bronnen

Eindexamen nederlands vmbo gl/tl 2008, tijdvak 1

opgave 1Tekst 1 Alledaagse helden

11p
Het onderwerp van een tekst kan worden ingeleid door
1 de mening van de schrijfster van het artikel te noemen
2 een korte samenvatting vooraf te geven
3 een voorbeeld bij het onderwerp van de tekst te geven
4 de aanleiding te noemen tot het schrijven van de tekst.
Hoe wordt het onderwerp van deze tekst in alinea 2 ingeleid?
A door 1 en 2
B door 2 en 3
C door 3 en 4
D door 1 en 4
Gebruik onderstaande informatie voor het beantwoorden van de vragen 2 tot en
met 4.
We kunnen de tekst verdelen in 6 delen:
Deel 1 alinea 1
Deel 2 alinea 2
Deel 3 alinea’s 3 en 4
Deel 4 alinea’s 5 en 6
Deel 5 alinea’s 7, 8 en 9
Deel 6 alinea’s 10 en 11
21p
Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 3 (alinea’s 3 en 4)?
A Buitengewone moed
B Criteria
C Nederland soepeler
D Vragenlijsten
31p
Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 4 (alinea’s 5 en 6)?
A Fysieke kwaliteiten
B Kenmerken helden
C Mannen en vrouwen
D Normen en waarden
41p
Welk kopje geeft het beste de inhoud weer van deel 5 (alinea’s 7,8 en 9)?
A Joodse en niet-joodse helden
B Oorlog en vrede
C Pijn lijden
D Soorten helden
52p
In de alinea’s 10 en 11 van de tekst komen twee kenmerken van helden aan
bod.
Welke twee kenmerken zijn dat?
Gebruik per kenmerk niet meer dan één woord.
61p
Wat is het verband tussen alinea 5 en alinea 6?
A Alinea 6 is een uitwerking van een element uit alinea 5.
B Alinea 6 zwakt het gestelde in alinea 5 af.
C De alinea’s 5 en 6 vormen samen een opsomming.
D De alinea’s 5 en 6 vormen samen een tegenstelling.
Lees eerst het onderstaande stukje tekst en beantwoord pas daarna vraag 7.
Wilma ter Heege coördineert al meer dan 30 jaar noodhulp in oorlogsgebieden, bijvoorbeeld in Afrika. Vrienden en familieleden noemen haar soms een held, maar zelf vindt ze dat niet. “Ik beschouw bepaalde mensen ter…

Wilma ter Heege coördineert al meer dan 30 jaar noodhulp in oorlogsgebieden, bijvoorbeeld in Afrika. Vrienden en familieleden noemen haar soms een held, maar zelf vindt ze dat niet. “Ik beschouw bepaalde mensen ter plaatse pas als helden. Zoals de ambulancechauffeur in Kabul die met gevaar voor eigen leven 5 een conflictgebied inreed, om de gewonden op te halen. Het zijn juist die helden die me hoop geven, zodat ik dit werk kan blijven doen.”

71p
Wilma ter Heege geeft in bovenstaande korte tekst aan hoe ze over haar
‘held’-zijn denkt.
Welke alinea uit de lange tekst ‘Alledaagse helden’ sluit het beste aan bij haar
mening over haar eigen heldendom?
A alinea 6
B alinea 8
C alinea 9
D alinea 11
81p
Welke zin geeft het beste de hoofdgedachte weer van deze tekst?
A Helden zijn niet allemaal gelijk, je kunt ze verdelen in verschillende soorten
die hun eigen kenmerken hebben.
B In Amerika is er op grotere schaal onderzoek gedaan naar het held-zijn dan
in Nederland.
C Mannelijke actiehelden krijgen meestal meer publiciteit dan de andere
helden, die meestal vrouwen zijn.
D Jonge helden zijn bereid vaker risico te nemen, terwijl oudere helden zich
beter kunnen inleven in andere mensen.
91p
Een schrijver kan gebruik maken van:
1 feiten
2 zijn/haar eigen mening
3 de mening van anderen.
Waarvan maakt de schrijfster van deze tekst gebruik?
A alleen 1 en 2
B alleen 1 en 3
C alleen 2 en 3
D 1, 2 en 3
101p
Wat is het voornaamste doel van de schrijfster met deze tekst?
A gevoelens tot uitdrukking brengen
B informeren
C overtuigen
D tot handelen aansporen

opgave 2Tekst 2 Bang voor de spreekbeurt

1110p
Vat de tekst ‘Bang voor de spreekbeurt’ samen in maximaal 140 woorden.
Verwerk in de samenvatting alleen de volgende punten uit de tekst:
1 het algemene probleem dat aan de orde wordt gesteld
2 het lichamelijke gevolg van angst in het algemeen en het doel daarvan
3 de positieve kant van podiumvrees
4 een unieke eigenschap van podiumvrees
5 het antwoord op de vraag of het probleem opgelost kan worden
6 drie manieren waarop de spreekangst kan worden aangepakt
7 de mening over spreken in het openbaar die door alle deskundigen gedeeld
wordt.
Maak er een goedlopend geheel van. Gebruik geen telegramstijl.

