bronnen

Eindexamen beeldende vakken vmbo gl/tl 2015, tijdvak 2

bij dit examen

Open vragen
Geef niet meer antwoorden (redenen, voorbeelden e.d.) dan er worden
gevraagd. Als er bijvoorbeeld twee redenen worden gevraagd en je geeft
meer dan twee redenen, dan worden alleen de eerste twee in de
beoordeling meegeteld.

opgave 1Een andere kleur

Op afbeelding 1 zie je een portret uit 1756 van de echtgenote van een Engelsman, die rijk geworden was door de handel, onder andere in slaven. De beroemde schilder Joshua Reynolds kreeg de opdracht voor dit portret.
12p
Bekijk afbeelding 1.
De vrouw werd geschilderd als een rijke vrouw.
Noem twee kenmerken van de vrouw die verwijzen naar haar rijkdom.
21p
Bekijk afbeelding 1.
Leg aan de hand van een aspect van de vormgeving van de vrouw uit
hoe haar rijkdom benadrukt wordt.
32p
Bekijk afbeelding 1.
Het schilderen van dit portret was kostbaar.
Geef voor deze bewering twee argumenten.
Op afbeelding 2 zie je een portret van een zwarte Afrikaanse hulp uit 1929. Het werd geschilderd door Irma Stern, een blanke kunstenares die zwarte Afrikaanse vrouwen portretteerde.
42p
Bekijk afbeelding 2.
De voorstelling heeft een gewoon, alledaags karakter.
Noem twee aspecten van de voorstelling waaraan je dit kunt zien.
52p
Bekijk afbeelding 1 en 2.
In vergelijking met afbeelding 1 is het schilderij op afbeelding 2 minder
realistisch.
Leg aan de hand van twee aspecten van de vormgeving van
afbeelding 2 uit dat dit schilderij minder realistisch is.
Op afbeelding 3 zie je They don't make them like they used to wat betekent: Zo worden ze niet meer gemaakt. Het is een levensgroot beeld gemaakt in 2008 door Mary Sibande, een zwarte kunstenares uit Zuid- Afrika. Het…

Op afbeelding 3 zie je They don't make them like they used to wat betekent: Zo worden ze niet meer gemaakt. Het is een levensgroot beeld gemaakt in 2008 door Mary Sibande, een zwarte kunstenares uit Zuid- Afrika. Het beeld verwijst naar het levensverhaal van Sibande en haar vrouwelijke familieleden. Het is een symbool voor veel zwarte vrouwen in Zuid-Afrika die tijdens de apartheid als hulp in dienst waren bij blanke families. Tijdens de periode van de apartheid onderdrukte de blanke minderheid van de Zuid-Afrikaanse bevolking de zwarte meerderheid.

62p
Bekijk afbeelding 2 en 3.
De kleding van de vrouwen op afbeelding 2 en 3 lijkt op elkaar.
Noem twee kenmerken van de kleding die je ziet op beide schilderijen.
73p
Bekijk afbeelding 1 en 3.
De kleding van de vrouw op afbeelding 3 is geïnspireerd op de kleding
zoals je die ziet op afbeelding 1.
Noem drie kenmerken van kostbare kleding die je ziet op beide
Officieel is de apartheid al jaren geleden afgeschaft. Toch vindt Sibande het jaren later nog nodig dit beeld te maken.
81p
Bekijk afbeelding 3.
Sibande levert met deze combinatie van kledingstijlen commentaar op de
positie van de zwarte vrouw in Zuid-Afrika.
Leg deze bewering uit.
91p
Bekijk afbeelding 3.
Het breien van een pak voor Superman verwijst naar een betere toekomst
voor de zwarte, Zuid-Afrikaanse vrouw.
Leg uit hoe het breiwerk naar een betere toekomst verwijst.

opgave 2Roep om een andere wereld

opgave als beeld van het examen
Bekijk afbeelding 4. Dit logo verbeeldt verbondenheid tussen landen. • Noem twee kenmerken die verbondenheid verbeelden.
Bekijk afbeelding 4. Het logo is A in lijnperspectief. B plastisch. C schematisch. figuur 1
opgave als beeld van het examen
Bekijk figuur 1 op pagina 4. In zijn logo verwijst Hack naar vluchten. • Noem een aspect van de voorstelling waarmee hij naar vluchten verwijst.
Vergelijk afbeelding 4 en figuur 1. • Leg aan de hand van twee aspecten van de vormgeving uit dat de logo’s verschillen. Betrek zowel afbeelding 4 als figuur 1 in je antwoord.
Bekijk afbeelding 6, 7 en 8. De tentjes lijken op echte tenten. • Noem drie kenmerken van de tentjes waardoor ze op echte tenten lijken.
Bekijk afbeelding 6. De vormgeving van de poort en die van de tentjes is verschillend. • Leg aan de hand van drie aspecten van de vormgeving de verschillen tussen de poort en de tentjes uit. Doe het zo: aspect uitleg poort
Bekijk afbeelding 6. Hack koos deze plek voor zijn protestactie zorgvuldig uit. • Noem twee mogelijke beweegredenen die Hack kan hebben gehad om op deze plek een protestactie te voeren.
Bekijk afbeelding 9. • Noem een kenmerk van het spandoek waarmee het aandacht trekt voor Hacks actie.
opgave als beeld van het examen
Bekijk afbeelding 9. Op het spandoek is te zien in welke volgorde de kunstenaar de verschillende lagen aanbracht. Na de tekening van de poort en de tenten volgden A 1: het gele raster, 2: de zwarte ovalen, 3: de groene vlag. B 1: de groene vlag, 2: het gele raster, 3: de zwarte ovalen. C 1: de…

