER KARANLIK Küçükken kardeşim karanlıktan çok korkar ve ne zaman tuvalete ya da odasına gitmesi gerekse, beni de oraya kadar sürüklerdi. Üstüne üstlük korktuğunu da hiç kabullenmezdi. Tabii, o artık büyüdü ve hiç korkmuyor, ama bu yaşına rağmen aranızda korkanlar olduğunu iyi biliyorum. Utanmaya hiç gerek yok. Ne de olsa karanlık, bilinmeyeni çağrıştırır. Ama hala ışıkları ya da odanın kapısını kapatmadan yatıyorsan, hatta yatağa girer girmez yorganı başına çekiyorsan ayıp yani! Nas ı l yenmeli: Evde kimse olmadığında tüm ışıkları yakmak yerine sadece odanın ışığını yakarak işe başla. Ya da ailen evdeyken, bir akşam karanlığı yenme denemeleri yap. Işıkları kapalı odaları tek tek gez örneğin. Korktuğun şeyin başına gelmediğini, odalardan kimsenin çıkıp senin boğazına yapışmadığını göreceksin. Ayrıca ışıklar açık uyumayı da yavaş yavaş bırak! 5 UZMAN GÖRÜ Ş Ü Psikolog Sema Özdemir: “Saçma olduğunu bilmenize rağmen, korkularınızın önüne geçemiyorsanız, bu konuda uzmanlardan yardım almalısınız. Fobileri tedavi etmenin birçok yöntemi var.” diyor. Eğer kendi kendine korkularınla yüzleşmek istiyorsan, yapman gerekenleri ise şöyle sıralıyor: 1- Nelerin senin için korkutucu özellikler taşıdığını belirle. 2- Bu durumlarla karşılaştığını düşün ve kafanda bu durumu canlandır. 3- O anda neler hissedebileceğini anlamaya çalış . 4- Kendini korumak ve güvenliğini sağlamak için neler yapabileceğini planla. 5- En kötü ihtimalleri göz önüne alarak birçok senaryo yaz ve her durumda nasıl en iyi korunma yöntemleri geliştirebileceğini planla. Korkularla bu şekilde yüzleşmek ve planlar yapmak, korktuğumuz durumla karşılaştığımızda daha güvenli hareket etmemizi sağlar. Ve onu baş edilmeyen bir durum olarak görmekten vazgeçeriz.

Depremleri buluttan okuyor ÖNAY YILMAZ İ stanbul Bundan 31 yıl önce askerliğini yaptığı sırada bulutlarla deprem arasında ilişki olduğunu belirleyen Ronald Karel, İngiltere'de kurduğu 'Meteodeprem Araştırma Merkezi' ve 'www.meteoquake.org' adlı web sitesiyle, deprem tahmincilerinin en çok ilgisini çeken isimler arasında yer merkeze, İngiltere Meteoroloji Meteosat uyduları da, bütün izlenebilmesi için ücretsiz veri süre önceden tahmin edebilmek ve yerini saptayıp yetkililere haber vererek şehir ve kasabaların zamanında boşaltılmasını sağlamak' olarak özetliyor. Karel, bulutlarla ilgili gözlemlerini ise şöyle anlatıyor: "Deprem bulutları alçak, uzun ve gri renkte iyonize bulutlar. Bulutlar görüldüğü anda uçak kaldırılarak incelenecek ve deprem bulutları olup olmadığı anlaşılacak. Deprem bulutları diğer bulutlara göre ters yönde ilerliyor. Hızları depremin büyüklüğüyle de ilgili. Yapılan çalışmalar özellikle Türkiye ve Avrupa'da deprem beklentisi olan ülkelere yönelik olacak. En büyük arzum İstanbul depremini önceden bilebilmek." Karel, bulutlarla deprem arasındaki ilk ilişkiyi 27 Mart 1970'te yaşadığı bir olayla anlamış . Karel, o olayı şöyle anlatıyor: "Karaköy'de 3 arkadaşla vapura gidiyorduk. Bulutlar kuzeye doğru ilerliyordu. Rüzgâr ise ters yönde esiyordu. Bir gün sonra Gediz yerle bir oldu. O gece depremlerle hava arasındaki bağı anladım. 1971 Burdur ve Bingöl depremlerini yine böyle tahmin ettim."

Yolda kitap okumay ı n! AY Ş EGÜL AYDO Ğ AN İ stanbul ABD'de 3 ayrı ağrı merkezinin kuruculuğunu yapan, yöntemleriyle literatüre giren Türk Doktor Ünal Tutak, 34 yıllık deneyimiyle Türkiye'de de kronik ağrı hastalarına şifa dağıtacak. Ağrı tedavisinde çığır açan pek çok tedavinin öncü 100 binden fazla hastaya bakan merkezi 'Pain Management Services Altunizade'de açıldı . sorularını yanıtlayan Tutak, toplumun kaydetti. bel ağrılarından şikâyet ettiğini nın da 2. sırada yer aldığını ifade önerilerde bulundu: Yolda okumak başı ağrıtır: Arabada okumak boynun sallanmasına yol açar. Bu, siniri aşındırır; siniri zorladığınız zaman korkunç bir ağrı başlar, baş ağrılarının en önemli nedenlerinden biridir. Çömelerek yük kaldırın: Yerden öne doğru eğilerek kaldırdığınız 5 kiloluk bir yükün bele bindirdiği yük 350 kiloyu bulur. Mutlaka dizleri kırıp çömelerek yük kaldırılmalı . Miyopların boynu ağrır: Gözlük takan kişiler, özellikle miyoplar bir şey okurken gözlüğü burunlarının ucuna doğru indirip boyunlarını öne eğerler. O zaman çene boyna yaklaşır, boyun diskleri sıkışır ve sinirler üzerindeki baskı , adale sertliğine neden olur. Bundan sonra kollarda karıncalanma ve boyun ağrıları başlar. Geniş koltukta oturun: Eğer oturduğunuz koltuk ya da sandalyenin oturma yeri uzun yapılmadıysa ya da sertse bacağın arka tarafındaki siyatik siniri üzerine baskı yapar. Bu da bacak ağrılarını ortaya çıkarır. Bu nedenle geniş koltuk veya sandalyede oturulmalı . Uzun süre masa başında çalışanlar, birkaç dakika ara verip yürümeli. Bulaşık yıkarken denge sağlayın: Ev hanımlarının en önemli bel ağrısı nedeni, bulaşık yıkarken ve yemek yaparken ayakta durmaları . Onlara tavsiyemiz lavabonun altındaki kapağı açıp bir ayaklarını oraya koymaları . Böylelikle bele fazla yük binmez.