opgave 3Tekst 3 GESCHIKT ONGESCHIKT

121p
Voor wie is deze advertentie bedoeld?
A alleen voor jonge mannen
B voor belangstellenden voor een functie bij de landmacht
C voor mannen en vrouwen die al in de landmacht zitten
D voor scholieren op technische opleidingen
131p
Wat is het voornaamste doel van deze advertentie?
A de lezers informeren
B de lezers amuseren
C de lezers tot handelen aansporen
D de lezers overtuigen
141p
Welke eigenschap moet je volgens deze advertentie vooral hebben om geschikt
te zijn voor de landmacht?
Gebruik niet meer dan vijftien woorden voor je antwoord.
151p
Een foto kan in een advertentie verschillende functies hebben.
1 Een foto dient om de aandacht te trekken.
2 Een foto toont alleen nieuwe zaken die niet in de gedrukte tekst staan.
3 Zonder foto begrijpt een lezer niet waar de tekst over gaat.
Welke functie of functies heeft de foto in deze tekst?
A alleen 1
B alleen 2
C alleen 3
D 1, 2 en 3

opgave 4Tekst 4 Schrijfopdracht

Gebruik onderstaande informatie voor het beantwoorden van de vragen 16
en 17.
We kunnen de tekst verdelen in 5 delen:
deel 1 alinea 1
deel 2 alinea’s 2 en 3
deel 3 alinea’s 4, 5 en 6
deel 4 alinea’s 7, 8 en 9
deel 5 alinea 10
161p
Welk kopje geeft de inhoud van deel 3 (alinea’s 4, 5 en 6) het beste weer?
A Doelgroepen bij emigratie
B Populaire landen bij emigratie
C Problemen bij emigratie
D Redenen voor emigratie
171p
Welk kopje geeft de inhoud van deel 4 (alinea’s 7, 8 en 9) het beste weer?
A Invloed Europese eenwording
B Nadelen samenwerking lidstaten
C Verplichte sollicitatie buitenland
D Vooral emotionele motieven
181p
Wat is het verband tussen alinea 2 en alinea 3?
A Alinea 3 geeft een uitwerking van de gegevens uit alinea 2.
B Alinea 3 noemt de gevolgen bij alinea 2.
C De alinea’s 2 en 3 vormen een opsomming.
D De alinea’s 2 en 3 vormen een tegenstelling.
191p
Wat is het verband tussen alinea 4 en alinea 5?
A Alinea 5 geeft een voorbeeld bij het gestelde in alinea 4.
B Alinea 5 noemt de gevolgen bij het gestelde in alinea 4.
C De alinea’s 4 en 5 vormen een opsomming.
D De alinea’s 4 en 5 vormen een tegenstelling.
201p
In welke alinea komt de titel van de tekst het duidelijkst aan bod?
A in alinea 1
B in alinea 4
C in alinea 9
D in alinea 10
212p
“Maar de leefbaarheid van een land vinden zij voldoende reden om met minder
zekerheden genoegen te nemen.” (regels 86-89) In de tekst worden
verschillende voorbeelden gegeven van wat emigrerende Nederlanders verstaan
onder “de leefbaarheid van een land”.
Geef vier van deze voorbeelden uit de tekst.
Gebruik in totaal niet meer dan 20 woorden voor je antwoord.
Lees eerst onderstaande tekst voordat je de vragen 22 en 23 gaat
beantwoorden.
Veel emigratie naar België en Duitsland (1) Steeds meer Nederlanders verhuizen naar de buurlanden. In 2005 vertrok- ken 7 900 mensen naar België. Duitsland werd 6 400 Nederlanders rijker. Vol- gens het Centraal…

Veel emigratie naar België en Duitsland (1) Steeds meer Nederlanders verhuizen naar de buurlanden. In 2005 vertrok- ken 7 900 mensen naar België. Duitsland werd 6 400 Nederlanders rijker. Vol- gens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zijn de lagere huizenprijzen de belangrijkste reden om te emigreren. Vaak kopen de emigranten vlak over de 5 grens een huis, maar blijven ze in Nederland werken. (2) In de eerste negen maanden van dit jaar zijn bijna honderdduizend mensen geëmigreerd. Dat zijn er twaalfduizend meer dan in dezelfde periode van vorig jaar. (3) Deze trend lijkt door te zetten en daardoor zal in 2006 een recordaantal van 10 130 000 mensen naar een ander land vertrekken. Ongeveer de helft van de emigranten is in Nederland geboren. (4) Het is voor het derde opeenvolgende jaar dat meer mensen Nederland verla- ten dan zich er vestigen. In die drie jaar is het bevolkingsverlies door migratie opgelopen tot 75 000, aldus de vrijdag gepubliceerde CBS-cijfers. Uit: de Volkskrant, zaterdag 11 november 2006

