bronnen

Eindexamen beeldende vakken vmbo gl/tl 2015, tijdvak 1

bij dit examen

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

opgave 1Andere tijden

Op afbeelding 1 zie je een muurschildering van de Britse streetart- kunstenaar Banksy.
12p
Bekijk afbeelding 1.
De schildering op de achtergrond lijkt te worden verwijderd.
Noem twee aspecten van de voorstelling die bijdragen aan deze
indruk.
21p
Bekijk afbeelding 1.
De muurschildering heeft een voor- en achtergrond die van elkaar
verschillen.
Leg aan de hand van het aspect kleur uit waarin voor- en achtergrond
Op afbeelding 2 zie je een grotschildering uit de prehistorie.
31p
Vergelijk afbeelding 1 en 2.
De afbeeldingen 1 en 2 vertonen overeenkomsten.
Noem een aspect van de voorstelling van afbeelding 1 dat je ook ziet
Grotschilderingen uit de prehistorie worden als waardevol beschouwd. Er zijn mensen die aan streetart weinig waarde en weinig betekenis hechten.
42p
Bekijk afbeelding 2.
Geef twee redenen waarom prehistorische grotschilderingen als
waardevol worden beschouwd.
51p
Geef een reden waarom streetart meestal weinig gewaardeerd wordt.
61p
Bekijk afbeelding 1.
Het werk van streetartkunstenaars wordt vaak verwijderd.
Met deze muurschildering verbeeldt Banksy zijn commentaar op het
verwijderen van streetart.
Leg uit hoe Banksy zijn commentaar verbeeldt.
Dwars door Jeruzalem loopt een hoge, lange muur. Deze muur werd in 2003 gebouwd met de bedoeling een einde te maken aan de gevechten tussen inwoners van het Israëlisch-joods stadsdeel en die van het…

Dwars door Jeruzalem loopt een hoge, lange muur. Deze muur werd in 2003 gebouwd met de bedoeling een einde te maken aan de gevechten tussen inwoners van het Israëlisch-joods stadsdeel en die van het Palestijns-Arabische deel. Op afbeelding 3 zie je een gedeelte van deze muur. Op dit deel schilderde Banksy in 2005 een kind aan een tros ballonnen.

71p
Bekijk afbeelding 3.
Banksy suggereert dat het meisje zweeft.
Noem een kenmerk van de voorstelling waardoor deze suggestie
gewekt wordt.
81p
Bekijk afbeelding 3.
Door deze schildering leverde Banksy kritiek op het bestaan van de muur.
Leg uit op welke manier dit geschilderde kind het commentaar op de
Banksy brengt zijn werk vaak aan met behulp van sjablonen. Op afbeelding 4 zie je dat hij deze ook gebruikte bij het aanbrengen van de schildering op de muur in Jeruzalem.
92p
Geef twee voordelen van het werken met sjablonen bij het aanbrengen
van streetart.
101p
Bekijk afbeelding 3 en 4.
Bij het sjabloneren van afbeelding 3 wordt er gebruikgemaakt van een:
A silhouet en ontstaat er een afdruk.
B uitgesneden vorm en ontstaat er een contour.
C uitgesneden vorm en ontstaat er een silhouet.
Kunstenaars kunnen met hun werk commentaar leveren op bestaande situaties of opvattingen.
112p
Bekijk afbeelding 3.
Geef twee argumenten waarom streetart voor het leveren van
commentaar vaak geschikter is dan kunst in een museum.
Betrek deze afbeelding in je antwoord.

opgave 2Ambachtelijk en anders

Op afbeelding 5 zie je een stoel die gemaakt werd rond 1900.
123p
Bekijk afbeelding 5.
Deze stoel werd door een meubelmaker grotendeels op ambachtelijke
wijze gemaakt.
Noem drie handelingen die de meubelmaker verrichtte bij het maken
van deze stoel.
131p
Bekijk afbeelding 5.
Het ambachtelijk vervaardigen van een product heeft een aantal
voordelen.
Noem een van die voordelen.
Zo'n dertig jaar later, rond 1930, zochten vormgevers naar nieuwe mogelijkheden. Een van hen was de ontwerper Gerrit Rietveld. Hij ontwierp diverse stoelen, waaronder de Zigzagstoel die je ziet op afbeelding 6. Op…

Zo'n dertig jaar later, rond 1930, zochten vormgevers naar nieuwe mogelijkheden. Een van hen was de ontwerper Gerrit Rietveld. Hij ontwierp diverse stoelen, waaronder de Zigzagstoel die je ziet op afbeelding 6. Op figuur 1 zie je een studie in koper die hij tijdens het ontwerpproces van deze stoel maakte. figuur 1

