opgave 1Tekst 1 Apollo en Daphne
Regel 502 meliora
Door middel van het woord meliora worden twee zaken met elkaar
vergeleken.
11pBeschrijf in eigen woorden de twee zaken die vergeleken worden.
Regel 515 ideoque fugis
21pHeeft Apollo gelijk met de verklaring die hij hier geeft? Licht je antwoord
toe en betrek daarbij het voorafgaande deel van het verhaal (niet in dit
examen afgedrukt).
Regel 504-524 Nympha t/m artes
Apollo’s betoog is een oproep aan Daphne om niet zo hard voor hem weg
te lopen. Zijn betoog kan samengevat worden in drie inhoudelijk
verschillende argumenten.
33pa. Beschrijf in eigen woorden het argument in de regels 504-507
(Nympha t/m sequendi).
b. Beschrijf in eigen woorden het argument in de regels 508-510
(Me t/m sunt).
c. Beschrijf in eigen woorden het argument in de regels 512-522
(Cui t/m nobis).
Regel 517-524 Iuppiter t/m artes
In een verhaal van de Griekse schrijver Lucianus maakt iemand de
volgende hatelijke opmerking over Apollo:
Hij wist niet te voorspellen dat Daphne voor hem zou vluchten, hoewel
hij mooi is en lang haar draagt.
41pCiteer uit de regels 517-524 (Iuppiter t/m artes) de Latijnse zin waarin
Apollo de eigenschap van zichzelf noemt die in het bovenstaande citaat
gerelativeerd wordt.
Regel 519-524 Certa t/m artes
Een opmerking in deze regels lijkt in tegenspraak te zijn met de inhoud
van de Remedia Amoris, een van Ovidius’ andere werken.
52pLeg dit uit. Ga in je antwoord in op zowel de desbetreffende opmerking in
deze regels als de inhoud van de Remedia Amoris.
Regel 524 omnibus
61pCiteer uit het voorafgaande (vanaf regel 519 Certa) het Latijnse
tekstelement waarmee Apollo eveneens benadrukt dat zijn invloed
betrekking heeft op iedereen.
Regel 526 verba
71pCiteer uit het vervolg (t/m regel 532 passu) het Latijnse woord waarmee
de inhoud van Apollo’s woorden wordt gekwalificeerd.
Regel 525-527 Plura t/m decens
In deze regels komt het stilistisch middel enallage voor.
81pCiteer het desbetreffende Latijnse woord.
Regel 530 aucta fuga forma est. Sed enim non sustinet ultra
92pa. Schrijf regel 530 over en scandeer deze regel.
b. Congrueert aucta met fuga of congrueert aucta met forma? Licht je
antwoord toe op basis van het metrum.
Regel 534 et t/m salutem
101pVerdedig de stelling dat de alliteratie de inhoud van deze regel
ondersteunt.
Regel 533-539 Ut t/m timore
112pLeg op basis van de regels 504-509 (Nympha t/m doloris) uit, welk
bezwaar Apollo zou hebben tegen de vergelijking in de regels 533-539.
Ga in je antwoord in op zowel de regels 504-509 (Nympha t/m doloris)
als de regels 533-539 (Ut t/m timore).
opgave 2Tekst 2 Uit de brief van Paris aan Helena
Regel 163 constantia
121pWaarop heeft het begrip constantia in deze context concreet betrekking?
Regel 164 flamma t/m meas
Deze zin wordt door W. Peters als volgt vertaald:
slechts de begrafenistoorts dooft straks mijn laaiende vlam
131pLeg uit waarop de vertaling ‘straks’ gebaseerd is en citeer daarbij het
desbetreffende Latijnse woord.
Regel 165-170 Praeposui t/m suo
In haar brief aan Paris schrijft Helena:
tres tibi se nudas exhibuere deae;
unaque cum regnum, belli daret altera laudem
“Tyndaridis coniunx,” tertia dixit, “eris!”
143pa. Citeer uit de regels 165-170 (Praeposui t/m suo) het Latijnse woord
waarmee hetzelfde bedoeld wordt als met ‘belli laudem’.
b. Citeer uit de regels 165-170 (Praeposui t/m suo) het Latijnse woord
waarmee dezelfde persoon bedoeld wordt als met ‘altera’.
c. Citeer uit de regels 165-170 (Praeposui t/m suo) het Latijnse woord
waarmee dezelfde persoon bedoeld wordt als met ‘Tyndaridis’.