Bekijk afbeelding 9. Op het spandoek is te zien in welke volgorde de kunstenaar de verschillende lagen aanbracht. Na de tekening van de poort en de tenten volgden A 1: het gele raster, 2: de zwarte ovalen, 3: de groene vlag. B 1: de groene vlag, 2: het gele raster, 3: de zwarte ovalen. C 1: de zwarte ovalen, 2: de groene vlag, 3: het gele raster. D 1: de zwarte ovalen, 2: het gele raster, 3: de groene vlag.

Vind je dat Hacks actie helpt om het klimaatprobleem op te lossen? • Geef een argument vóór deze actie als bijdrage aan een oplossing voor het klimaatprobleem.
Geef een argument tegen deze actie als bijdrage aan een oplossing voor het klimaatprobleem.

opgave 3Een heel ander gezicht

Tot 1910 werkte de Russische schilder Kasimir Malevich realistisch. Daarna werd zijn werk beïnvloed door stijlen van andere kunstenaars die vernieuwend werkten. Rond 1910 veranderde zijn werk vooral door een ander…

Tot 1910 werkte de Russische schilder Kasimir Malevich realistisch. Daarna werd zijn werk beïnvloed door stijlen van andere kunstenaars die vernieuwend werkten. Rond 1910 veranderde zijn werk vooral door een ander kleurgebruik. Op figuur 2 zie je een pasfoto van Malevich in zwart-wit.

figuur 2
figuur 2
Op afbeelding 10 zie je een zelfportret van Malevich uit 1910.
211p
Bekijk afbeelding 10.
Op zijn portret lijkt Malevich op iemand die geconcentreerd is.
Geef voor deze bewering een argument.
222p
Vergelijk afbeelding 10 en figuur 2.
Het zelfportret is anders dan de pasfoto. Dat komt door het verschil in
materiaal.
Noem nog twee andere aspecten van de vormgeving waarin het
zelfportret anders is dan de pasfoto en leg dit kort uit.
De achtergrond van het zelfportret wordt gevormd door een van de schilderijen van Malevich.
231p
Bekijk afbeelding 10.
Geef een beweegreden die Malevich kan hebben gehad om zijn eigen
werk in het zelfportret te plaatsen.
In 1913 werd de stijl van Malevich weer anders. Na vernieuwing in kleur, zoekt hij nu ook naar vernieuwing in vorm. Afbeelding 11 is een voorbeeld van deze verandering. Het is een door Malevich geschilderd portret…

In 1913 werd de stijl van Malevich weer anders. Na vernieuwing in kleur, zoekt hij nu ook naar vernieuwing in vorm. Afbeelding 11 is een voorbeeld van deze verandering. Het is een door Malevich geschilderd portret van Ivan Kliun, een bevriend kunstenaar.

243p
Bekijk afbeelding 11.
Noem drie wiskundige vormen die Malevich in dit schilderij gebruikt.
251p
Bekijk afbeelding 11.
De meeste vormen in dit schilderij vertonen plasticiteit.
Leg uit op welke manier in deze vormen plasticiteit te zien is.
261p
Bekijk afbeelding 11.
Malevich zoekt naar abstractie.
Dat het om een portret gaat, is te zien aan
A het atmosferisch perspectief.
B de hanteringswijze.
C de ordening.
In 1915 werkte Malevich al zeer abstract en schilderde hij het werk dat je ziet op afbeelding 12. Het kreeg de titel Zelfportret in twee dimensies.
271p
Bekijk afbeelding 12.
Geef een andere beweegreden die Malevich kan hebben gehad om in
zijn titel te verwijzen naar twee dimensies.
281p
Vergelijk afbeelding 11 en 12.
Beide schilderijen worden gezien als abstract.
Leg uit dat afbeelding 12 nog abstracter is dan afbeelding 11. Betrek
beide afbeeldingen in je antwoord.
Zelfportret in twee dimensies hing op de ene tentoonstelling zoals je het op afbeelding 12 ziet. Op een andere tentoonstelling hing het zoals je het op afbeelding 13 ziet.
291p
Bekijk afbeelding 12 en 13.
Het leek voor Malevich onbelangrijk in welke richting het werk hing.
Leg deze bewering uit.
303p
Vergelijk afbeelding 10 en 12 of 13.
Malevich zoekt in zijn werk naar abstractie.
Zet de vetgedrukte woorden op de juiste plek in de zinnen.
Doe het zo:
Neem de cijfers over op je antwoordblad en zet daarachter het juiste
woord.
abstractie - expressie - realisme
Bij afbeelding 10 zocht Malevich naar …..(1)…. door middel van de
kleuren en vindt hij ….(2)…. in een portret onbelangrijk.
In afbeelding 12/13 verdween dit en was ….(3)…. het enige dat telde.
Iets later maakte Malevich het schilderij dat je ziet op afbeelding 14. Hij gaf het de titel Portret van de nieuwe kunst.
311p
Bekijk afbeelding 14.
Er wordt gezegd dat dit schilderij het begin was van een nieuw tijdperk in
de schilderkunst.
Leg deze bewering uit.

