bij dit examen


Bekijk onderstaande tabel. Wat was een oorzaak van de sterke groei van het aantal inwoners? A De bouw van fabrieken zorgde ervoor dat mensen van het platteland naar de stad trokken. B Door de uitvinding van de televisie kon reclame gemaakt worden voor wonen in de stad. C Men had geleerd hoe je flats moest bouwen, zodat er meer mensen in een stad konden wonen.

uit een toespraak van een Nederlandse minister (1999) Was de toestand rond 1800 nog steeds zo als in de bron staat? A Ja, Nederland was een modern land waar veel geld in de industrie werd verdiend. B Ja, Nederland was nog steeds het land waar de meeste mensen in fabrieken werkten. C Nee, de economie van Groot-Brittannië was moderner geworden dan de Nederlandse. D Nee, Groot-Brittannië en Nederland waren allebei een moderne industriële samenleving.

vier uitspraken over de textielnijverheid in Twente: 1 In het Twentse dorp Nijverdal werd de eerste stoomweverij van Overijssel gebouwd. 2 In Twente werden weefscholen opgericht zodat de huiswevers sneller konden werken. 3 In Twentse steden werden grote wijken gebouwd met eenvoudige huizen voor de textielarbeiders. 4 Inwoners van het Twentse dorp Vriezenveen trokken naar Rusland om zelfgeweven linnen stoffen te verkopen. → Welke twee uitspraken horen bij de periode vóór de Industriële Revolutie in Nederland?



De redactie van het tijdschrift Historisch Nieuwsblad zette bij de verkiezing van ‘De Grootste Nederlander Aller Tijden’ in oktober 2004 Anton Philips op de derde plaats. Waarom zou de redactie hem op zo’n hoge plaats hebben gezet? A omdat Anton Philips de ontdekker van de elektriciteit was B omdat Anton Philips een grote elektronicafabriek heeft opgericht C omdat er in Eindhoven een hele woonwijk naar Anton Philips is genoemd D omdat Nederland onder leiding van minister-president Anton Philips ging industrialiseren

tekening met tekst over een arbeider die zogenaamd lid is van Patrimonium (een vakbond rond 1900) “Nog 2 uurtjes, dan zitten de 13 er voor vandaag weer op. Daarna zal ik God vragen of hij er voor wil zorgen dat de socialisten niet de macht krijgen. Anders word ik nog Welke mensen waren lid van Patrimonium? A christelijke arbeiders B liberale arbeiders C socialistische arbeiders


Rond 1910 waren veel arbeiders in Nederland lid van één van de drie grote vakverenigingen: het CNV voor de protestantse arbeiders, het RKW voor de katholieke arbeiders en het NVV voor de socialistische arbeiders. Waarom was er niet één gezamenlijke vakvereniging? A omdat de bedrijven van de drie groepen arbeiders concurrenten waren van elkaar B omdat de regering besloten had dat de arbeiders niet mochten samenwerken C omdat geschoolde arbeiders niet samen wilden werken met ongeschoolde arbeiders D omdat Nederland verzuild was


Twee uitspraken die te maken hebben met de invoering van de Arbeidswet in 1919: • uitspraak 1: Wie te veel vrije tijd heeft, kan voor problemen zorgen. • uitspraak 2: Wie zes dagen hard werkt, heeft wettelijk recht op een vrije dag per week. Drie groepen: • groep a: christelijke arbeiders • groep b: rijkere burgers • groep c: socialisten → Welke uitspraak hoort bij welke groep? Let op! Elke uitspraak mag maar één keer genoemd worden en er blijft één groep over.

een reclameposter voor het Marshall-Plan Welke zin hoort bij de poster? A Dankzij deze Amerikaanse steun kon Nederland industrialiseren en nam de welvaart toe. B De Amerikaanse minister Marshall betaalde het Eerste Ruimtevaart Project van Europa na 1945. C In de jaren dertig probeerde de Amerikaanse regering iets aan de werkloosheid in Nederland en andere landen in Europa te doen.


een gastarbeider in een Nederlandse autofabriek (1963) In de jaren zestig haalden Nederlandse bedrijven arbeiders uit het buitenland. Wat voor soort werk moesten deze arbeiders verrichten? A werk waarvan de vakkennis in Nederland was verdwenen B werk waarvan Nederlanders nog niet veel verstand hadden C werk waarvoor je geen diploma's nodig had D werk waarvoor je veel gestudeerd moest hebben


uit een poster van de vakbond NVV (1970) enkele uitspraken over de bron Deze bron is een oproep aan vrouwen die willen dat 1 er bij sollicitaties geen verschil wordt gemaakt tussen mannen en vrouwen. 2 het beroep van huisvrouw een betaalde baan wordt. 3 iedereen dezelfde carrièremogelijkheden heeft. 4 meisjes ook naar het voortgezet onderwijs mogen om een opleiding te volgen. 5 NVV-vrouwen net zoveel verdienen als alle andere vrouwen. → Welke twee uitspraken zijn juist?


drie uitspraken over jongeren: • uitspraak 1: De slechtste jaren voor een gezin waren de jaren dat de kinderen nog geen twaalf waren. Ze konden dan nog niet meehelpen geld te verdienen. • uitspraak 2: Klaas vroeg aan de schoolmeester of Harmen ziek was. Maar die had alleen iets gemompeld over 'minder geld'. De 8-jarige Harmen moest werken omdat zijn vader te weinig verdiende. • uitspraak 3: Onze schooldirecteur had gezegd dat ik mijn haren moest knippen. Ik werd kwaad en heb hem verteld dat iemand die 15 jaar is zelf wel mag uitmaken hoe hij eruit ziet. Nog één jaartje en dan mag ik eindelijk van deze school af. drie jaren: • a: 1850 • b: 1910 • c: 1970 → Welke uitspraak hoort bij welk jaar? Let op! Elk jaar mag maar één keer gebruikt worden.






















