Regel 169 Nec t/m videbor
151pLeg uit dat Ovidius in deze regel het narratologisch middel dramatische
ironie gebruikt.
Regel 173-174 Non t/m eris
In elk van deze beide regels past Ovidius het stilistisch middel litotes toe.
162pa. Citeer uit regel 173 (Non t/m opto) de twee Latijnse woorden die de
litotes vormen.
b. Citeer uit regel 174 (nec t/m eris) de twee Latijnse woorden die de
litotes vormen.
Regel 188 Una t/m opes
171pLeg uit wat het verband is tussen deze regel en regel 187 (O t/m est). Ga
in je antwoord in op de inhoud van beide regels.
Regel 189 Nec t/m vestram
182pa. Leg uit dat deze opmerking goed aansluit bij het doel van Paris’ brief.
b. Leg uit wat de directe aanleiding voor Paris is om deze opmerking op
deze plaats in de brief te maken.
Regel 191-196 Parca t/m nurus
In de tragedie Trojaanse vrouwen van Euripides, die zich afspeelt na
afloop van de Trojaanse oorlog, richt Hecuba, de moeder van Paris, zich
tot Helena met onder meer de volgende woorden:
Zodra je Paris gezien had, schitterend door zijn exotische
kleding en goud, raakte je totaal buiten zinnen. Want je leidde in
Argos een sober bestaan en je verwachtte na je vertrek uit
Sparta overspoeld te worden door goud in de stad van de
Phrygiërs en daar te baden in weelde. Het huis van Menelaos
voldeed niet aan jouw behoefte aan uitspattingen.
‘exotische kleding en goud’
193pa. Citeer uit de regels 191-196 (Parca t/m nurus) het Latijnse
tekstelement waarmee Paris zijn eigen kleding en de kleding van zijn
metgezellen aanduidt.
‘Het huis van Menelaos voldeed niet’
b. Citeer uit de regels 191-196 (Parca t/m nurus) het Latijnse
tekstelement dat inhoudelijk vergelijkbaar is met ‘Het huis van
Menelaos voldeed niet’.
c. Leg uit dat de functie van Paris’ woorden bij Ovidius verschilt van de
functie van Hecuba’s woorden bij Euripides. Ga in je antwoord in op
beide passages.
Regel 195-196 Cum t/m nurus
De strekking van deze regels kan als een a-fortiori-redenering
weergegeven worden.
201pNoteer in eigen woorden deze a-fortiori-redenering.
Regel 197-198 Da t/m Phrygem
Deze regels bevatten een element dat door Helena als een belediging kan
worden opgevat.
211pLeg dit uit.
Regel 203-204 Phryx t/m iugis
In de Homerische hymne voor Aphrodite zegt Aphrodite, nadat zij met
Anchises de liefde heeft bedreven:
Het deed mij vreselijk verdriet dat ik het bed had gedeeld met
een sterveling.
222pa. Citeer uit de regels 203-204 (Phryx t/m iugis) het Latijnse woord
waaruit blijkt dat Paris een andere voorstelling van zaken geeft.
b. Citeer uit de regels 203-204 (Phryx t/m iugis) het Latijnse tekstelement
waarmee Aphrodite wordt aangeduid.
Regel 207-208 Non t/m equos
232pBeschrijf in eigen woorden de gebeurtenis waarnaar Paris in deze regels
verwijst. Leg in je antwoord uit wat er in deze context precies bedoeld
wordt met lumina, met dape en met equos. Gebruik bij voorkeur niet
meer dan 40 woorden.
Regel 205-212 Nec t/m umor aquis
In de regels 265-266 van deze brief (niet in dit examen afgedrukt) schrijft
Paris:
Zo won Hippomenes door zijn nog snellere loop Atalanta,
kreeg ook de Phrygische held Hippodameia als bruid.
241pNoteer de nummers van de twee opeenvolgende regels waarmee in de
regels 205-212 (Nec t/m umor aquis) naar dezelfde gebeurtenis
verwezen wordt als met ‘kreeg ook de Phrygische held Hippodameia als
bruid’.
Regel 211-212 nec proavo t/m aquis
Volgens de mythologische overlevering was Tantalus een Phrygische
koning.
251pLeg uit dat de vermelding van dit gegeven afbreuk zou doen aan het
betoog van Paris. Baseer je antwoord op de regels 197-212 (Da t/m umor
aquis).
Vertaal de regels 363 t/m 380 in het Nederlands.