opgave 4In rook opgaan

Met affiches wordt reclame gemaakt. Op afbeelding 15 zie je een affiche van Mucha uit 1897. De opdrachtgever was JOB, een fabriek van vloeitjes. Met vloeitjes kun je een sigaret rollen.
322p
Bekijk afbeelding 15.
De vrouw geniet van haar sigaret.
Noem twee argumenten voor deze bewering.
332p
Bekijk afbeelding 15.
De vrouw ziet er verleidelijk uit.
Noem twee aspecten van de voorstelling waardoor zij er verleidelijk
uitziet.
341p
Bekijk afbeelding 15.
Dit affiche moest mensen verleiden om te gaan roken.
Breng het verleidelijke karakter van de vrouw in verband met de
functie van dit affiche.
351p
Bekijk afbeelding 15.
De vormgeving verwijst naar roken.
Noem een aspect van de vormgeving van dit affiche dat naar roken
verwijst. Licht je antwoord toe.
Op afbeelding 16 zie je het affiche dat Raymond Savignet in 1953 ontwierp in opdracht van het Franse sigarettenmerk Gitanes.
362p
Bekijk afbeelding 15 en 16.
In vergelijking met de vrouw op afbeelding 15 ziet de rokende vrouw op
afbeelding 16 er stoer uit.
Noem twee kenmerken van de houding van de vrouw op afbeelding 16
waardoor ze er stoer uitziet.
372p
Vergelijk afbeelding 15 en 16.
De vormgeving van de vrouw op afbeelding 15 verschilt van de
vormgeving van de vrouw op afbeelding 16.
Leg aan de hand van twee aspecten van de vormgeving uit waarin de
vrouwen verschillen. Betrek beide afbeeldingen in je antwoord.
Op figuur 3 zie je een pakje sigaretten van het merk Gitanes.
figuur 3
figuur 3
383p
Vergelijk afbeelding 16 en figuur 3.
Voor het affiche op afbeelding 16 is de voorstelling op het pakje op
figuur 3 het uitgangspunt.
Noem drie aspecten van de voorstelling die je zowel op het pakje als
op het affiche ziet.
Nadat onderzoeken hadden aangetoond dat roken zeer ongezond is, startte de overheid campagnes om het roken te ontmoedigen. Ook hierbij werden affiches gebruikt. Een van die affiches zie je op afbeelding 17. Het werd…

Nadat onderzoeken hadden aangetoond dat roken zeer ongezond is, startte de overheid campagnes om het roken te ontmoedigen. Ook hierbij werden affiches gebruikt. Een van die affiches zie je op afbeelding 17. Het werd in 2003 in opdracht van de Stichting Volksgezondheid en Roken door bureau Muntz ontworpen.

393p
Bekijk afbeelding 17.
In eerste instantie lijkt er sprake van één gezicht.
Noem drie aspecten van de voorstelling die bijdragen aan deze
Wanneer je langer kijkt zie je dat het gezicht is opgebouwd uit twee verschillende helften: links dat van een volwassen vrouw, rechts dat van een jong meisje.
401p
Bekijk afbeelding 17.
Het vormgevingsaspect kleur ondersteunt de boodschap het meest.
Geef voor deze bewering een argument.
Affiche 15 en 16 hebben een commerciële opdrachtgever, affiche 17 heeft dat niet.
411p
Bekijk afbeelding 17.
Leg het verband uit tussen de voorstelling van affiche 17 en de niet-
commerciële opdrachtgever.
423p
Bekijk afbeelding 15 en 17.
Zet de vetgedrukte woorden op de juiste plek in de zinnen.
Doe het zo:
Neem de cijfers over op je antwoordblad en zet daarachter het juiste
woord.
gebruiksfunctie - oproep - waarschuwing
Waar afbeelding 15 vooral een ….(1)…. is om te gaan roken,
is afbeelding 17 een ….(2)…..
Zo zie je: In beide affiches is de ….(3)…. anders.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.