opgave 1Weer en klimaat


maandag 27 maart dinsdag 28 maart woensdag 29 maart 08u 11u 14u 17u 20u 23u 02u 05u 08u 11u 14u 17u 20u 23u 02u 05u 08u 18 °C 15 12 9 6 3 0 111,,,000 000,,,555 000,,,555 000,,,555 000,,,777 wind Legenda: 111,,,000 zonnig zwaar bewolkt neerslag in mm wind licht bewolkt regen temperatuur in °C nacht
Geef met behulp van bron 2 een oorzaak van het verschil in
999888000 L 999999000 999888555 L 999999555 999888000 111000000000 111000000555 111000111000 999888555 111000111000 111000111555 111000111555 111000222000 111000222000 111000222555 111000222555 111000333000 111000333000 111000333555 H H 111000222555 111000444000 111000222000 111000111555 111000111000 L 111000333000

111000444000 H 111000333000 999999000 111000222555 L999777000 111000333555 999777555 111000333000 L 999888000 999888555 999999000 111000111555 111000222555 999999555 111000222000 111000000000 111000000555 L 111000111000 111000111000 111000111555 111000222555 111000222000 H 111000222000 111000111555 111000222555 111000222555
Geef eerst aan op welke weerkaart het in Nederland het meest
111000111333 111000111999 111000111111 111000111777 111000000999 111000111555 111000000777 111000000111 111000000555 999999999 111000000333 999999777 111000111333 111000111111 999888777 999888555L 999888999 111000000999 999999111 111000000777 999999333 999999555 111000000555 999999777 999999999 H 111000000111 111000000333

Het kan flink gaan regenen langs de Middellandse Zeekust. In de hoger gelegen delen van Spanje kan het gaan sneeuwen, omdat de temperatuur zal gaan dalen. In een deel van Spanje zal het de komende dagen flink gaan waaien en regenen en zal de wind voor een ruwe zee zorgen met hoge golven.
Waaide het op 23 maart 2016 het hardst in West-Spanje of in

1 2 3 4 5 A land- klimaat steppe- klimaat hoog- gebergte- klimaat zeeklimaat met neerslag in alle jaargetijden medi- terraan klimaat B land- klimaat steppe- klimaat zeeklimaat met neerslag in alle jaargetijden mediterraan klimaat hoog- gebergte- klimaat C land- klimaat zeeklimaat met neerslag in alle jaargetijden mediterraan klimaat steppe- klimaat hoog- gebergte- klimaat D zeeklimaat met neerslag in alle jaargetijden land- klimaat mediterraan klimaat hoog- gebergte- klimaat steppe- klimaat E zeeklimaat met neerslag in alle jaargetijden land- klimaat steppe- klimaat hoog- gebergte- klimaat medi- terraan klimaat F zeeklimaat met neerslag in alle jaargetijden mediterraan klimaat steppe- klimaat land- klimaat hoog- gebergte- klimaat

Welke kant van de berg is de Spaanse kant? Kies uit 1 of 2. Geef een
De woestijn bereikt het Spaanse Murcia 24-11-2015 - Bij Murcia worden abrikozen, perziken en citroenen geteeld. De boeren moeten hun best doen om het vruchtbare land niet te verliezen aan de oprukkende woestijn. Er valt steeds minder regen. Als het regent, dan komt de neerslag vaak in hevige stortbuien. De verwoestijning in Spanje is ook letterlijk in het landschap terug te zien. Jaarlijks worden honderden hectares land opgeslokt door het zand. De boeren in Murcia, die veel groente en fruit exporteren, ondergaan de gevolgen. “Wij strijden wel degelijk tegen die verwoestijning”, vertelt Francisco Victoria van de Murciaanse regioregering. “Boeren die hun broeikasuitstoot beperken, krijgen een keurmerk. Bedrijven in Murcia compenseren hun schadelijke uitstoot door aanplant van bomen.”
Neem de cijfers 1, 2 en 3 van de uitspraken over op het antwoordblad






Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en
Wat voor soort neerslag betreft het hier? Kies uit: frontale neerslag,
Geef met behulp van de weerkaart uit bron 12 een argument voor je

gebied 1 gebied 2 gebied 3 gebied 4 gebied 5 A Coastal Range Rocky Mountains Great Plains Corn Belt Grote Bekken B Coastal Range Rocky Mountains Grote Bekken Great Plains Corn Belt C Corn Belt Great Plains Rocky Mountains Coastal Range Grote Bekken D Grote Bekken Corn Belt Coastal Range Rocky Mountains Great Plains E Grote Bekken Rocky Mountains Corn Belt Great Plains Coastal Range F Rocky Mountains Great Plains Corn Belt Grote Bekken Coastal Range