141p
Vergelijk afbeelding 5 en 6 en figuur 1.
De stoel die Rietveld ontwierp was vernieuwend.
Geef aan wat er zo vernieuwend was aan dit ontwerp.
151p
Bekijk afbeelding 6 en figuur 1.
De constructie lijkt eenvoudig, maar is dat niet.
Geef een argument voor deze bewering.
162p
Bekijk afbeelding 6.
De stoel verwijst naar het menselijk lichaam.
Noem twee kenmerken van de stoel die verwijzen naar het menselijk
lichaam.
171p
Bekijk afbeelding 6.
Op deze stoel zit je niet gemakkelijk.
Noem een kenmerk van de stoel waardoor je er niet gemakkelijk op
zit.
182p
Bekijk afbeelding 6.
Naast het ongemakkelijk zitten is deze stoel onhandig in het gebruik.
Noem twee kenmerken waardoor de stoel als meubelstuk onhandig is.
Door de uitvinding van steeds meer machines werd industriële productie mogelijk. Een van de eerste vormgevers die hiervan gebruikmaakte was Mart Stam. Op afbeelding 7 zie je een stoel die hij in 1926 ontwierp.
192p
Vergelijk afbeelding 6 en 7.
In vergelijking met de stoel op afbeelding 6 heeft de stoel op afbeelding 7
enkele voordelen.
Noem twee voordelen van de stoel op afbeelding 7 in vergelijking met
de stoel op afbeelding 6.
202p
Bekijk afbeelding 7.
Noem een aspect van de vormgeving waarbij Mart Stam gebruik-
maakt van contrasten.
Op figuur 2 zie je een van de ruimtelijke schetsen die Stam voor deze stoel maakte.
figuur 2
211p
Bekijk figuur 2 en afbeelding 7.
Voordat de stoel op afbeelding 7 industrieel vervaardigd kon worden,
deed Mart Stam veel onderzoek.
In de schets in figuur 2 onderzocht hij de
A constructie.
B plasticiteit.
C textuur.
222p
Industriële productie heeft een aantal voordelen.
Noem twee voordelen van industriële productie.
De Zigzagstoel van Rietveld werd in de loop van de twintigste eeuw een populair meubelstuk. In 2004 verzamelde vormgever Maarten Baas een aantal beroemde stoelen en bewerkte deze met een brander. Na deze bewerking…

De Zigzagstoel van Rietveld werd in de loop van de twintigste eeuw een populair meubelstuk. In 2004 verzamelde vormgever Maarten Baas een aantal beroemde stoelen en bewerkte deze met een brander. Na deze bewerking gaf hij deze stoelen een laklaag. Zo ontstond de serie stoelen die hij Smoke noemde. Op afbeelding 8 zie je de Zigzagstoel uit deze serie.

232p
Bekijk afbeelding 6 en 8.
Door de bewerking van Baas is de Zigzagstoel van Rietveld veranderd.
Noem aan de hand van afbeelding 8 twee aspecten van de
vormgeving waarin deze verandering zichtbaar is en beschrijf deze
verandering.
241p
Bekijk afbeelding 6 en 8.
Op de bewerking van de Zigzagstoel kreeg Maarten Baas zowel positieve
als negatieve kritiek.
Vind jij het bewerken van de Zigzagstoel positief of negatief?
Beargumenteer je antwoord.

opgave 3Anders fotograferen

Fotografie is populair bij iedereen, ook bij kunstenaars.
252p
Geef twee redenen waarom zoveel mensen fotograferen.
Op afbeelding 9 zie je een werk van de kunstenares Scarlett Hooft Graafland. Het is een foto die zij maakte op een uitgestrekte zoutvlakte in Zuid-Amerika. Op de afbeeldingen 10a, 10b, 10c en 10d zie je haar (aan…

Op afbeelding 9 zie je een werk van de kunstenares Scarlett Hooft Graafland. Het is een foto die zij maakte op een uitgestrekte zoutvlakte in Zuid-Amerika. Op de afbeeldingen 10a, 10b, 10c en 10d zie je haar (aan het) werk.

