opgave 1Weer en klimaat

Tijgermug duikt op in Veenendaal 1 november 2016 - De Aziatische tijgermug is een vervelend mugje dat oorspronkelijk uit Zuidoost-Azië komt. Deze mug kan gevaarlijke infectieziekten zoals knokkelkoorts verspreiden. In een woonwijk in Veenendaal zijn een paar maanden geleden enkele Aziatische tijgermuggen gevonden. De afgelopen maanden is de tijgermug bestreden, maar toch hebben de insecten hun leefgebied in Veenendaal uitgebreid. Vroeger konden de muggeneitjes de winter niet overleven in Nederland, maar tegenwoordig wel.
Noem de verandering waardoor de eitjes van de tijgermug
Noem de oorzaak waardoor Nederland eerder dan veel andere landen
Noem vervolgens een maatregel die we in Nederland kunnen nemen



Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en
Welke invloed heeft de aanlandige wind op de temperatuur in
Noem, met behulp van de kaart in bron 4, de oorzaak waardoor de
In Madrid is het verschil tussen de dag- en nachttemperatuur … 1 … (groter / kleiner) dan in Santander. De oorzaak is een … 2 … (hogere / lagere) luchtdruk boven Madrid. Dit betekent dat er in de nacht … 3 … (meer / minder) bewolking is waardoor de warmte gemakkelijker wordt … 4 … (afgegeven / vastgehouden) in de atmosfeer.
Neem de cijfers 1, 2, 3 en 4 uit bron 5 over op het antwoordblad en zet

Waarin wijkt de jaarlijkse neerslagverdeling in het mediterrane deel
Geef met behulp van bron 6 een verklaring van de jaarlijkse


In San Francisco is het verschil tussen de januaritemperatuur en de julitemperatuur … 1 … (groter / kleiner) dan in New York. De julitemperatuur in San Francisco is lager dan dat je op basis van de breedteligging zou verwachten. Dit komt onder andere door de ligging aan een … 2 … (koude / warme) zeestroom. In New York is de temperatuur in januari voor een plaats op die breedte relatief … 3 … (hoog / laag). De zeestroom heeft weinig invloed op de januaritemperatuur in New York vanwege een … 4 … (aanlandige / aflandige) wind.
Neem de cijfers 1, 2, 3 en 4 uit de tekst van bron 9 over op het





Verschuift de taiga in Alaska naar het noorden of naar het zuiden?
Noem nog een reden waarom rijden met elektrische auto’s de uitstoot
Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en


Twee miljoen Amerikanen op de vlucht voor orkaan Matthew 6 oktober 2016 - Amerika bereidt zich voor op de komst van de krachtige orkaan Matthew. Die zal naar verwachting morgenochtend Nederlandse tijd aan land gaan in de zuidelijke staat Florida. 1,5 miljoen mensen moeten hun huis verlaten. In drie andere staten gaat het om nog eens 500.000 mensen. De voorbije dagen raasde Matthew boven de Caraïben. Daar zijn minstens 144 mensen gedood.
Geef met behulp van bron 14 een oorzaak waardoor orkaan Matthew
Noem een reden waarom er toch evenveel mensen geëvacueerdopgave 2Water


Bekijk bron 16. Bron 16 laat de verdeling van het water op aarde zien. In de bron zijn vier begrippen vervangen door de cijfers 1, 2, 3 en 4. Waar staan de cijfers 1, 2, 3 en 4 uit bron 16 juist bij de vier soorten water? grondwater oppervlakte- water zoet water zout water A 1 2 3 4 B 1 3 4 2 C 3 4 1 2 D 3 4 2 1 E 4 3 1 2 F 4 3 2 1


Bekijk bron 17. Bron 17 laat het regiem van twee rivieren zien. Bij elke rivier is het regiem in de bovenloop en de benedenloop aangegeven. Waar staat bij de cijfers 1, 2, 3 en 4 uit bron 17 juist aangegeven waar de cijfers betrekking op hebben? rivier 1 rivier 2 3 4 A Maas Rijn benedenloop bovenloop B Maas Rijn bovenloop benedenloop C Rijn Maas benedenloop bovenloop D Rijn Maas bovenloop benedenloop



Bekijk bron 18, bron 19 en bron 20. Het project bij de splitsing van de Neder-Rijn en de IJssel bij Westervoort is uitgevoerd om de waterdoorvoer en de waterverdeling te verbeteren. Bij naderend hoogwater kunnen de betonnen schuiven uit de 150 meter lange constructie worden verwijderd (zie bron 19). Hoe noemen we het deel van de rivier waar dit project in het kader van Ruimte voor de Rivier is aangelegd? A een boezem B een oeverwal C een overloop D een uiterwaard






Bekijk bron 22. In bron 22 staan twee lijnen. Eén lijn is van 6 juni 2014 en de andere lijn is van 13 juni 2014. Op 13 juni 2014 werd de voetbalwedstrijd Nederland - Spanje gespeeld op het wereldkampioenschap in Brazilië. • Geef eerst aan welke letter, X of Y, de lijn van de dag van de wedstrijd (13 juni) aangeeft. Geef vervolgens een argument voor je keuze met behulp van bron 22.