Recordaantal tropische stormen Atlantisch gebied In 2005 was er een recordaantal tropische stormen en orkanen in de Verenigde Staten, waaronder orkaan Wilma en tropische storm Alpha. Nog onduidelijk is of dit een gevolg is van klimaatopwarming en of het aantal tropische stormen in de toekomst nog verder zal toenemen.
Geef de oorzaak waardoor klimaatopwarming zou kunnen leiden tot
President Obama kondigde donderdagavond de noodtoestand af voor een aantal staten. In Florida, Georgia en South Carolina, waar de orkaan Matthew later verwacht wordt, is een evacuatie-advies uitgegaan voor miljoenen inwoners. Het is niet duidelijk hoeveel mensen gehoor hebben gegeven aan de oproep tot evacuatie. Volgens de overheid is het voor bewoners van levensbelang om de kustgebieden te verlaten. Als gevolg van het noodweer dat voorafging aan Matthew, is in Florida al op verschillende plekken de stroom uitgevallen. Hulpdiensten kunnen op veel plaatsen in het gebied al niet meer functioneren. Inwoners wordt dringend aangeraden om binnen te blijven.
Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en
Geef twee redenen waarom juist de inwoners van de kustgebiedenopgave 2Water







Bekijk bron 20. Door een rivier worden de verschillende sedimenten op verschillende plaatsen langs de rivier afgezet. In bron 20 staan de cijfers 1, 2 en 3 bij verschillende delen van de rivier. Waar staan de cijfers van de rivierdelen juist bij de sedimenten? grind klei zand A 1 2 3 B 1 3 2 C 2 1 3 D 2 3 1 E 3 1 2 F 3 2 1


Bekijk bron 21. Over het gebied in bron 21 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: grondwater uit de polders in dit gebied wordt vaak gebruikt voor de drinkwatervoorziening. Uitspraak 2: het gebied in bron 21 moet bemalen worden. • Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is. bron 22 Zeven begrippen over waterbeheer 1 bemalen 2 boezem 3 draineren 4 dijkverlegging 5 gemaal 6 kribben 7 nevengeul



Bekijk bron 23. Bron 23 laat twee foto’s van de Maas zien. Op foto 1 is de stroomsnelheid … P … ( hoger / lager ) dan op foto 2. Op foto 1 is het debiet … Q … ( groter / kleiner ) dan op foto 2. Waar staan de woorden juist bij de letters P en Q uit de tekst? P Q A hoger groter B hoger kleiner C lager groter D lager kleiner


Bekijk bron 24. Over Chinese rivieren worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: Shanghai ligt in de delta van de Xi Jiang. Uitspraak 2: de Chang Jiang en de Huang He zijn allebei gemengde rivieren. • Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Bij druppelirrigatie wordt water via slangen naar elke plant afzonderlijk gebracht. Gaatjes in de slangen zorgen voor de dosering van het water. Over druppelirrigatie worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: druppelirrigatie leidt tot meer verdamping dan beregening. Uitspraak 2: bij druppelirrigatie is de kans op verzilting kleiner dan bij beregening. • Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.

Vanuit het Midden-Oosten is er veel belangstelling voor nieuwe technieken om afvalwater te zuiveren. Terwijl water in West-Europa na zuivering meestal wordt geloosd op het oppervlaktewater, wordt in het Midden-Oosten het gezuiverde water vaak geschikt gemaakt voor irrigatie of industriële toepassingen of zelfs drinkwater. • Geef een klimatologisch argument waarom er in het Midden-Oosten veel belangstelling is voor afvalwaterzuivering. • Geef een demografisch argument waarom er in het Midden-Oosten veel belangstelling is voor afvalwaterzuivering.

Over de rivieren in het Midden-Oosten worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: de toename van geïrrigeerde landbouw in Oost-Turkije zorgt voor minder water in de Eufraat in Irak. Uitspraak 2: de Eufraat en de Tigris ontspringen in het bergland van Oost-Turkije waar relatief veel stijgingsneerslag valt. • Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.