261p
Bekijk afbeelding 9, 10a, 10b, 10c en 10d.
Voordat Hooft Graafland haar foto maakte, deed zij in het landschap een
beeldende ingreep.
Noem deze beeldende ingreep.
272p
Bekijk afbeelding 9 en 10b.
Noem twee effecten van deze ingreep op het landschap.
Hooft Graafland bewerkt haar foto's nooit; ook deze foto niet. Een foto moet dus in één keer goed zijn. Voor het maken van de foto op afbeelding 9 waren veel voorbereidingen nodig.
283p
Bekijk afbeelding 9, 10a, 10b, 10c en 10d.
Noem drie handelingen die Hooft Graafland met haar camera
uitvoerde vlak voordat zij deze foto maakte.
292p
Bekijk afbeelding 9.
De titel van deze foto is Happiness.
Noem twee kenmerken van deze foto die verwijzen naar geluk of
Een andere kunstenaar die gebruikmaakt van fotografie is Ruud van Empel. Hij maakt honderden digitale foto's en met een selectie hieruit stelt hij vervolgens nieuwe beelden samen. Op afbeelding 11 zie je een van de…
302p
Vergelijk afbeelding 11 en 12a.
Noem twee aspecten van de voorstelling waarin afbeelding 11
anders is dan de foto op afbeelding 12a.
Afbeelding 12b, 12c, 12d, 12e en 12f laten de werkwijze van Van Empel zien.
311p
Bekijk afbeelding 11, 12b, 12c, 12d, 12e en 12f.
Van Empel zegt dat niet de fotografie, maar de schilderkunst zijn
inspiratiebron is.
Geef aan de hand van de afbeeldingen een argument voor deze
uitspraak.
Betrek in je antwoord de werkwijze van Van Empel.
De werkwijzen van Hooft Graafland en die van Van Empel verschillen.
323p
Vergelijk afbeelding 9 en 11.
Zet de nummers 1, 2 en 3 op je antwoordenblad en zet onderstaande
woorden bij het juiste cijfer.
Gebruik elk woord één keer.
bewerken - ensceneren - registreren
Hooft Graafland was voor de foto op afbeelding 9 eerst aan het ….1……;
vervolgens ging ze over tot het ……..2……….
Van Empel was voor het werk op afbeelding 11 vooral aan het ……3…….
331p
Bekijk afbeelding 9 en 11.
In beide werken is er sprake van een vervreemding van de natuur.
Geef aan op welke foto jij de natuur het meest vervreemd vindt en
beargumenteer je antwoord.

opgave 4Een ander jasje

Een energiecentrale is een fabriek waarin energie wordt opgewekt. Zo'n centrale ligt meestal op een industrieterrein. Op afbeelding 13 zie je het exterieur van een energiecentrale.
343p
Bekijk afbeelding 13.
Deze centrale ziet eruit als een fabriek.
Noem drie kenmerken waardoor deze centrale eruitziet als een
Op afbeelding 14 en 15 zie je het exterieur van een andere energiecentrale, de Stadshaard.
352p
Vergelijk afbeelding 13, 14 en 15.
Het exterieur van de Stadshaard is (heel) anders dan het exterieur van de
centrale op afbeelding 13.
Leg aan de hand van de aspecten kleur en vorm uit dat het exterieur
van de Stadshaard anders is dan het exterieur op afbeelding 13.
Voor het exterieur van de Stadshaard ontwierp de kunstenaar Hugo Kaagman de panelen.
361p
Bekijk afbeelding 14 en 15.
Noem een aspect van de vormgeving van de Stadshaard waarin deze
verschilt van de omliggende bebouwing en geef bij dat aspect een
In zijn werk laat Kaagman zich vaak inspireren door Delfts blauwe tegels. Op afbeelding 16 zie je een kachel met zulke tegels uit een deftig woonhuis van vroeger. Op afbeelding 17 zie je een aantal panelen die…
373p
Bekijk afbeelding 14, 15, 16 en 17.
Alle tegels die je ziet, hebben een blauwe decoratie.
Noem nog drie kenmerken van de tegels op afbeelding 16 die je ook
ziet in het exterieur van afbeelding 14, 15 en 17.
382p
Bekijk afbeelding 16.
Er is een aantal redenen om tegels bij kachels toe te passen.
Noem er twee.
392p
Bekijk afbeelding 17.
Op sommige panelen verwijst de voorstelling naar de functie van de
Stadshaard.
Leg aan de hand van de voorstelling van twee panelen uit hoe die
daarnaar verwijzen.
401p
Bekijk afbeelding 17.
De panelen met een decoratie komen onderling overeen in
A abstractie.
B ordening.
C plasticiteit.
De centrale op afbeelding 13 wordt niet meer gebruikt. De centrale was verouderd en niet erg duurzaam. De Stadshaard op afbeelding 14 en 15, gebouwd midden in een woonwijk in Enschede, is wel duurzaam.
411p
Bekijk afbeelding 14 en 15.
Leg uit dat de locatie van de Stadshaard bijdraagt aan het duurzame
In 2010 werd de Stadshaard door lezers van een krant uitgeroepen tot het lelijkste gebouw van Nederland.
421p
Bekijk afbeelding 14 en 15.
Leg uit waarom deze centrale uitgeroepen kan worden tot het lelijkste
De kunstredactie van een andere krant had een heel andere kijk op dit gebouw: zij nam het op in de top 10 van de beste Nederlandse nieuwbouw.
431p
Bekijk afbeelding 14 en 15.
Leg uit waarom de kunstredactie de Stadshaard als voorbeeld van
goede nieuwbouw zag.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.