Bekijk bron 23 en bron 24. Bron 23 laat een Chinese landarbeider in de Chinese provincie Guizhou zien in 2013. De provincie Guizhou ligt in een deel van China waar veel neerslag valt. Toch is in Guizhou grote waterschaarste. Meer dan een miljoen mensen in de provincie Guizhou hebben een langdurige tekort aan water. Het watertekort is onder andere ontstaan door de gestegen welvaart. • Noem nog een menselijke oorzaak van dit groeiende watertekort.





Bekijk bron 27. Bron 27 laat drie foto’s zien van vormen van irrigatie in het Midden-Oosten. Bij irrigatie is er altijd verdamping en kans op verzilting. Op welke foto staat een vorm van irrigatie met de grootste verdamping en op welke foto staat een vorm van irrigatie met de grootste kans op verzilting? grootste verdamping grootste kans op verzilting A foto 1 foto 1 B foto 1 foto 3 C foto 2 foto 3 D foto 3 foto 1 E foto 3 foto 3


Bekijk bron 28. Over bron 28 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: alle landen in het Midden-Oosten hebben sinds 1950 een afname van de netto beschikbare hoeveelheid zoet water per persoon afkomstig uit neerslag. Uitspraak 2: in Egypte zal in 2050 per persoon minder water afkomstig uit neerslag zijn dan in Israël. • Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.



De Aswandam ligt in een dunbevolkt deel van Egypte, ver van het dichtbevolkte deel van Egypte. De ligging heeft zowel voordelen als nadelen. • Noem eerst een voordeel van de ligging van de Aswandam in een dunbevolkt deel van Egypte. • Noem vervolgens een nadeel van de ligging van de Aswandam in een dunbevolkt deel van Egypte, ver van het dichtbevolkte deel.
opgave 3Bevolking en ruimte



In spoedgevallen moet de huisarts binnen 15 minuten bij de patiënt kunnen zijn. Om aan deze wettelijke eis te kunnen voldoen, leveren wij huisartsenzorg in het postcodegebied 3078, 3079, een deel van 3077 en in een beperkt deel van Barendrecht. Op de kaart staat de regio van onze huisartsenpraktijk omlijnd.

Neem de jaartallen 1900, 1970 en 2000 over op het antwoordblad en





Het Waterkwartier is een achterstandswijk in Nijmegen. Tegen het Waterkwartier wordt de wijk Koningsdaal gebouwd. Dit deel van Nijmegen, het Waalfront, gaat door de bouw van de wijk Koningsdaal ingrijpend veranderen: van verouderd bedrijventerrein naar levendige woonwijk. In en om de bouwlocatie is ook nu al het nodige te beleven: een oude fabriek, het Honigcomplex, is veranderd in een plek voor kunst, cultuur, sport, evenementen en horeca. Het Honigcomplex ligt tegen de wijk Koningsdaal aan. De kopers van de ‘royale herenhuizen’ (vanaf € 265.000) en de stadsvilla’s (tot € 345.000) voelen zich meer thuis in hipstercafé Brebl in het Honigcomplex dan om de hoek in café ’t Woaterkwartiertje in het Waterkwartier.
Geef een argument waarom de wijk Koningsdaal een voorbeeld is van
Waaruit blijkt uit bron 35 dat er in dit deel van Nijmegen sprake kan

De stad Oberhausen ligt in het Ruhrgebied. Sinds 1997 is Oberhausen zich steeds meer gaan richten op het toerisme. In Oberhausen ligt winkelcentrum CentrO. Het is met ongeveer 119.000 m² winkeloppervlakte één van de grootste winkel- en vrijetijdscentra van Duitsland en is bekend vanwege zijn grote jaarlijkse kerstmarkt.
Geef de reden waarom herinrichting economisch noodzakelijk was
Beschrijving 1: deze stad is het belangrijkste financiële centrum van Duitsland. Er zijn veel hoofdkantoren van de grote banken gevestigd. Bij deze stad ligt het grootste vliegveld van Duitsland. Beschrijving 2: dit is de grootste stad in het Ruhrgebied. Beschrijving 3: deze stad is de belangrijkste zeehaven van Duitsland. Beschrijving 4: deze stad is na Berlijn de grootste stad in het voormalige Oost-Duitsland.

Noem twee sociaal-economische redenen voor afschaffing van de
Geef de reden waarom forensisme geen alternatief was voor deze








Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en
Geef een politiek argument waarom het in China gemakkelijker is om
In 20 jaar tijd is Shanghai Metro uitgegroeid tot het grootste en meest gebruikte metronet ter wereld. Met een groot aantal lijnen, 364 stations, 588 kilometer rails en ruim drie miljard ritjes per jaar is deze metro een wereld op zichzelf. De plaats waar twee of meer metrolijnen samenkomen heet een overstaphub.

Noem een aantrekkingsfactor van het wonen bij zo’n overstaphub.
Noem een afstotingsfactor van het wonen bij zo’n overstaphub.Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
C
21p

32p

41p

52p

62p

72p

82p

91p
D
101p
C
111p

121p

131p

142p

151p
F
161p
A
171p
D
181p
A
191p

201p

211p

221p

231p

241p

252p

261p
A
271p

281p

291p

302p

311p
C
321p
D
332p

341p
D
352p

361p
C
371p

381p
C
392p

401p

411p
C
421p
B
431p

441p

452p