Bekijk bron 25. Welke uitspraak over bron 25 is juist? A Het bevolkingsaantal neemt toe en de beschikbare hoeveelheid water per hoofd van de bevolking neemt af. B Het bevolkingsaantal neemt toe en de beschikbare hoeveelheid water per hoofd van de bevolking neemt toe. C Het bevolkingsaantal neemt af en de beschikbare hoeveelheid water per hoofd van de bevolking neemt af. D Het bevolkingsaantal neemt af en de beschikbare hoeveelheid water per hoofd van de bevolking neemt toe.


Bekijk bron 26. Welke uitspraak over bron 26 is juist? A Egypte heeft de grootste oppervlakte geïrrigeerd akkerland in het Midden-Oosten. B In Egypte wordt voor irrigatie vooral oppervlaktewater gebruikt. C In Turkije vindt irrigatie alleen in het oosten plaats. D In Turkije wordt meer dan 25% van het akkerland geïrrigeerd.






opgave 3Bevolking en ruimte


Bekijk bron 32. Wat is juist over de bevolkingsontwikkeling in Nederland in 2015? A De natuurlijke bevolkingsgroei was groter dan de sociale bevolkingsgroei. De totale bevolking nam af. B De natuurlijke bevolkingsgroei was groter dan de sociale bevolkingsgroei. De totale bevolking nam toe. C De natuurlijke bevolkingsgroei was kleiner dan de sociale bevolkingsgroei. De totale bevolking nam af. D De natuurlijke bevolkingsgroei was kleiner dan de sociale bevolkingsgroei. De totale bevolking nam toe.


Bekijk bron 33. Over bron 33 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in 2030 zullen er naar verwachting meer kinderen van nul tot en met vier jaar zijn dan in 1990. Uitspraak 2: uit de bevolkingsgrafieken is af te leiden dat de beroepsbevolking tussen 1950 en 1990 afnam. • Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.



Bekijk bron 34. Een Park and Ride (Nederlands: Parkeer- en Reisvoorziening) is een parkeervoorziening bij een halte of station die bedoeld is voor automobilisten die vervolgens met het openbaar vervoer verder reizen. Dit leidt tot minder auto’s in het centrum van een stad. Door de aanleg van P&R-plaatsen is de leefbaarheid in het centrum van Amsterdam verbeterd. • Geef hiervoor twee argumenten.


Bekijk bron 35. In de grafiek van Nederland is de naam van één herkomstland vervangen door het cijfer 1. • Uit welk land is deze groep immigranten afkomstig? bron 36 Herkomstlanden van mensen met een migratieachtergrond die in 2014 in Duitsland woonden. 2.859 aantal (x 1000) 1.617 1.188 921 764 593 394 361 285 255 ij e e n n d a n li ë n i ë n d t i ë v i ë n e u r k o l l a h s t It a e n l a o a e r T P R u s a c e m k e a z R o r i e





Bekijk bron 38. Over bron 38 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: tussen 2000 en 2010 was het geboortecijfer in China lager dan in Duitsland. Uitspraak 2: Duitsland en China hadden in 2000 allebei een negatieve natuurlijke groei. • Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.


Bekijk bron 39. Naar aanleiding van bron 39 worden twee uitspraken gedaan. Uitspraak 1: in gebied B is er sprake van braindrain. Uitspraak 2: in steden aan de oostkust wonen meer mensen met een hukou die niet past bij hun woongebied dan op het platteland. • Neem de cijfers 1 en 2 van de uitspraken over op het antwoordblad en zet erachter of de uitspraak juist of onjuist is.




Bekijk bron 42. De foto in bron 42 bestaat uit twee delen: het linkerdeel is gemaakt op een heldere dag en het rechterdeel met ernstige luchtvervuiling. Ernstige luchtvervuiling komt regelmatig voor in Beijing en vooral in de winter. Deze luchtvervuiling wordt door mensen veroorzaakt. • Noem de reden waarom ernstige luchtvervuiling in de winter in Beijing vaker voorkomt dan in de zomer.





Bekijk bron 45. In het centrum van Chinese steden worden veel oude wijken zoals de wijk Shikumen gesloopt. • Noem twee redenen waarom deze wijken worden gesloopt. Bronvermelding Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.
Bij dit examen hoort geen uitwerkbijlage.
11p
B
21p
C
31p

41p

51p

61p
D
71p

82p

91p
B
101p

112p

121p
B
131p

141p

152p

161p

172p

181p

191p
B
201p

212p

221p
B
231p

241p

252p

261p

271p
A
281p
B
291p

301p

311p
B
321p
D
331p

341p

352p

362p

371p

381p

391p

401p

411p

422p

431p

441p
F
451p

462p