221p
De tekst ‘Emigrerende Nederlander heeft nooit heel erge haast’ noemt een
aantal redenen waarom Nederlanders gaan emigreren.
Welke nieuwe reden om te emigreren staat er in de tekst ‘Veel emigratie
naar België en Duitsland’?
231p
In de tekst ‘Emigrerende Nederlander heeft nooit heel erge haast’ is sprake van
een “emigratietrend” (regel 20).
Welke informatie over deze emigratietrend staat in de korte tekst ‘Veel
emigratie naar België en Duitsland’?
241p
Welke zin geeft het beste de hoofdgedachte weer van de tekst ‘Emigrerende
Nederlander heeft nooit heel erge haast’?
A De belangstelling van emigranten voor landen in Noord- en Zuid-Amerika zal
sterk toenemen als de Europese arbeidsmarkt een feit wordt.
B Steeds meer Nederlanders gaan emigreren, zeker als er sprake zal zijn van
een Europees georganiseerde arbeidsmarkt.
C Tot nu toe emigreert men meestal vrijwillig, maar als de Europese
arbeidsmarkt er is, zal men meestal verplicht emigreren.
D Tot nu toe is Zweden een populair emigratieland, maar bij een nieuwe
Europese arbeidsmarkt nemen andere landen die rol over.
251p
Een schrijfster kan gebruik maken van:
1 feiten
2 haar eigen mening
3 de mening van anderen.
Waarvan maakt de schrijfster van de tekst ‘Emigrerende Nederlander heeft nooit
heel erge haast’ vooral gebruik?
A alleen 1
B 1 en 2
C 1 en 3
D 2 en 3
261p
Wat is het doel van de schrijfster met de tekst ‘Emigrerende Nederlander heeft
nooit heel erge haast’?
A gevoelens tot uitdrukking brengen
B informeren
C overtuigen
D tot handelen aansporen
Let op: de laatste opdracht van dit examen staat op de volgende pagina.
Schrijfopdracht
Thuis zie je toevallig ’s avonds een tv-programma over Nederlanders in het
buitenland. Het gaat over gepensioneerden die overwinteren in Spanje, maar
ook over inmiddels bejaarde avonturiers, die vroeger met een paar duizend
gulden op zak zijn vertrokken naar bijvoorbeeld Amerika om daar een bestaan te
kunnen opbouwen. Er zijn ook au-pairs, die alleen voor kost en inwoning één of
twee jaar gaan werken bij een gezin in een grote stad ergens in Europa. En er
worden mensen geïnterviewd die in het buitenland een bedrijf of een camping
hebben gekocht.
Als belangrijkste redenen om naar het buitenland te gaan, bijvoorbeeld naar een
land als Spanje, worden in het programma genoemd: het aangename weer, de
ruimte en de mooie natuur. Maar ook de manier van leven en de vriendelijkheid
van de mensen in het nieuwe land spreken de emigranten aan. Van de landen
waar men naartoe is geëmigreerd, komen vooral de positieve zaken aan bod;
van Nederland worden vooral de minder prettige kanten genoemd: in Nederland
slibben de wegen en de steden dicht en met de milieuverontreiniging wordt het
ook maar niet beter. En dan bestaan hier die eindeloze reeksen regeltjes en
voorschriften die regelmatig worden veranderd.
Het programma maakt je nieuwsgierig. Je wilt wel eens meer weten over wonen
en werken of studeren in het buitenland, ook al zou dat ook maar voor één jaar
of een paar jaar zijn. In het televisieprogramma worden o.a. de ambassades als
informatiebron genoemd. Je komt in actie en gaat een brief schrijven naar de
Spaanse ambassade. Het adres vind je in een reisgids: Ambassade van Spanje
in Nederland, Lange Voorhout 50, 2514 EG, Den Haag.
2713puitwerkbijlage
Een brief
Schrijf in de uitwerkbijlage de brief aan de Spaanse ambassade, ter attentie van
de afdeling Emigratie. Dateer de brief op 2 mei 2008. Besteed alleen aandacht
aan de volgende punten:
− jezelf voorstellen: naam, leeftijd, schooltype
− de aanleiding voor het schrijven van de brief
− twee positieve kanten van wonen en werken in het buitenland die ook in het
tv-programma zijn genoemd
− een negatief aspect van Nederland uit het tv-programma
− vragen naar algemene informatie over verblijven in het buitenland, over een
verblijf in het buitenland van jongeren en over een eventuele minimumleeftijd
− vragen naar naam en e-mailadres van een vereniging van geëmigreerde
Nederlanders in Spanje
− informeren naar internetsites met informatie over emigreren
− een bedankje.
Bronvermelding
Een opsomming van de in dit examen gebruikte bronnen, zoals teksten en afbeeldingen, is te vinden in het bij dit examen
behorende correctievoorschrift, dat na afloop van het examen wordt gepubliceerd.